Lokavt nedir?

Grev, işçilerin anayasal olarak tanınmış bir haktır ve uyuşmazlık çıkması halinde doğrudan doğar.

Lokavt, işverenin lokavta başvurmasının kanunla düzenleneceği hükme bağlanmış bir yetkidir ve yalnızca kanunda öngörülen şartlarla kullanılabilir.

Lokavtın usul ve şartları grevden ayrı ve daha dar bir kanuni çerçeveye tabidir.

Kanuni grev ve lokavt, kanunda öngörülen şartlara uygun yapılır ve hukuka uygun sonuçlar doğurur.

Yasaklanmış ya da ertelenmiş grev ve lokavt, kanunda belirtilen işler veya durumlarda yapılmak istenir.

Yasaklı veya ertelenmiş hallerde uyuşmazlık grev veya lokavtla değil Yüksek Hakem Kurulu kararıyla çözülür.

Uzaklaştırma, toplu iş uyuşmazlığında lokavt kararının uygulanması olarak yapılırsa madde hükmü devreye girer.

Uzaklaştırma yetkinlik, disiplin veya iş sözleşmesinin feshi gibi başka bir sebebe dayanırsa bu madde değil, genel iş hukuku hükümleri uygulanır.

Lokavt dolayısıyla yapılan uzaklaştırma madde gereği yasaktır; başka sebeple yapılan fesih ise 4857 sayılı Kanun'un fesih hükümlerine tabidir.

Lokavtta işveren işçileri işten uzaklaştırarak işyerinde faaliyeti tamamen durdurur ve bu iradeyi bir toplu iş uyuşmazlığı bağlamında kullanır.

Toplu işten çıkarmada işveren iş sözleşmelerini fesheder ve faaliyet tamamen durmak zorunda değildir.

Faaliyetin tamamen durmadığı ya da fesih yoluyla işçi çıkarıldığı hâllerde madde anlamında lokavt bulunmaz; bunlar işten çıkarma hukukuna tabi olur.

Genel tanımdaki lokavt herhangi bir toplu faaliyetin tamamen durdurulmasını ifade eder.

Kanuni lokavt yalnızca toplu iş sözleşmesi sırasında grev kararı alınmasına karşılık yapılabilir.

Grev kararı yokken veya toplu iş sözleşmesi uyuşmazlığı dışında yapılan lokavt kanuni lokavt sayılmaz; kanun dışı lokavt niteliği taşır.

Grev veya lokavt hâlinde işveren, işçi veya bunların sendika ve konfederasyonlarının mülkiyetinde ya da kullanımında olan bina, tesis veya eşya söz konusudur.

Siyasi partilerin ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ile üst kuruluşlarının mülkiyetinde ya da kullanımında olan bina, tesis veya eşya söz konusudur.

Her iki bentte de nitelikli hâl uygulanır; ancak grev/lokavt bendinde zarar bu hâller sırasında işlenmiş olmalıdır.