İhale nedir?
Kısaca
İhale, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.277: Artırma sırasında yapılan en yüksek önerinin kabul edilerek satış sözleşmesinin kurulmasıdır.
- İİK m.243 · artırma ve İhale: Artırma sonunda kanuna uygun en yüksek teklif verene malın satılmasıdır.
- 2886 s. K. m.4 · tanımlar: Kanunda yazılı usul ve şartlarla, işin istekliler arasından seçilecek birine bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemlerdir.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.275 · II. Kurulması
Artırmayı yönetenin en yüksek bedeli öneren kişiye satışı kabul etmesidir. Sözleşme bu kabulle kurulmuş olur.
- TBK m.277
Artırma sırasında yapılan en yüksek önerinin kabul edilerek satış sözleşmesinin kurulmasıdır. Önerinin kabulü anlamına gelir ve madde bu kabulün zamanını belirler.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.243 · Artırma ve İhale
Artırma sonunda kanuna uygun en yüksek teklif verene malın satılmasıdır. Artırma ile ihale kavramları anlam bakımından ayrıdır; ihale, artırmanın sonucudur.
Devlet İhale Kanunu
- Devlet İhale Kanunu m.4 · Tanımlar
Kanunda yazılı usul ve şartlarla, işin istekliler arasından seçilecek birine bırakıldığını gösteren ve yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşmeden önceki işlemlerdir. Sözleşmenin imzalanması ihalenin parçası değildir.
Karıştırılan kavramlar
İhale ile sözleşme arasındaki fark nedir?
İhale, yetkili mercilerin onayı ile tamamlanan sözleşme öncesi işlemlerdir.
Sözleşme, idare ile müteahhit veya müşteri arasında yapılan yazılı anlaşmadır.
Onay işlemi ile yazılı sözleşmenin imzalanması ayrı aşamalardır; ihalenin sonuçlanması ile sözleşmenin kurulması aynı anlama gelmez.
Kamu görevlisi onaylı ihale ile onay gerektirmeyen ihale arasındaki fark nedir?
İhalenin bir kamu görevlisince onaylanması gerektiği hallerde ihale, artırma anında kesinleşmez.
Onay gerektirmeyen ihalede kabul artırmadan hemen sonra kesinleşir.
Onay gerektiren hâlde ikinci fıkra koşul yasağı uygulanmaz; onay gerekmeyen hâlde koşul yasağı devreye girer.
İhale ile reddi arasındaki fark nedir?
İhale, en yüksek önerinin kabulüdür ve satış sözleşmesini kurar.
Ret, artırmada önerinin kabul edilmemesidir ve ihalenin yapılmamasına yol açar.
Her iki işlem de birinci fıkraya göre artırmadan hemen sonra yapılmalıdır; zamanlama kuralı ikisi için aynıdır.
Genel Muhasebe Kanunu-Devlet İhale Kanunu ayrımı ile kamu İhale Kanunu arasındaki fark nedir?
Teşebbüsler Genel Muhasebe Kanunu ve Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi değildir.
Harcama gerektiren işlerde Kamu İhale Kanunu'na tabidirler.
Teşebbüsün ihale usulü, Devlet İhale Kanunu'na göre değil, Kamu İhale Kanunu'na göre yürütülür.
Dışsatım / yurtdışı müteahhitlik / yurtiçi finanse edilen ihale: fark nedir?
Ürün ihracatında amaç dışsatım fiyatına giren vergi yükünün giderilmesidir ve ölçü dışsatım fiyatıdır.
Müteahhitlik hizmetlerinde ölçü Türkiye'ye giren net döviz girdisi (yurtdışı müteahhitlik) ya da ülkede kalan döviz (yurtiçi ihale) olur.
Her üç hâlde iade tabanı farklıdır; birinin oranı ya da hesap ölçüsü diğerine uygulanamaz.
İkinci fıkra (a) bendi ile üçüncü fıkra (teminat ve ihale kararları) arasındaki fark nedir?
Üçüncü fıkra, sözleşme öncesi teminatlar ve ihale kararları için belge aranmaksızın resen istisna uygulanacağını öngörür.
İkinci fıkra işlemlerinin ana gövdesinde ise istisna belge sahipliğine ve belgenin geçerlilik süresine bağlıdır.
Teminat ve ihale kararlarında belge aranmaz; asıl işlemlerde belge ve süre koşulu aranır.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/802 E., 2025/335 K., 21.05.2025İlgili madde: TBK m.275, TBK m.277
- Hukuk Genel Kurulu, 2021/729 E., 2022/165 K., 22.02.2022İlgili madde: TBK m.275, TBK m.277
- Hukuk Genel Kurulu, 2021/677 E., 2023/537 K., 31.05.2023İlgili madde: TBK m.275
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.