Yarar nedir?
Diğer yazımlar: Yararlar
Kısaca
Yarar, 3 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.172 · koşul gerçekleşinceye kadar elde edilen yararlar: Şeyin kullanılması, işletilmesi veya meyvesi olarak alacaklının elde ettiği ekonomik değerdir.
- TCK m.245 · banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması: Failin kendisine veya başkasına sağladığı, ekonomik olarak ölçülebilen malvarlığı menfaatidir.
- İİK m.345/B · artırmadan çekilme: Failin ya da aracının karşılığında artırmadan çekilme veya artırmaya katılmama davranışını almak için vaat edilen ya da sağlanan her türlü menfaattir.
Kanunda nerede geçiyor
9 maddeTürk Ceza Kanunu
- TCK m.107 · Şantaj
İkinci fıkrada aranan, failin kendisine veya başkasına sağlamak istediği menfaattir. Yararın haksız olması gerekmez; ekonomik olması da zorunlu değildir.
- TCK m.157 · Dolandırıcılık
Failin veya başkasının malvarlığında meydana gelen artıştır. Maddi bir değerle sınırlı olmayıp, hukuka aykırı biçimde sağlanmış her türlü malvarlığı kazancını kapsar.
- TCK m.245 · Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması
Failin kendisine veya başkasına sağladığı, ekonomik olarak ölçülebilen malvarlığı menfaatidir. Yararın karşılığı, kartın kullanımıyla elde edilen mal, hizmet veya nakit olabilir.
- TCK m.250 · İrtikap
Kamu görevlisinin veya üçüncü bir kişinin elde ettiği maddi ya da manevi menfaattir. Madde metninde yararın türü veya miktarına dair bir sınır yoktur; yalnız menfaatin değeri indirim ölçütü olarak anılır.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.172 · III. Koşul gerçekleşinceye kadar elde edilen yararlar
Şeyin kullanılması, işletilmesi veya meyvesi olarak alacaklının elde ettiği ekonomik değerdir. Hasar ve mülkiyet değişimi bu kavramın kapsamına girmez; onlar başka kurallara tabidir.
- TBK m.208 · B. Yarar ve hasar
Satım sözleşmesi kurulduktan sonra, ifadan önce satılanda kendiliğinden meydana gelen fazlalıklar ve gelirlerdir. Doğal ve medeni semereler ile normal kullanımla elde edilen diğer istifadeler bu kapsama girer.
- TBK m.218
Alıcının satılanın elinde kalan kısmını sözleşmenin sona erdiği tarihe kadar elde ettiği gelirler ve kullanımdan doğan faydalardır. Alıcı bu yararları satıcıya iade etmek zorundadır.
- TBK m.245 · III. Yarar ve hasar
Satılanda, satış sözleşmesinden sonra teslime kadar geçen sürede kendiliğinden oluşan ekonomik fazlalıklardır. Madde, yararın hangi andan itibaren alıcıya ait olacağını belirler.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.345/B · Artırmadan çekilme
Failin ya da aracının karşılığında artırmadan çekilme veya artırmaya katılmama davranışını almak için vaat edilen ya da sağlanan her türlü menfaattir. Maddi bir değer taşıması zorunlu değildir, ancak sağlanan ya da vaat edilen yararın ihale ile bağlantılı olması gerekir.
Karıştırılan kavramlar
Kendisine yarar ile başkasına yarar arasındaki fark nedir?
Yarar failin kendisine vaat edilmiş ya da sağlanmıştır.
Yarar üçüncü bir kişiye vaat edilmiş ya da sağlanmıştır.
Her iki durumda da madde uygulanır; yararın kime sağlandığı suçun varlığını değiştirmez.
Yarar ve hasar ile bedel hasarı arasındaki fark nedir?
Yarar ve hasar, satılanın fiziki değerindeki artış ve kötüleşmeyi ifade eder.
Bedel hasarı, satılanın yok olması veya kötüleşmesi nedeniyle alıcının bedeli ödeme yükümlülüğünün durumudur.
Madde, yarar ve hasarın kime ait olduğunu düzenler. Bedel ödeme yükümlülüğünün kaderi ise satıcının ifa yükümlülüğünün devam edip etmemesine bağlıdır. Bu nedenle bedel hasarı ayrıca değerlendirilmelidir.
Yarar hedefleyen davranış ile zarar hedefleyen davranış arasındaki fark nedir?
Bir siyasi parti, kişi veya zümreye fayda sağlamayı amaçlayan davranış.
Aynı kişi veya zümreye zarar vermeyi amaçlayan davranış.
Madde her iki hedefi de yasaklar; hedefin yarar mı zarar mı olduğu yasak kapsamını değiştirmez.
Fıkra II-a (sır ifşası) ile fıkra II-a ikinci cümle (yarar amaçlı ifşa) arasındaki fark nedir?
35. maddenin birinci ve ikinci fıkralarına aykırı olarak sırrın açıklanması, failin kişisel yarar amacı taşımaması hâlinde uygulanır.
Sırrı kendisi veya başkaları için yarar sağlamak amacıyla açıklayan banka mensupları ağırlaştırılmış cezaya tabidir.
Basit hâlde bir yıldan üç yıla kadar hapis ve en az 100 gün adli para cezası; yarar amaçlı hâlde üç yıldan beş yıla kadar hapis ve 1000 ile 10000 gün arasında adli para cezası uygulanır.
Doğrudan katılma yasağı ile dolaylı yarar yasağı arasındaki fark nedir?
Birinci ile dördüncü bentler, kişinin işleme katılmasını ilgililerle olan kişisel ilişkisine bağlar (2., 3., 4. bentler).
Altıncı bent, işlemin içeriğinin kişinin veya yakınının yararına bir tasarruf olup olmadığına bağlar.
Yakın ilişki yoksa bile işlem kişiye ya da yakınına yarar sağlıyorsa 6. bent uygulanır.
Kişisel ilişki hakkı ile yüksek yarar sınırı arasındaki fark nedir?
Çocuğun ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma hakkı genel kuraldır ve çocuk lehine tanınmıştır.
Yüksek yararına açıkça aykırılık hâli bu hakkı sınırlayabilir; sınır, açıkça aykırılık ölçütüdür.
Yüksek yarar ölçütü, hakkın kısıtlanmasını olağan değil istisnai bir hâle bağlar. Sınırlama ancak açık bir aykırılık bulunduğunda mümkündür.
İlgili konular
- KoşullarBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Genel hükümler, taşınır satışı ve satıcının borçlarıBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Taşınmaz satışı ve satış ilişkisi doğuran haklarBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Zapttan sorumlulukBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Mala zarar verme ve mala zarar vermenin nitelikli halleriCeza Hukuku Özel Hükümler
- Tehdit ve şantajCeza Hukuku Özel Hükümler
Örnek kararlar
3 karar- Ceza Genel Kurulu, 2022/154 E., 2023/551 K., 25.10.2023İlgili madde: TCK m.107
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/630 E., 2022/1286 K., 11.10.2022İlgili madde: TBK m.208
- Ceza Genel Kurulu, 2012/1368 E., 2014/179 K., 08.04.2014İlgili madde: TCK m.245
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.