TMK Madde 289III. Hak düşürücü süreler
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, kocanın soybağının reddi davasını açabileceği süreleri ve çocuğun ile ananın bu davayı açma süresini düzenler. Kocanın süresi, doğumu ve baba olmadığını ya da ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkekle cinsel ilişkide bulunduğunu öğrenme anına bağlanmıştır. Çocuk ve ana için süre, doğum ya da ergin olma tarihine bağlanmıştır. Madde, gecikmenin haklı bir sebebe dayanması halinde sürenin işlemeye başlama anını da belirler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Koca, davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkek ile cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl, (…)1 içinde açmak zorundadır.
Ana doğumdan, çocuk ise ergin olduğu tarihten başlayarak en geç bir yıl içinde dava açmak zorundadır.2
Gecikme haklı bir sebebe dayanıyorsa, bir yıllık süre bu sebebin ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar.
- 1.(1. fıkra)Anayasa Mahkemesi’nin 25/6/2009 tarihli ve E.: 2008/30, K.: 2009/96 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…her hâlde doğumdan başlayarak beş yıl…” ibaresi iptal edilmiştir.
- 2.(2. fıkra)7/11/2024 tarihli ve 7531 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Çocuk,” ibaresi “Ana doğumdan, çocuk ise” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(2)
- 07.11.2024bu fıkra 07.11.2024 tarihinde 7531 sayılı Kanunla değiştirildi
- 25.06.2009maddenin bir kısmı 25.06.2009 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2008/30, K.2009/96)
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
83 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2004/554 K.2004/742 T.2004-12-22Hukuk Genel KuruluBozma
(...1- Dava 4.8.1998 doğumlu İrem'in soybağının reddi davası olup mahkemece 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 289. maddesi uyarınca çocuğun doğumundan dava tarihine kadar 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle red edilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
- 2. Hukuk Dairesi · E. 2024/4147 · K. 2024/6271 · T. 23.09.2024Daire kararıOnama
Dava, soybağının reddi istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, davanın kabulü koşullarının oluşup oluşmadığı, hak düşürücü süre içinde dava açılıp açılmadığı, olağan şüphenin, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 289 uncu maddesinde düzenlenen hak düşürücü sürenin başlangıcı olan öğrenme olgusunun gerçekleştiğinin kabulüne yeterli olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
- 2. Hukuk Dairesi · E. 2022/7181 · K. 2023/1156 · T. 16.03.2023Daire kararıOnama
bu davanın ana ve çocuğa karşı açılacağı, davalıların ana ve çocuklar oldukları ve taraf ehliyetlerinin olduğu, iş bu davada öncelikle hak düşürücü süre incelemesinin gerektiği, 4721 sayılı Kanun'un 289 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre; kocanın bu davayı, doğumu ve baba olmadığını veya ananın gebe kaldığı sırada başka bir erkekle cinsel ilişkide bulunduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl içinde açmak zorunda olduğu,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
(A), 15.01.2020 tarihinde doğmuştur. (A)'nın annesi (B) ile (C)'nin evliliği devam ederken doğan (A) üzerinde (C)'nin babalık karinesi bulunmaktadır. (A), 15.01.2038 tarihinde ergin olmuştur. (A), babası (C) olmadığını öğrenmiş ve soybağının reddi davası açmak istemektedir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na göre, (A) bu davayı en geç hangi tarihe kadar açmak zorundadır?
- A) 15.01.2038
- B) 15.01.2039
- C) 15.01.2040
- D) 15.01.2043
- E) Öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde, süre sınırı olmaksızın.
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl