Ferâgat nedir?

9 maddede geçiyor · 6 kanun

Kısaca

Ferâgat, 6 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.843 · genel olarak: Yük hakkı sahibinin hakkından vazgeçmesi işlemidir.
  • HMK m.310 · feragat ve kabulün zamanı: Davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.
  • İİK m.165 · iflas tarihi: Davacının davasından vazgeçmesi anlamına gelir.

Kanunda nerede geçiyor

9 madde

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.309 · Feragat ve kabulün şekli

    Davacının dava konusu talep sonucundan kısmen ya da tamamen vazgeçmesi, yani tek taraflı bir irade beyanıyla davayı sona erdiren işlemdir. Hükmün etkisi karşı tarafın ya da mahkemenin onayına bağlı değildir.

  • HMK m.310 · Feragat ve kabulün zamanı

    Davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Tek taraflı, açık ve kayıtsız şartsız bir irade beyanı ile gerçekleşir; karşı tarafın muvafakati aranmaz.

  • HMK m.312 · Feragat ve kabul hâlinde yargılama giderleri

    Davacının dava konusu talebinden vazgeçmesi, davayı iradesiyle sona erdiren taraf işlemidir. Feragat edilen hak düşer ve aynı dava yeniden açılamaz.

İcra ve İflas Kanunu

  • İİK m.165 · İflas tarihi

    Davacının davasından vazgeçmesi anlamına gelir. Bu maddede yasaklanan feragat, iflas davasından feragattir ve iflas kararı verildikten sonra hükümsüzdür.

  • İİK m.354 · Davanın ve cezanın düşmesi ile ceza verilemeyecek hâller

    Müştekinin şikâyetinden vazgeçmesi, yani davanın devamını istemediğini bildirmesidir. Feragat, borcun ödenmiş olmasından bağımsız olarak tek başına davanın ve cezanın düşmesine yol açar.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.843 · II. Sona ermesi — 1. Genel olarak

    Yük hakkı sahibinin hakkından vazgeçmesi işlemidir. Feragat, yüklü taşınmaz malikine hak sahibinden terkini isteme yetkisi verir.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.1379 · 3. Diğer takip yolları

    Alacaklının kanuni rehin hakkından vazgeçmesidir. Bu madde bakımından feragat, alacaklının tercihine bağlı bir sonuç değil, haciz veya kambiyo yoluna başvurmanın kanunen doğurduğu bir sonuçtur.

Gelir Vergisi Kanunu (GVK)

  • GVK geç. m.88

    Mükellefin, yapılmış tarhiyat ve kesilmiş cezalara karşı açtığı davalardan vazgeçmesidir. Maddede uzlaşmanın koşulu olarak öngörülmüştür; feragat edilmeden düzenlemeden yararlanılamaz.

Belediye Kanunu

  • Belediye Kanunu geç. m.7

    Davadan vazgeçme ile lehe sonuçlanan davada hükmedilen tazminat veya geriye dönük maaş haklarından yazılı olarak vazgeçmedir. Madde iki ayrı durum için ayrı feragat öngörür: dava açmış olanlar için davadan vazgeçme, davayı kazananlar için hak feragati.

Karıştırılan kavramlar

Karar öncesi feragat ile karar sonrası feragat arasındaki fark nedir?

İflas kararı verilmeden önce davacı alacaklı davasından feragat edebilir.

İflas kararı verildikten sonra yapılan feragat, madde gereği geçersizdir.

Karar öncesi feragat mahkemece değerlendirilerek davayı sona erdirir; karar sonrası feragat hükümsüz olup iflas hükmü geçerliliğini korur.

İİK m.165

Feragat ile borcun itfası arasındaki fark nedir?

Müştekinin şikâyetinden vazgeçmesi, bağımsız bir düşme sebebidir ve borcun ödenip ödenmediğine bakılmaksızın davayı sona erdirir.

Borcun itfası, takibin dayanağı olan alacağın ödenmesidir ve ödeme sabit olduğunda davayı ve cezayı düşürür.

İki hal birbirinden bağımsızdır; her biri tek başına davanın ve cezanın düşmesine yeter. Uygulamada feragat ile itfa ayrı ayrı ispat edilir.

İİK m.354

Feragat ile kabul arasındaki fark nedir?

Feragat davacının talep sonucundan vazgeçmesidir ve davacı tarafından yapılır.

Kabul davalının davacının talebini kabul etmesidir ve davalı tarafından yapılır.

Her ikisi de aynı şekil ve kayıtsız-şartsız koşullarına tabidir; ancak davadan feragat sonucunda dava reddedilir, kabulde ise davacının talebi kabul edilmiş sayılır.

HMK m.309

Kısmi feragat-kabul ile tam feragat-kabul arasındaki fark nedir?

Kısmi olanda talebin yalnızca bir bölümü hakkında irade beyanı vardır.

Tam olanda talebin tamamı kapsanır ve açık bir kısım gösterilmesi gerekmez.

Kısmi olanda hangi kısmın kapsadığının açıkça gösterilmemesi halinde beyanın kapsamı belirlenemez; kapsam gösterilmesi zorunludur.

HMK m.309

Tam feragat-kabul ile kısmi feragat-kabul arasındaki fark nedir?

Talep sonucunun tamamına ilişkin feragat ya da kabulde yargılama giderlerine mahkûmiyet tamamen kabul edilen ya da bırakılan talebe göre belirlenir.

Talep sonucunun yalnız bir kısmına ilişkin feragat ya da kabulde mahkûmiyet yalnız o kısma göre belirlenir.

Kısmi işlemde yargılama giderinin tamamı değil, ilgili kısmın oranına düşen tutar yükletilir.

HMK m.312

İcra takibinde vazgeçme ile davadan feragat arasındaki fark nedir?

Bu madde icra takibinden vazgeçmeyi düzenler ve harç doğurur.

HarçK m.22 davadan feragati, davayı kabul ve sulhu düzenler; bu hâllerde harç azalır ve ilk celsede karar harcının üçte biri, sonra üçte ikisi alınır.

Aynı 'feragat' sözcüğü kullanılsa da icra tarafındaki vazgeçme harcı artırır, dava tarafındaki feragat ise harcı azaltır; hangi maddenin uygulanacağı işlemin niteliğine göre belirlenir.

Harçlar K. m.23

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2025/1752 E., 2026/698 K., 12.05.2026
    İlgili madde: HMK m.309, HMK m.312
  2. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2025/640 E., 2026/504 K., 07.04.2026
    İlgili madde: HMK m.309, HMK m.312
  3. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2026/455 E., 2026/445 K., 24.03.2026
    İlgili madde: HMK m.309, HMK m.312

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.