Taşınmaz rehni nedir?
Kısaca
Taşınmaz rehni, 3 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.864 · zamanaşımı: Borçlunun ya da üçüncü bir kişinin bir taşınmaz üzerinde, alacağın güvencesi olarak alacaklı lehine kurulan rehin hakkıdır.
- TBK m.131 · asıl borca bağlı hak ve borçların sona ermesi: Taşınmaz üzerinde tapuya tescil edilen ve borcun sona ermesiyle kendiliğinden düşmeyen rehin hakkıdır.
- İİK m.195 · müflisin borçlarının muacceliyet kesbetmesi: Borçlunun taşınmaz malı üzerinde kurulmuş rehin hakkıdır.
Kanunda nerede geçiyor
9 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.388
Alacağın taşınmaz üzerinde ipotekle güvence altına alınmış olmasıdır. Bu durumdaki alacaklılara ilan ayrıca bildirilir.
- TMK m.850 · I. Taşınmaz rehninin türleri
Bir taşınmaz üzerinde alacağın güvence altına alınması amacıyla kurulan ayni haktır. Madde bu hakkın hangi şekillerde kurulabileceğini belirler; rehnin kurulması için yalnız bu üç araçtan biri yeterlidir.
- TMK m.851 · II. Güvence altına alınan alacak — 1. Ana para
Borçlunun ya da üçüncü kişinin bir taşınmazı, alacaklının alacağını teminat altına almak üzere alacaklıya bırakması ve alacaklıya rehin hakkı tanınmasıdır. Rehin, belirli bir alacağa bağlı bir haktır.
- TMK m.864 · III. Zamanaşımı
Borçlunun ya da üçüncü bir kişinin bir taşınmaz üzerinde, alacağın güvencesi olarak alacaklı lehine kurulan rehin hakkıdır. Madde bakımından önemli olan, rehnin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasıdır.
- TMK m.873 · VII. Rehnin paraya çevrilmesi — 1. Paraya çevirme şekli
Bir alacağın güvencesi olarak taşınmaz üzerine tapuya tescil edilen aynî haktır. Madde taşınmaz rehnine ilişkindir; taşınır rehni ve gemi rehni bu maddenin kapsamı dışındadır.
- TMK m.877 · VIII. Arazinin iyileştirilmesi hâlinde rehin hakkı — 1. Öncelik
Taşınmaz üzerinde alacağı teminat altına alan ayni haktır. Maddedeki rehin, münhasıran alacağı teminat altına aldığı için ipotek türündedir ve tescil ile doğar.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.150/E · Paraya çevirme müddeti
Rehin konusunun taşınmaz olduğu rehin türüdür. Bu rehinde satış süresi bir yıldır.
- İİK m.195 · Müflisin borçlarının muacceliyet kesbetmesi
Borçlunun taşınmaz malı üzerinde kurulmuş rehin hakkıdır. Bu rehinle teminat altına alınmış alacaklar muacceliyet kuralının dışında kalır; taşınır rehni bu istisnanın kapsamında değildir.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.131 · A. Asıl borca bağlı hak ve borçların sona ermesi
Taşınmaz üzerinde tapuya tescil edilen ve borcun sona ermesiyle kendiliğinden düşmeyen rehin hakkıdır. Sona ermesi tescilin terkini veya taşınmazın tamamen yok olması ile gerçekleşir; bu nedenle madde metninde ayrı bir saklı tutma olarak yer alır.
Karıştırılan kavramlar
Taşınır rehni ile taşınmaz rehni arasındaki fark nedir?
Taşınır rehninde satış isteme süresi altı aydır. Süre ödeme veya icra emrinin tebliğiyle başlar.
Taşınmaz rehninde (ipotek) satış isteme süresi bir yıldır. Süre aynı tarihten itibaren işler.
Aynı tebliğ tarihinden sonra alacaklının ne kadar süreyle satış isteyebileceği rehnin türüne göre değişir: taşınır için altı ay, taşınmaz için bir yıl.
Taşınmaz rehni ile taşınır rehni arasındaki fark nedir?
Borç borçlunun taşınmaz malı üzerindeki rehinle teminat altına alınmışsa, muacceliyet kuralı uygulanmaz.
Taşınır rehni ile teminatlı borçlar ile rehinsiz borçlar, muacceliyet kuralı kapsamına girer.
Taşınmaz rehinli borç vadesinde ödenir; taşınır rehinli borç iflasla birlikte muaccel olur. Taşınmaz rehinli borcun rehinle karşılanamayan kısmı muaccel sayılıp masaya yazdırılır.
Tek taşınmaz ile birden çok taşınmaz rehni arasındaki fark nedir?
Alacak tek bir taşınmazla güvence altına alınmışsa paraya çevirme isteği o taşınmaz hakkında yapılır.
Aynı alacak birden çok taşınmazla güvence altına alınmışsa istemin tüm taşınmazlar hakkında yapılması zorunludur.
Birden çok taşınmazda istem tamamını kapsar; icra dairesi ise yalnız gerektiği kadarını satar (m.873/3).
Öncelikli rehin ile sıradan taşınmaz rehni arasındaki fark nedir?
Kamu katkılı iyileştirmede kurulan rehin, taşınmazdaki diğer bütün yüklerden önce gelir.
Kamu katkısız hâlde kurulan rehin, taşınmazdaki diğer rehinlerle genel sıra kurallarına tabidir.
Öncelik yalnız kamu katkılı hâlde kendiliğinden doğar; diğer hâlde sıra, tescil tarihine göre belirlenir.
Genel kural ile taşınmaz rehni, kıymetli evrak ve konkordato arasındaki fark nedir?
Genel kural uyarınca asıl borcun sona ermesi rehin ve kefalet gibi bağlı hakları da sona erdirir.
Taşınmaz rehni, kıymetli evrak ve konkordato için madde metninde saklı tutulan özel hükümler vardır.
Taşınmaz rehninde rehin ancak tapu terkini ile düşer; konkordatoda alacaklı kefil ve rehin verene karşı hakkını koruyabilir.
Genel takip (m.149/b) ile taşınmaz rehni takibi (m.149) arasındaki fark nedir?
Bu madde, 149. maddede sayılan haller dışındaki muaccel alacaklar için uygulanır.
149. maddedeki haller, bu maddenin kapsamı dışında kalan ve ayrı usule tabi olan durumlardır.
Kapsam dışında kalan hallerde bu maddedeki ödeme ve satış ihtarı yapılmaz.
İlgili konular
- Koşullar, güvence altına alınan alacak ve taşınmazMedeni Hukuk
- Rehin derecesi ve rehnin paraya çevrilmesiMedeni Hukuk
- Sona erme hâlleriBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Alacaklıların hakları üzerine iflasın tesirleriİcra ve İflas Hukuku
- Müşterek hükümlerİcra ve İflas Hukuku
- Aile yurdu ve kurulmasıMedeni Hukuk
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2017/606 E., 2017/532 K., 22.03.2017İlgili madde: TMK m.850, TMK m.851
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/575 E., 2024/16 K., 24.01.2024İlgili madde: TMK m.851
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/76 E., 2023/544 K., 31.05.2023İlgili madde: TMK m.851
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.