Makul süre nedir?

12 maddede geçiyor · 9 kanun

Kısaca

Makul süre, 9 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TBK m.325 · kiralananın sözleşmenin bitiminden önce geri verilmesi: Kiralananın benzer koşullarla yeniden kiraya verilebilmesi için gereken süredir.
  • HMK m.30 · usul ekonomisi ilkesi: Yargılamanın uyuşmazlığın niteliğine uygun, aşırı uzamadan tamamlanmasını ifade eden ölçüdür.
  • CMK m.141 · tazminat istemi: Tutuklanan kişinin yargılama mercii önüne çıkarılması ya da hüküm verilmesi için kabul edilebilir süredir.

Kanunda nerede geçiyor

12 maddeden 11'i

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.141 · Tazminat istemi

    Tutuklanan kişinin yargılama mercii önüne çıkarılması ya da hüküm verilmesi için kabul edilebilir süredir. Somut süre maddede sayısal olarak belirlenmemiştir; olayın özelliklerine göre takdir edilir.

  • CMK m.179 · Çağrılan tanıkların ad ve adreslerinin sanığa ve Cumhuriyet savcısına bildirilmesi

    Ad ve adreslerin karşı tarafa bildirilmesi için kanunda sabit bir gün sayısı konulmamış, bildirimin karşı tarafın hazırlanmasına yetecek zamanda yapılması gerektiğini ifade eden ölçüttür. Somut olayda davetin ve tarafın hazırlık ihtiyacının durumuna göre belirlenir.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.873 · XVIII - Taşıma süresi

    Süre kararlaştırılmamışsa, taşımanın koşulları dikkate alınarak özenli bir taşıyıcıya tanınabilecek süredir. Süre soyut bir sabite bağlı değildir; her olayda taşımanın niteliği, mesafe, eşyanın özelliği ve taşıma koşullarına göre belirlenir.

  • TTK m.1447 · c) Bilgi verme ve araştırma yapılmasına izin verme yükümlülüğü

    Bilgi ve belgenin verilmesi için kanunda sayısal bir süre konulmamıştır; süre, olayın niteliği ve bilgi ile belgenin temin edilebilirliğine göre belirlenir.

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun

  • TKHK m.23 · Sözleşme öncesi bilgilendirme yükümlülüğü

    Bilgi formunun, sözleşmenin kurulmasından önce tüketicinin bilgilenip karar verebilmesine yetecek ölçüde verilmesi gereken zaman aralığıdır. Madde somut bir gün sayısı koymaz; süre, olayın koşullarına ve kredinin niteliğine göre belirlenir.

  • TKHK m.33 · Sözleşme öncesi bilgilendirme yükümlülüğü

    Bilginin tüketicinin koşulları değerlendirmesine ve karar vermesine yetecek kadar önce verilmesi gereken zaman aralığıdır. Madde somut bir gün sayısı koymaz; süre olayın koşullarına göre belirlenir.

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.325 · 2. Kiralananın sözleşmenin bitiminden önce geri verilmesi

    Kiralananın benzer koşullarla yeniden kiraya verilebilmesi için gereken süredir. Kiracının kira borcu bu süre sonuna kadar devam eder. Süre, somut olayda bilirkişi değerlendirmesiyle belirlenir ve kiralananın piyasadaki kiralanma olanağına bağlıdır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.30 · Usul ekonomisi ilkesi

    Yargılamanın uyuşmazlığın niteliğine uygun, aşırı uzamadan tamamlanmasını ifade eden ölçüdür. Sabit bir gün veya ay sayısı değildir; davanın karmaşıklığı, tarafların davadaki tutumu ve mahkemenin tutumu gibi somut koşullara göre belirlenir.

İl Özel İdaresi Kanunu

  • İl Özel İdaresi Kanunu m.40 · Hizmetlerde aksama

    İl özel idaresine aksamanın giderilmesi için tanınan, hizmetin özelliğine göre belirlenecek süredir. Madde sabit bir gün veya ay sayısı göstermez; süre her somut olayda hizmetin niteliğine göre takdir edilir.

Belediye Kanunu

  • Belediye Kanunu m.57 · Hizmetlerde aksama

    İçişleri Bakanının belediye başkanına aksamanın giderilmesi için vereceği süredir. Süre sabit bir gün sayısına bağlanmamış, hizmetin özelliğine göre belirlenmesi öngörülmüştür.

Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun

Terim 1 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Kanuni gözaltı süresi / hâkim önüne çıkarma (b) / makul süre (d): fark nedir?

(b) bendi, kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan kişiyi kapsar.

(d) bendi, kanuna uygun tutuklanmış ama makul sürede yargılama mercii önüne çıkarılmayan veya hüküm verilmeyen kişiyi kapsar.

(b) gözaltı süresinin aşılmasına, (d) tutukluluğun uzamasına bağlanır; ikisi farklı olgulara dayanır.

CMK m.141

Makul süre içinde yeniden kiralama ile makul süre sonrası arasındaki fark nedir?

Kiralananın makul süre içinde benzer koşullarla kiraya verilebilmesi halinde kiracı, bu süre için kira bedelinden sorumlu olur.

Makul süre dolduğunda kiracının kira borcu devam etmez; kira sözleşmesinin kalan süresi için bedel talep edilemez.

Kiracının sorumluluğu, sözleşmenin kalan süresi yerine yalnız makul süre ile sınırlanır.

TBK m.325

Kiraya verenin kendi kusuru ile kiralamada gecikme ile makul süre içinde kiralama arasındaki fark nedir?

Kiraya verenin kasıtlı ya da kusurlu davranışı nedeniyle kiralananı zamanında kiraya verememesi hâlinde makul süre uzatılmamalıdır.

Kiralananın makul süre içinde normal yoldan kiraya verilebilmesi hâlinde kiraya verenin bu süreyi aşan dönem için kira talep etmesi beklenmez.

Kiraya verenin ortak kusuru bulunduğunda makul süreyi aşan dönem için tazminat indirilir veya talep sınırlanır.

TBK m.325

Kararlaştırılmış süre ile makul süre arasındaki fark nedir?

Taraflar sözleşmede bir teslim süresi kararlaştırmışsa, taşıyıcı bu süreye bağlıdır.

Süre kararlaştırılmamışsa, süre somut koşullara göre makul süre olarak belirlenir.

Kararlaştırılmış süre aşıldığında gecikme doğar; süre yoksa gecikme, makul sürenin aşılması ile değerlendirilir.

TTK m.873

Tutuklama ile tutukluluğun makul süre içinde sona ermesi arasındaki fark nedir?

Tutuklu kişi makul süre içinde yargılanma ve soruşturma ya da kovuşturma sırasında serbest bırakılma talep edebilir.

Serbest bırakma bir güvenceye bağlanabilir; güvence, yargılama süresince duruşmada hazır bulunmayı ya da hükmün yerine getirilmesini sağlamaya yöneliktir.

Tutukluluk makul süreyi aşarsa tahliye talebi yapılabilir; tahliye bir güvenceye bağlanabilir.

Anayasa m.19

Makul süre içindeki yükleme-boşaltma ile makul süreyi aşan bekleme arasındaki fark nedir?

Makul süre içinde yapılan yükleme ve boşaltma için taşıyıcı ayrıca ücret isteyemez.

Makul süreyi aşan bekleme için taşıyıcı uygun bir bekleme ücretine hak kazanır.

Süre aşılmadıkça ücret talebi yoktur; aşıldığında ve bekleme sözleşmeye veya taşıyıcının risk alanına dayanmıyorsa bekleme ücreti doğar.

TTK m.863

İlgili konular

Örnek kararlar

1 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2023/604 E., 2024/70 K., 07.02.2024
    İlgili madde: HMK m.30

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.