Aciz belgesi nedir?

Tasfiye sonunda aciz belgesi verilen alacaklı, belgeye bağlı hükümlerden yararlanır.

Masaya yazdırmamış alacaklıya aciz belgesi verilmez; yalnızca belgenin koyduğu sınırlara tabi olur.

Belgeye bağlı lehe hükümler (örneğin iptal davası açma imkânı) masaya yazdırmamış alacaklıya tanınmaz.

Borçlu aleyhine aciz belgesi düzenlenmiş olabilir.

Aciz belgesi olmasa da alacaklı alacağını tahsil edemediğini ispat edebilir.

Bu iki durum alternatif koşullardır; her ikisinden biri yeterlidir.

Haciz edilecek mal bulunmadığının tutanağa yazılması halinde tutanak kesin aciz belgesi niteliğindedir.

Haciz edilen malların alacağı karşılamadığının yazılması halinde tutanak geçici aciz belgesi niteliğindedir.

İki belgenin hukuki sonuçları farklıdır; kesin aciz belgesi ile geçici aciz belgesi aynı yaptırımı doğurmaz.

Alacaklının aciz belgesindeki tarihe göre sırası belirlenir ve daha önce tarihli aciz belgesi olan alacaklı önce gelir.

İflas sırası, iflas idaresinin tespit ettiği alacak sıralamasına göre belirlenir.

Aile yurdunun değerinin dağıtımında alacaklılar, aciz belgesi tarihi ve iflastaki sıraya göre pay alır.

Pay devralan, mirasçıdan devir yoluyla payı edinmiştir; haczettiren, payı haciz yoluyla bağlamıştır; aciz belgesi alan ise mirasçıya karşı borç ödemeden aciz belgesi elde etmiştir.

Her üç hâlde de talep hakkı aynı maddeye dayanır; ancak dayanak olan ilişki farklıdır ve ispatı da farklı belgelere bağlıdır.

Üç hâlden birinin varlığı yeterlidir; talep edenin bu hallerden hangisine dayandığı, ispatta hangi belgenin sunulacağını belirler.