Gecikmesinde sakınca bulunan hal nedir?

Yetkili merciin beklenmesi hâlinde işlemin ya hiç yapılamayacağı ya da ciddi zorluklarla karşılaşılacağı durumdur. Bu ölçüt, işlemin ertelenmesinin doğuracağı zararın ağırlığına bağlıdır. Sadece iş yükü ya da kolaylık gerekçesi bu hâli oluşturmaz.

Hâkim veya mahkeme kararını beklemenin delilin kaybolmasına ya da işlemin yapılmasını engelleyecek bir gecikmeye yol açacağı durumdur. Bu halde karar, Cumhuriyet savcısı tarafından verilebilir.

Tutuklama kararı ya da yakalama emri gerektiren bir durumda, Cumhuriyet savcısına veya amirlere derhal başvurmanın mümkün olmadığı hâldir. Kolluğa bu hâlde kendi başına yakalama yetkisi verilir.

Hâkimden karar alınmasını beklemenin delilin kaybolması, şüphelinin kaçması ya da kimliğinin tespit edilememesi gibi sonuçlar doğuracağı durumdur. Uygulamada, tedbirin hâkim kararı beklenirken uygulanamaz hale gelmesi ya da beklenen faydayı vermemesi hali olarak yorumlanır.

Hâkim kararı beklenmeden savcının elkoyma emri verebilmesini sağlayan olağanüstü durumdur. Bu hâlde elkoyma emrini savcı verir ve gönderiyi açmadan hemen yetkili hâkime teslim eder.

Hâkim kararının beklenmesi hâlinde delilin kaybolacağı veya tedbirin amacına ulaşamayacağı durumdur. Bu hâlde karar Cumhuriyet savcısı tarafından verilir.

Beklemenin delilin kaybına, şüphelinin kaçmasına ya da başka bir zarara yol açabileceği durumdur. Madde bu hâlde de savcıya erişilememesini ek koşul olarak arar.

Kişinin durumunun beklemeye elverişli olmadığı, yerleşim yeri vesayet makamının kararını beklemenin zarar doğuracağı durumdur. Bu halde yetki ilgilinin bulunduğu yerdeki vesayet makamına geçer.

Vesayet makamının kararını beklemenin küçüğün yararına zarar verecek olduğu acil durumdur. Bu halde karar vasi tarafından doğrudan verilebilir.

Vesayet makamının kararını beklemenin kısıtlıya zarar verebileceği, acil müdahalenin gerektiği durum. Bu hâlde vasi, vesayet makamından önce harekete geçebilir.

Mülkî amirin kararını beklemenin korunan kişinin güvenliği bakımından telafisi güç zarar doğuracağı durumdur. Bu hâl, kolluk amirinin doğrudan tedbir almasının ön koşuludur.

Tedbirin hâkim kararını beklemeden alınmasını gerektiren acil durumdur. Yalnız birinci fıkranın (a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki tedbirler için kolluk amirince alınabilir.

Hâkim kararı beklendiğinde amacın gerçekleşemeyeceği ya da delil veya can güvenliği bakımından zararın doğacağı durumdur. Bu halde hâkim kararının yerine kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri geçer.

Belgenin sunulmasını beklemenin telafisi güç zarar doğurabileceği acil durumdur. Bu halde mahkeme belgesiz işleme izin verebilir; kanun bu durumun somut ölçütünü ayrıca tanımlamaz.

Hâkim kararı beklenmesinin tedbirin amacını ortadan kaldıracağı durumdur. Bu hâlde tedbir, Teşkilat Başkanı veya yardımcısının yazılı emriyle başlatılabilir; emir yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunulur.

Teşekkülün faaliyetinin durdurulmasının beklenmesi halinde kamu yararının zarar görebileceği durumdur. Bu ölçüt, geçici durdurmanın ön koşuludur ve maddede somut bir süre ile ölçülmez.

Cumhuriyet savcısının kararını beklemenin tanık için tehlike doğuracağı durumdur. Yalnızca 5. maddenin birinci fıkrasının (ç) bendindeki tedbir için geçici olarak kolluk amirine yetki tanır.