Görev uyuşmazlığı nedir?

Görev uyuşmazlığında iki merci de davanın kendisine ait olmadığını ya da kendisinin görevli olduğunu birbirinden bağımsız biçimde kararlaştırır; sorun yargı yolunun belirlenmesidir.

Hüküm uyuşmazlığında ise iki yargı merciinin aynı uyuşmazlıkta birbirine aykırı kesinleşmiş hükümleri vardır; sorun kesinleşmiş kararların çatışmasıdır.

Her iki uyuşmazlık da madde gereği Uyuşmazlık Mahkemesince kesin olarak çözülür; ancak çözüm usulleri ve incelemenin kapsamı ayrı maddelerde düzenlenmiştir.

Danıştay daireleri arasındaki görev uyuşmazlığında uyuşmazlık Danıştay içindeki dairelerin arasındadır.

Ayrı yargı çevrelerindeki idare ve vergi mahkemeleri arasında merci tayini, farklı yargı çevrelerindeki mahkemeler arasında gerçekleşir.

Her iki hâlde de yetkili merci Başkanlar Kurulu olmakla birlikte, uyuşmazlığın konusu ve ilgili mahkemeler farklıdır.

Görev uyuşmazlığı, yargı yetkisinin hangi yargı kolunda ya da hangi dairede bulunduğu sorusudur.

Yetki uyuşmazlığı, aynı yargı kolu içinde hangi yer mahkemesinin bakacağı sorusudur.

Maddenin merci tayini hükmü, ayrı yargı çevrelerindeki idare ve vergi mahkemeleri arasında görev ve yetki uyuşmazlığını birlikte kapsadığı için her iki uyuşmazlık da bu yolla çözülür.

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki uyuşmazlıkta, 158. maddenin birinci fıkrası uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesi yetkilidir.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlığında, 158. maddenin üçüncü fıkrası uyarınca Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.

Uyuşmazlığın bir tarafı Anayasa Mahkemesi ise Uyuşmazlık Mahkemesi çözüm merci olmaz; Anayasa Mahkemesinin kararı belirleyicidir.

Olumsuz uyuşmazlıkta iki merci de kendini görevsiz görür.

Olumlu uyuşmazlıkta iki merci de kendini görevli görür (m.17).

Madde 15 yalnız olumsuz uyuşmazlık için dosya gönderme usulünü düzenler; olumlu uyuşmazlıkta bu usul uygulanmaz.

Olumlu uyuşmazlıkta iki yargı merci de kendisini görevli görmüştür ve iki dava birlikte açık kalmıştır.

Olumsuz uyuşmazlıkta iki yargı merci de kendisini görevsiz görmüş ve dava hiçbir merciide görülmemektedir.

Olumlu uyuşmazlıkta bu madde uygulanır ve davalar geri bırakılır; olumsuz uyuşmazlıkta m.10 ve m.12-13 uygulanır.