Vergiyi doğuran olay nedir?

7 maddede geçiyor · 5 kanun

Kısaca

Vergiyi doğuran olay, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • VUK m.3 · vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat: Vergi yükümlülüğünün doğmasına yol açan, vergi kanununda öngörülen vakıadır.
  • KDVK m.10 · vergiyi doğuran olayın meydana gelmesi: Vergi borcunun kendiliğinden ortaya çıktığı, kanunda sayılan iktisadi veya hukuki olgudur.
  • 1319 s. K. geç. m.21: Emlak vergisinin doğmasına yol açan, taşınmazın malikliği veya kullanımı gibi vergi hukukunda öngörülen durumdur.

Kanunda nerede geçiyor

7 madde

Vergi Usul Kanunu

  • VUK m.3 · Vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat

    Vergi yükümlülüğünün doğmasına yol açan, vergi kanununda öngörülen vakıadır. Bu olayın gerçekleşip gerçekleşmediği ve mahiyeti, vergilendirmenin temelini oluşturur.

  • VUK m.9 · Vergi ehliyeti

    Kanunun vergi borcunu doğurduğu kabul ettiği maddi veya hukuki olaydır. Bu olayın kanunla yasaklanmış olması, vergi doğumunu engellemez.

Katma Değer Vergisi Kanunu

  • KDVK m.10 · Vergiyi doğuran olayın meydana gelmesi

    Vergi borcunun kendiliğinden ortaya çıktığı, kanunda sayılan iktisadi veya hukuki olgudur. Madde bu olgunun gerçekleştiği anı vergi zamanı olarak belirler.

  • KDVK m.26 · Döviz ile yapılan işlemler

    Vergi yükümlülüğünü doğuran teslim, hizmet ifası veya ithalat gibi olaydır. Cari kurun hangi andaki kur olacağını bu olay belirler; 26. madde kendi başına bu olayı tanımlamaz, ilgili maddelere bağlıdır.

Emlak Vergisi Kanunu

  • Emlak Vergisi Kanunu geç. m.21

    Emlak vergisinin doğmasına yol açan, taşınmazın malikliği veya kullanımı gibi vergi hukukunda öngörülen durumdur. Maddede bu olayların 1.1.2002 öncesindeki dönemlerde gerçekleşmiş olması aranır.

Özel Tüketim Vergisi Kanunu

  • Özel Tüketim Vergisi Kanunu m.3 · Vergiyi doğuran olay

    Özel tüketim vergisinin doğmasına yol açan, kanunda sayılan maddi olgudur. Vergi bu anda doğar ve matrah ile oran bu ana göre belirlenir.

Gider Vergileri Kanunu

  • Gider Vergileri Kanunu m.34 · Konaklama vergisi

    Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerin sunulmasıdır. Bedelin tahsil edilmiş olması ya da fatura düzenlenmiş olması vergiyi doğurmanın koşulu olarak aranmaz.

Karıştırılan kavramlar

Vergiyi doğuran olay / ilgili muamelelerin gerçek mahiyeti / yapılan işlemin görünen şekli: fark nedir?

Gerçek mahiyet, vergilendirmede esas alınan ölçüttür; işlemin hukuki görünümü tek başına belirleyici değildir.

Görünen şekil, gerçek mahiyetin ortaya konmasıyla aşılabilir.

Vergi, olayın gerçek mahiyetine göre tespit edilir; görünüşte başka bir işlem yapılmış olması vergilendirmeyi engellemez.

VUK m.3

Vergiyi doğuran olay anı ile ödeme anı arasındaki fark nedir?

Vergi matrahının Türk parasına çevrilmesinde esas alınan an, vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği andır.

Bedelin fiilen ödendiği an, çevirme anı değildir.

Ödeme anındaki kur değişmiş olsa da KDV matrahı vergiyi doğuran olay anındaki kura göre hesaplanır; sonraki kur farkı vergi matrahını kendiliğinden değiştirmez.

KDVK m.26

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Ceza Genel Kurulu, 2018/427 E., 2018/517 K., 08.11.2018
    İlgili madde: VUK m.3
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2014/718 E., 2015/1433 K., 27.05.2015
    İlgili madde: KDVK m.10
  3. Vergi Dava Daireleri Kurulu, 2025/21 E., 2026/1 K., 28.01.2026
    İlgili madde: 4760 s. K. m.3

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.