Cebri artırma nedir?
Kısaca
Mahkeme veya icra dairesi eliyle, borçlunun malının paraya çevrilmesi amacıyla yapılan artırma türüdür. Satıcının iradesi yerine yargısal ya da idari bir yetki belirleyicidir.
Bağlam: TBK m.280
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.275 · II. Kurulması
Artırmayı yöneten memurun yaptığı, satıcının iradesine bağlı olmayan açık artırmadır. Kamu gücüyle yürütülen bu türde ihale, memur tarafından yapılır.
- TBK m.277
Mahkeme veya icra organı eliyle, borçlunun iradesine bağlı olmaksızın yapılan artırmadır. Madde, bu tür artırmalarda ikinci fıkranın koşul yasağının uygulanmayacağını belirtir.
- TBK m.279 · 3. Mülkiyetin geçmesi
İcra yoluyla, borçlunun malının paraya çevrilmesi amacıyla yapılan artırmadır. Mülkiyetin geçmesine ilişkin özel hükümler bu tür artırmalar için geçerlidir ve bunlar bu maddenin üçüncü fıkrasında saklı tutulmuştur.
- TBK m.280 · 4. Zapttan ve ayıptan sorumluluk
Mahkeme veya icra dairesi eliyle, borçlunun malının paraya çevrilmesi amacıyla yapılan artırma türüdür. Satıcının iradesi yerine yargısal ya da idari bir yetki belirleyicidir.
- TBK m.281 · IV. Artırmanın iptali
Borçlunun malına icra memurluğunca el konularak yapılan, malikin rızasına bağlı olmayan artırmadır. Hakkında özel hüküm bulunan cebri artırmalarda bu madde genel hüküm olarak değil, özel hüküm saklı kalarak uygulanır.
Karıştırılan kavramlar
İsteğe bağlı açık artırma ile cebri artırma arasındaki fark nedir?
İsteğe bağlı artırmada herkes katılabilir ve satıcı artırma koşullarını belirleyebilir.
Cebri artırmada satış, artırmayı yöneten memurun iradesiyle yürür ve satıcının iradesi sonucu belirlemez.
İsteğe bağlı artırmada satıcının aksi yönde irade açıklaması sözleşmenin kurulma anını değiştirebilir; cebri artırmada bu imkân yoktur.
Gönüllü taşınmaz artırması ile cebri artırma arasındaki fark nedir?
Taraflar arasında iradi bir satış söz konusudur ve öneride bulunanın bağlılığı önemlidir.
Mahkeme ya da icra organı eliyle yapılan artırmadır; borçlunun iradesi yerine yargısal irade geçer.
Gönüllü artırmada bağlılık koşulu geçersizdir; cebri artırmada ikinci fıkranın koşul yasağı uygulanmaz.
Cebri artırma ile isteğe bağlı özel artırma arasındaki fark nedir?
Cebri artırmada (icra yoluyla satışta) mülkiyetin geçmesine ilişkin özel hükümler saklıdır.
İsteğe bağlı özel artırmada mülkiyetin geçmesi genel hükümlere tabidir.
Cebri artırmada özel rejim, isteğe bağlı artırmada Medeni Kanun'un genel kazanma hükümleri uygulanır.
Cebri artırma ile isteğe bağlı açık artırma arasındaki fark nedir?
Cebri artırmada satış mahkeme ya da icra dairesi eliyle yapılır ve satıcının zapt ve ayıp sorumluluğu hiç doğmaz.
İsteğe bağlı açık artırmada satış malik ya da yetkili kişinin iradesiyle yapılır ve satıcı zapt ile ayıptan sorumludur.
Cebri artırmada alıcı zapt ve ayıp nedeniyle satıcıya başvuramaz; isteğe bağlı artırmada satıcı sorumluluğunu ancak artırma koşullarında açıkça belirterek kaldırabilir.
İsteğe bağlı artırma ile cebri artırma arasındaki fark nedir?
İsteğe bağlı artırmada satış malikin rızasıyla yapılır ve bu madde genel hükmü olarak doğrudan uygulanır.
Cebri artırmada icra memurluğunca el konulan mal satılır ve hakkında özel hüküm varsa o hüküm saklıdır.
Cebri artırmada özel hüküm (İİK m.134) varsa iptal yolu ve süresi o hükme göre belirlenir; bu madde yalnızca genel hüküm olarak kalır.
Genel süre ile İİK m.134 süresi (cebri artırma) arasındaki fark nedir?
Bu maddede iptal sebebinin öğrenilmesinden itibaren on gün, en geç ihale tarihinden itibaren bir yıl öngörülmüştür.
İcra ve İflas Kanunu m.134'e göre taşınmaz cebri artırmasında iptal şikâyeti, öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde yapılır.
Taşınmaz cebri artırmasında yedi günlük süre uygulanır ve bu sürede dava açılması gerekir. Bu madde uyarınca on günlük süre taşınmaz cebri artırmasında uygulanmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/802 E., 2025/335 K., 21.05.2025İlgili madde: TBK m.275, TBK m.277, TBK m.279, TBK m.280, TBK m.281
- Hukuk Genel Kurulu, 2021/729 E., 2022/165 K., 22.02.2022İlgili madde: TBK m.275, TBK m.277, TBK m.279, TBK m.280
- Hukuk Genel Kurulu, 2021/677 E., 2023/537 K., 31.05.2023İlgili madde: TBK m.275, TBK m.279
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.