Taşınır rehni nedir?
Kısaca
Taşınır rehni, 5 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.962 · işletme izni alma: Taşınır mal veya kıymetli evrak üzerinde, alacağın teminatı olarak kurulan rehin hakkıdır.
- TBK m.159 · taşınır rehni ile güvenceye bağlanmış alacakta: Borçlunun ya da üçüncü bir kişinin, bir alacağın güvencesi olarak taşınır bir eşya üzerinde kurduğu ve alacaklıya paraya çevirme yetkisi veren aynî haktır.
- İİK m.150/E · paraya çevirme müddeti: Rehin konusunun taşınır mal olduğu rehin türüdür.
Kanunda nerede geçiyor
8 maddeİcra ve İflas Kanunu
- İİK m.23 · Kanundaki Istılahlar
Teslime bağlı rehinleri, Türk Medeni Kanunu'nun 940. maddesinde öngörülen rehinleri, ticari işletme rehnini, hapis hakkını ile alacak ve sair haklar üzerindeki rehinleri kapsayan, İİK'ya özgü bir üst kavramdır. Taşınır rehninin kapsamı, rehne konu malın taşınır olup olmasına ve maddede sayılan türlere bağlıdır.
- İİK m.145 · Takip talebi
Alacağın güvencesi olarak taşınır bir malın rehnedilmesi ve rehin alacaklısına bu malı paraya çevirme hakkının tanınmasıdır. Kavramın sınırı İİK m.23'e göre belirlenir.
- İİK m.150/E · Paraya çevirme müddeti
Rehin konusunun taşınır mal olduğu rehin türüdür. Bu rehinde satış süresi altı aydır.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.1381 · b) İpotek sahiplerinin
Gemi üzerindeki kanuni rehin ve taşınır rehinlerini kapsayan ayrı bir rehin türüdür. Bu maddede düzenlenen ipotek takibinden farklı olarak m.1380 kapsamına girer.
- TTK m.1400 · III - İlamsız icra
Hapis hakkı da dahil olmak üzere İcra ve İflas Kanununun taşınır rehni tanımına giren rehinler. Madde, hapis hakkının bu rehin türü gibi paraya çevrileceğini öngörür.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.962 · I. İşletme izni alma
Taşınır mal veya kıymetli evrak üzerinde, alacağın teminatı olarak kurulan rehin hakkıdır. Bu maddede rehin konusu olabilecek varlıklar taşınırlarla sınırlıdır.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.159 · F. Taşınır rehni ile güvenceye bağlanmış alacakta
Borçlunun ya da üçüncü bir kişinin, bir alacağın güvencesi olarak taşınır bir eşya üzerinde kurduğu ve alacaklıya paraya çevirme yetkisi veren aynî haktır. Rehnin kurulması teslim, sicil kaydı veya art rehin yoluyla gerçekleşir.
Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu
- Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu m.18 · Hüküm bulunmayan hâller
Ticari işlemlerde taşınır varlık üzerinde alacağın teminatı için kurulan rehin hakkıdır. Kapsamı 6750 sayılı Kanunun 5. maddesinde sayılan taşınır varlıklarla sınırlıdır.
Karıştırılan kavramlar
İpotek ile taşınır rehni arasındaki fark nedir?
İpotek; taşınmaz rehinleri, ipotekli borç senetleri, irat senetleri, taşınmaz mükellefiyetleri, hususi imtiyazlar ve taşınmaz eklenti üzerine rehinleri kapsar.
Taşınır rehni; teslime bağlı rehinler, MK m.940 rehinleri, ticari işletme rehni, hapis hakkı ve alacak ile sair haklar üzerindeki rehinleri kapsar.
Bir rehnin hangi kategoriye girdiği, İİK'nun ipotek ya da taşınır rehnine ilişkin hükümlerinin hangisinin uygulanacağını belirler.
Taşınır rehni ile taşınmaz rehni arasındaki fark nedir?
Taşınır rehninde satış isteme süresi altı aydır. Süre ödeme veya icra emrinin tebliğiyle başlar.
Taşınmaz rehninde (ipotek) satış isteme süresi bir yıldır. Süre aynı tarihten itibaren işler.
Aynı tebliğ tarihinden sonra alacaklının ne kadar süreyle satış isteyebileceği rehnin türüne göre değişir: taşınır için altı ay, taşınmaz için bir yıl.
Taşınır rehni ile m.78/2 kıyası arasındaki fark nedir?
Taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takipte m.78 (2) hükmü kıyasen uygulanır.
m.78 (2)'nin kapsamı dışında kalan sürelerde bu kıyas geçerli değildir.
Fıkra 3 uyarınca m.78/2 kuralı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerde de geçerli sayılır.
Taşınır rehni ile zamanaşımına uğramış kişisel alacak arasındaki fark nedir?
Taşınır rehni ile güvence altına alınmış alacakta, alacak zamanaşımına uğrasa da rehin hakkı varlığını sürdürür.
Rehinsiz, yalnız kişisel alacakta zamanaşımı, alacağın dava yoluyla ileri sürülebilmesini ortadan kaldırır ve alacaklı bakımından dava hakkı kalmaz.
Rehinli alacaklı zamanaşımına rağmen rehin konusu şeyi paraya çevirip alacağını tahsil edebilir; rehinsiz alacaklının elinde ise yalnız def'i olarak ileri sürülebilecek bir zamanaşımı savunması kalır.
Kooperatifin mutlak rehin hakkı ile sözleşmeli taşınır rehni arasındaki fark nedir?
Madde kapsamındaki rehin, kanundan doğar ve teslim veya sözleşme gerektirmez; kredi mesnedi mallar bakımından kooperatife doğrudan hak verir.
Genel taşınır rehninde rehin sözleşmesi ve rehnedilen malın alacaklıya veya üçüncü kişiye teslimi gerekir.
Kooperatif, mesnet gösterilen mallar üzerinde rehin sözleşmesi yapmadan ve teslim almadan hak sahibi olur.
İpotek ile taşınır rehni (faiz ve taksit alacakları) arasındaki fark nedir?
İpotekle temin edilmiş faiz ve senelik taksit alacaklarında alacaklı seçimlik haklara sahiptir.
Taşınır rehni ile temin edilmiş faiz ve taksit alacaklarında seçim hakkı tanınmamıştır.
Taşınır rehninde faiz ve taksit alacakları için haciz veya iflas yolu kapalıdır; rehnin paraya çevrilmesi zorunludur.
İlgili konular
- Zamanaşımının kesilmesi ve yeni sürenin başlamasıBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Rehinli alacakların takibi, rehinli alacaklıların takip hakkı ve cebrî satışİcra Müdürlüğü Mevzuatı
- Sıra cetveli ve eşya hakkında icraİcra Müdürlüğü Mevzuatı
- İş görmekten memnuiyet ve icra mahkemesi hâkiminin reddi, müddetlerİcra ve İflas Hukuku
- Müşterek hükümlerİcra ve İflas Hukuku
- Takip talebi ve ödeme emri, ipoteğin paraya çevrilmesiİcra ve İflas Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2022/75 E., 2023/1011 K., 25.10.2023İlgili madde: İİK m.145
- Hukuk Genel Kurulu, 2021/59 E., 2023/233 K., 22.03.2023İlgili madde: İİK m.145
- Hukuk Genel Kurulu, 2011/513 E., 2011/549 K., 21.09.2011İlgili madde: İİK m.23
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.