İç ilişki nedir?
Kısaca
İç ilişki, 4 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.165: Müteselsil borçluların alacaklıya karşı değil, birbirleri arasında borç paylaşımına ilişkin ilişkisidir.
- HMK m.81 · vekilin azli ve istifasının şekli: Vekâlet veren ile vekil arasındaki ilişkidir.
- TTK m.557 · teselsül ve başvuru: Tazminatı ödeyen sorumlu ile diğer sorumlular arasındaki ilişkidir.
Kanunda nerede geçiyor
9 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.62
Müteselsil borçluların zarar görene karşı dış ilişkisinden ayrı olarak, aralarındaki paylaşım ve rücu ilişkisidir. Bu madde yalnızca bu ilişkiyi düzenler.
- TBK m.165
Müteselsil borçluların alacaklıya karşı değil, birbirleri arasında borç paylaşımına ilişkin ilişkisidir. Madde bu ilişkiye yönelik bir yasak getirir ve borçluları bağlar.
- TBK m.167 · III. İç ilişki — 1. Paylaşım
Müteselsil borçluların alacaklıya karşı dış ilişkisinin dışında, kendi aralarındaki paylaşım ve rücu ilişkisidir. Alacaklıya karşı tüm borç her borçludan istenebilirken, iç ilişkide her borçlunun kendi payı belirlenir.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.217 · A) Sözleşme serbestisi
Ortakların birbirleriyle ve şirketle olan ilişkilerinin bütünüdür. Üçüncü kişilerle olan dış ilişkiden ayrılır. Madde bu alanda sözleşme serbestisini tanır.
- TTK m.308 · A) Sözleşme serbestisi
Ortakların birbirleriyle ve şirketle olan, üçüncü kişileri ilgilendirmeyen ilişkileridir. Bu maddede iç ilişki şirket sözleşmesine bağlanmıştır.
- TTK m.557 · III - Teselsül ve başvuru
Tazminatı ödeyen sorumlu ile diğer sorumlular arasındaki ilişkidir. Bu ilişkide pay, hâkim tarafından durumun bütün gerekleri dikkate alınarak belirlenir ve sorumlular arasında eşit paylaşım kuralı yerine esnek bir takdir uygulanır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.81 · Vekilin azli ve istifasının şekli
Vekâlet veren ile vekil arasındaki ilişkidir. Azil ve istifa beyanı karşı tarafa ulaştığında bu ilişki bakımından geçerlilik kazanır; ayrıca vekilin istifasında görev iki hafta daha devam eder (m.82).
- HMK m.82 · Vekilin istifası
Vekil ile vekâlet veren arasındaki sözleşmesel ilişkidir. Madde 82 bu ilişkide görevin devamını düzenler; mahkeme ve karşı tarafla ilişki ise ayrı bir koşula bağlıdır.
Karayolları Trafik Kanunu
- KTK m.88 · Zarar verenlerin birden fazla olması
Müteselsil sorumlular arasında, aralarında zararın nasıl paylaşılacağına ilişkin ilişkidir. Dış ilişkideki müteselsil sorumluluktan ayrı olarak değerlendirilir.
Karıştırılan kavramlar
Dış ilişki ile iç ilişki arasındaki fark nedir?
Dış ilişkide zarar gören, sorumlulardan dilediğine tamamını talep edebilir; bu aşamada sorumluların birbirine karşı payları önemli değildir.
İç ilişkide sorumlular kendi aralarında zararı paylaşırlar; bu aşamada kusur ve işletme tehlikesi belirleyicidir.
Mağdurun tazminat talebi tüm sorumlulara karşı tamamı için yöneltilebilir; ancak aralarındaki nihai pay kusur oranına göre belirlenir.
Alacaklının dış ilişkisi ile iç ilişki arasındaki fark nedir?
Alacaklı açısından her borçlu tüm borçtan sorumludur ve alacaklı istediği borçludan tamamını isteyebilir.
Borçlular arasında her borçlu yalnızca kendi payından sorumludur.
Bir borçlunun iç ilişkide ödeyemediği pay alacaklıya karşı ileri sürülemez; bu yalnızca borçlular arasındaki meseledir.
İç ilişki ile dış ilişki arasındaki fark nedir?
Vekil ile vekâlet veren arasındaki görev devamı (m.82/1) iç ilişkidir ve tebliğ anından iki hafta sürer.
Mahkeme ve karşı taraf bakımından istifanın hüküm ifade etmesi ise m.81 uyarınca dilekçe ya da tutanakla bildirim ve gerektiğinde tebligat giderinin peşin ödenmesine bağlıdır.
İç ilişkide görev devam ederken, dış ilişkide istifa m.81 şekline uyulmadan hüküm ifade etmez; bu durumda vekile tebligat yapılmaya devam edilir.
Paydaşlar arası iç ilişki ile üçüncü kişiye karşı dış ilişki arasındaki fark nedir?
Paydaşların birbirine karşı gider katılma ve rücu ilişkisi.
Paylı malla ilgili borçlardan dolayı üçüncü kişiye karşı sorumluluk.
Madde yalnız iç ilişkiyi düzenler; dış ilişkide sözleşmeden doğan borçlarda pay oranına göre sorumluluk, sebep sorumluluğu hallerinde müteselsil sorumluluk doğabilir.
Eşit pay ile farklı iç ilişki arasındaki fark nedir?
Aksi kararlaştırılmadıkça ve ilişkinin niteliği aksini göstermediği sürece alacaklılar edim üzerinde eşit hak sahibidir.
Alacaklılar arasında farklı bir paylaşım kararlaştırılmış ya da ilişkinin niteliği farklı pay gerektiriyorsa o pay esas alınır.
Fazla tahsilatın geri ödeneceği pay miktarı bu iç ilişkiye göre belirlenir.
Kredi emri veren ile kredi emri verilen arası iç ilişki ile kredi emri veren ile kredi kullanan arası ilişki arasındaki fark nedir?
Kredi emri veren ile kredi emri verilen arasındaki ilişki vekalet ilişkisine dayanır.
Kredi emri veren ile kredi kullanan arasındaki ilişki kefalete ilişkin hükümlere tabidir ve 519. maddede düzenlenmiştir.
Kredi emri verilen kredi bedelini kredi kullanandan tahsil edemezse, kredi emri verene kefil sıfatıyla başvurabilir; kredi emri verilenin kendi kredi kullandırma ilişkisindeki defi ve itirazları üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez.
İlgili konular
- TeselsülBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Davaya vekâletMedeni Usul Hukuku
- Sorumluluk sebeplerinin çokluğu ve hukuka aykırılığı kaldıran hâllerBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Hukuki sorumluluk ve cezai sorumlulukTicaret Hukuku
- Ortaklar arasındaki ilişkilerTicaret Hukuku
- Şirketin niteliği ve kuruluşu, ortaklar arasındaki ilişkilerTicaret Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2022/652 E., 2023/643 K., 21.06.2023İlgili madde: HMK m.81, HMK m.82
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/201 E., 2025/551 K., 24.09.2025İlgili madde: HMK m.81
- Hukuk Genel Kurulu, 2024/285 E., 2025/348 K., 28.05.2025İlgili madde: TBK m.165
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.