Evrak üzerinde inceleme nedir?

5 maddede geçiyor · 5 kanun

Kısaca

Evrak üzerinde inceleme, 5 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

TMK m.138 · redde itiraz ve yargılama usulü: Mahkemenin tarafları dinlemeden ve duruşma yapmadan, dosya içeriğine göre karar verdiği çekişmesiz yargı yöntemidir.
İYUK m.1 · kapsam ve nitelik: Dosyadaki yazılı belgelerin esas alınarak yapılan incelemedir.
Av. K. m.144 · disiplin kurulunda duruşma: Disiplin kurulunun dosyadaki belgeler üzerinden, ilgiliyi duruşmaya çağırmadan yaptığı varsayılan inceleme biçimidir.

5 madde

TMK m.138 · V. Redde itiraz ve yargılama usulü
Mahkemenin tarafları dinlemeden ve duruşma yapmadan, dosya içeriğine göre karar verdiği çekişmesiz yargı yöntemidir. Mutlak butlan dışı ret sebeplerinde uygulanır.

İYUK m.1 · Kapsam ve nitelik
Dosyadaki yazılı belgelerin esas alınarak yapılan incelemedir. Taraflar sözlü açıklama yapmadığı için karar, dosya içeriğine dayanır; duruşma yapılması istisnai bir haldir.

Av. K. m.144 · Disiplin kurulunda duruşma
Disiplin kurulunun dosyadaki belgeler üzerinden, ilgiliyi duruşmaya çağırmadan yaptığı varsayılan inceleme biçimidir. Avukatın isteği veya kurulun gerek görmesi halinde bu yol terk edilip duruşmalı inceleme yapılır.

Danıştay Kanunu m.78 · Görevli kurullarda inceleme
Kurulun, dosyadaki yazılı belgeler esas alınarak yaptığı inceleme biçimidir. Bu yöntemde duruşma yapılması maddede öngörülmemiştir.

Kamulaştırma Kanunu m.36 · Kamulaştırmadan sonra alınan tapu kaydının iptali
Hâkimin yalnızca dosyadaki belgelere dayanarak verdiği karardır. Maddeye göre hâkim, gerekli gördüğü hâlde mahallinde inceleme yapar; yani yerinde keşif zorunlu değil, takdire bağlıdır.

Madde, kurul incelemesinin evrak üzerinde yapılacağını açıkça belirtir.

Duruşma yapılıp yapılmayacağı maddede düzenlenmemiştir; bu konuda madde metni sessizdir.

Kurul incelemesi yazılı belgeler üzerinden yürür; sanığın dosyayı inceleme hakkı ise ayrıca tanınmıştır.

Hâkim, dosyadaki belgelere dayanarak karar verebilir.

Hâkim lüzum gördüğü takdirde mahallinde inceleme yapar.

Yerinde inceleme zorunlu değildir; tereddüt varsa yapılması isabetli olur ve bu takdir hâkime aittir.

Duruşmalı incelemede mahkeme tarafları ve delilleri dinler, ifadeler tutanağa geçer.

Evrak üzerinde incelemede mahkeme dosya içeriğiyle yetinir ve taraf dinlenmez.

Madde yalnız duruşmalı incelemeye uygulanır; evrak üzerinde karar verilen hallerde tutanak ve tanık dinleme zorunluluğu doğmaz.

Sulh hakimi, itirazı genel kural olarak evrak üzerinde inceler.

Maddi hata veya sahtelik iddiası varsa mahkeme lüzum görürse duruşma yapabilir.

İnceleme bir hafta içinde sonuçlandırılır; duruşma yapılması mahkemenin takdirindedir.

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.