Teamül nedir?

Tarife, ücret miktarını önceden belirlenmiş yazılı bir cetvel olarak gösterir ve öncelikli başvuru kaynağıdır.

Teamül, ilgili çevrede yerleşik uygulamadır ve tarifenin bulunmadığı hallerde ikinci sırada uygulanır.

Her iki kaynak da ücret yükümünü doğurur; tarife varsa teamüle başvurulmaz.

Ticari örf ve âdet, uzun süreli uygulama ile toplumsal inanışı ve devlet yaptırımını taşıyan hukuk kuralıdır.

Teamül, alışkanlık düzeyinde kalmış ve hukuk kuralı olmamış fiilî uygulamadır.

Ticari örf ve âdet hâkimi bağlar ve uyuşmazlığa uygulanır; teamül ise kanunda aksi yoksa yargıya esas olamaz, yalnızca irade yorumunda kullanılır.

Bu maddedeki örf ve adet, borsanın bölgesindeki borsaya ilişkin uygulamalardır.

Genel ticari teamül, bölge sınırına bağlı olmayan ve ticarette yaygın uygulamadır.

Borsanın tespit ettiği örf ve adet bölgesel kapsamlıdır ve Bakanlık onayı ile ilanla kesinleşir.

Kural olarak satış bedeli darası indirilmiş net ağırlık üzerinden hesaplanır (m.233/II).

Bazı ticari mallarda miktar veya yüzde olarak dara indirimi ya da daralı ağırlık üzerinden bedel teamülde belirlenmiştir (m.233/III).

Teamül varsa önce o uygulanır; teamül yoksa dara kuralı geçerlidir.

Sözleşme veya ticari teamülde belirli bir hesap devresi öngörülmüşse, devre o dönemlerle kapanır.

Böyle bir düzenleme yoksa her takvim yılının son günü kapatma günü sayılır.

Kapanış tarihi ve dolayısıyla bir aylık itiraz süresinin başlangıcı, hangi devre kuralının geçerli olduğuna göre değişir.

Taraflar ücreti sözleşmede açıkça belirlemişse, bu hüküm esas alınır.

Sözleşmede ücret yoksa, acentenin bulunduğu yerdeki ticari teamül uygulanır.

Teamülün devreye girmesi için sözleşmede hiçbir ücret hükmünün bulunmaması gerekir; kısmi ya da belirsiz hükümler çoğu zaman yorumla çözülür.