İstifa nedir?
Kısaca
İstifa, 4 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.512 · tek taraflı sona erdirme: Vekilin vekalet görevini tek taraflı irade beyanıyla bırakmasıdır.
- HMK m.81 · vekilin azli ve istifasının şekli: Vekilin vekâlet görevinden tek taraflı irade beyanıyla çekilmesidir.
- 1163 s. K. m.13 · ortaklıktan çıkmayı kabulden kaçınma: Ortağın kooperatiften ayrılma yönündeki, anasözleşmeye uygun olarak kooperatife yaptığı irade beyanıdır.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeHukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.81 · Vekilin azli ve istifasının şekli
Vekilin vekâlet görevinden tek taraflı irade beyanıyla çekilmesidir. İç ilişkideki sona erme ile dış ilişkideki hüküm ifade etme ayrı değerlendirilir; bu madde dış ilişkiyi düzenler.
- HMK m.82 · Vekilin istifası
Vekilin vekâlet görevinden tek taraflı iradesiyle çekilmesidir. Karşı tarafın rızası gerekmez, ancak mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm ifade etmesi ayrı şekil koşullarına bağlıdır.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.512 · D. Sona ermesi — I. Sebepleri — 1. Tek taraflı sona erdirme
Vekilin vekalet görevini tek taraflı irade beyanıyla bırakmasıdır. Vekilin bu hakkı da karşı tarafın onayına tabi değildir.
Kooperatifler Kanunu
- Kooperatifler Kanunu m.13 · IV – Ortaklıktan çıkmayı kabulden kaçınma
Ortağın kooperatiften ayrılma yönündeki, anasözleşmeye uygun olarak kooperatife yaptığı irade beyanıdır. Maddenin uygulanabilmesi için istifa beyanının anasözleşmede öngörülen biçim ve usule uygun yapılmış olması gerekir.
Ereğli Şirketinden Alınan Liman, Demiryolu ve Madenlerle Kozlu ve Kilimli Demiryollarının İşletilmesi ve Havzadaki Deniz İşlerinin İnhisar Altına Alınması Hakkında Kanun
- Ereğli Şirketinden Alınan Liman, Demiryolu ve Madenlerle Kozlu ve Kilimli Demiryollarının İşletilmesi ve Havzadaki Deniz İşlerinin İnhisar Altına Alınması Hakkında Kanun m.7
Tarifede belirlenen bedellerin tahsil edilmesi anlamında kullanılan eski Türkçe bir terimdir. Maddede, bedellerin tarifeye göre tahsil edileceği anlamına gelir.
Karıştırılan kavramlar
Kabul edilen istifa ile kabulden kaçınılan istifa arasındaki fark nedir?
Yönetim kurulu istifayı kabul ederse ortaklık ilişkisi bu kabul üzerine sona erer; çıkma için ayrıca noter bildirimi gerekmez.
Yönetim kurulu istifayı kabulden kaçınırsa ortak, çıkma dileğini noter aracılığıyla bildirmek zorundadır.
Kabulden kaçınma hâlinde madde uygulanır ve çıkma, bildirim tarihinde kooperatifin kabulüne ihtiyaç duymadan gerçekleşir.
Anasözleşmeye uygun istifa ile uygun olmayan istifa arasındaki fark nedir?
Anasözleşmede öngörülen usul ve koşullara uygun yapılan istifa, kabulden kaçınma hâlinde bu maddenin kapsamına girer.
Anasözleşmeye aykırı yapılan istifa, bu maddenin koruması dışındadır.
Yalnız uygun istifa üzerine bu madde ile çıkma gerçekleşir; uygunluk eksikse ortak bu yolla çıkamaz.
Tarife ile istifa edilen bedel ile tarife dışı bedel arasındaki fark nedir?
Maddede sayılan kalemler (liman, kayık, demiryolu ücretleri, gemilere verilecek su bedeli) tarifeye göre tahsil edilir.
Bu kalemler dışında kalan ödemeler maddenin kapsamına girmez.
Yalnız sayılan kalemlerde tasdikli tarife esas alınır; diğer ödemeler bu madde kapsamında değerlendirilemez.
Azil ile istifa arasındaki fark nedir?
Azil, vekalet verenin sözleşmeyi sona erdirmesidir.
İstifa, vekilin sözleşmeyi sona erdirmesidir.
Her iki hâlde de sona erdirme tek taraflı bir irade beyanıyla ve ileriye etkili olarak gerçekleşir; kullanım için karşı tarafın kabulü ya da izni aranmaz.
Duruşma dışı azil-istifa ile duruşma sırasında azil-istifa arasındaki fark nedir?
Duruşma dışında yapılan azil ya da istifada azleden taraf veya istifa eden vekil durumu dilekçeyle mahkemeye bildirir.
Duruşma sırasında yapılan azil ya da istifada beyan dilekçeyle bildirilir ya da tutanağa yazılıp ilgililere imzalatılır.
Her iki halde de şekle uyulmazsa beyan mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm ifade etmez; tebligatlar vekile yapılmaya devam eder.
Beyanı yapanın yokluğunda yapılan azil-istifa ile beyanı yapanın hazır bulunduğu hal arasındaki fark nedir?
Azil ya da istifa, karşı tarafın yokluğunda yapılmışsa ilgilisine tebligat yapılır ve bu giderin peşin ödenmesi gerekir.
Müvekkil istifayı kendisinin de hazır bulunduğu duruşmada öğrenmişse ayrıca tebliğ gerekmez.
Yokluğunda yapılan halde tebligat gideri peşin ödenmelidir; hazır bulunulan halde tebliğ aranmaz ve iki haftalık süre öğrenme tarihinden başlar.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/638 E., 2025/236 K., 16.04.2025İlgili madde: HMK m.81, HMK m.82
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/652 E., 2023/643 K., 21.06.2023İlgili madde: HMK m.81, HMK m.82
- Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2024/981 E., 2026/309 K., 27.02.2026İlgili madde: HMK m.81, HMK m.82
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Azil
- İç ilişki
- Görevin devamı süresi
- Menfi Zarar
- Uygun olmayan zaman
- Meriyet
- Bozucu yenilik doğuran hak
- Dış ilişki
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.