Vazgeçme nedir?
Kısaca
Vazgeçme, 6 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.796 · sona erme sebepleri: İntifa hakkı sahibinin hakkından kendi iradesiyle el çekmesidir.
- TCK m.73 · soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar: Şikâyet hakkı sahibinin şikâyetinden kovuşturma aşamasında vazgeçmesidir.
- SMK m.80 · sona erme ve sonuçları: Başvuru veya tescil sahibinin tasarım hakkından tamamen ya da kısmen feragat etmesi için kullandığı tek taraflı irade beyanıdır.
Kanunda nerede geçiyor
9 maddeSınai Mülkiyet Kanunu
- SMK m.28 · Sona erme ve sonuçları
Marka sahibinin tescilli markadan tamamen ya da kısmen kendi iradesiyle çıkmasını sağlayan tek taraflı işlemdir. Yazılı olarak Kuruma bildirilmesi ve sicile kaydedilmesi gerekir.
- SMK m.52 · Tescilin sağladığı hak ve sorumluluktan vazgeçme
Tescil ettiren kişinin, coğrafi işaret ya da geleneksel ürün adı tescilinden doğan haklarından ve kullanımın denetimine ilişkin sorumluluklarından kendi iradesiyle ayrılmasıdır. Vazgeçme bir talep olarak yapılır ve Bültende yayımlanarak duyurulur.
- SMK m.80 · Sona erme ve sonuçları
Başvuru veya tescil sahibinin tasarım hakkından tamamen ya da kısmen feragat etmesi için kullandığı tek taraflı irade beyanıdır. Vazgeçme ancak yazılı olarak Kuruma bildirilirse geçerlidir ve sicile kayıt tarihinde hüküm doğurur.
- SMK m.140 · Sona erme ve sonuçları
Patent sahibinin patentin tamamından ya da bir veya birden çok patent isteminden kendi iradesiyle feragat etmesidir. Kısmi vazgeçmede kalan istemlerin geçerliliği, istemlerin ayrı bir patentin konusunu oluşturması ve kapsamın genişletilmemesi koşuluna bağlıdır.
Türk Ceza Kanunu
- TCK m.73 · Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı suçlar
Şikâyet hakkı sahibinin şikâyetinden kovuşturma aşamasında vazgeçmesidir. Vazgeçme, kovuşturmayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonra cezanın infazına engel olmaz.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.796 · III. Sona ermesi — 1. Sona erme sebepleri
İntifa hakkı sahibinin hakkından kendi iradesiyle el çekmesidir. Taşınmazda terkinin gerçekleşmesi için hak sahibinin yazılı muvafakati gerekir.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.20 · Müddetlerin değiştirilmemesi
Borçlunun, süreye bağlı kendi lehine olan hakkından süre dolmadan feragat etmesi bir tek taraflı beyandır. Vazgeçme üçüncü kişilere karşı hüküm doğurmaz.
Kabahatler Kanunu
- Kabahatler K. m.30 · Vazgeçme ve kabul
Kanun yoluna başvuran kişinin, bu konuda karar verilinceye kadar başvurusundan tek taraflı irade beyanıyla dönmesidir. Vazgeçme, karar verilmesinden önce yapılmalıdır.
Gelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK geç. m.92
Hükümden yararlanmak için mükellefin tarha yetkili vergi dairesine başvurarak ve açılmış davalardan vazgeçerek yaptığı işlemdir. Dava açmamak ve açılmış davadan vazgeçmek koşulu birlikte aranır.
Karıştırılan kavramlar
Sözleşmeyle süre değiştirme ile süreden vazgeçme arasındaki fark nedir?
Sözleşmeyle süreyi kısaltmak veya uzatmak, kanunun tayin ettiği süreye ilişkin bir düzenlemedir ve hükümsüzdür.
Süreden vazgeçme, sürenin geçmesinden yararlanan borçlunun tek taraflı irade beyanıdır ve süre dolmadan yapılabilir.
Sözleşme yoluyla süre değiştirilemez; buna karşılık borçlu süre dolmadan vazgeçebilir ve bu durumda takip süreden önce ilerleyebilir.
Ölüm ile vazgeçme (feragat) arasındaki fark nedir?
Ölüm hâlinde hak niteliği gereği sicil dışı sona erer ve terkin tamamen açıklayıcı niteliktedir.
Vazgeçmede hak, sicil dışı değil terkin işlemiyle sona erer ve terkin hakkı sona erdiren bir işlemdir.
Ölüm hâlinde malik tapu memurundan terkin isteyebilir; vazgeçme hâlinde ise hak sahibinin yazılı muvafakati ya da mahkeme kararı gerekir.
Kovuşturma öncesi ile hüküm kesinleşmesi sonrası vazgeçme arasındaki fark nedir?
Kovuşturma aşamasında yapılan vazgeçme kamu davasını düşürür.
Hüküm kesinleştikten sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz.
Kesinleşmiş hükümde vazgeçme infazı durdurmaz.
Koruma süresinin dolması ile vazgeçme arasındaki fark nedir?
Koruma süresinin dolup yenilenmemesinde sona erme, kanunun öngördüğü süre sonunda kendiliğinden gerçekleşir ve marka sahibinin iradesine bağlı değildir.
Vazgeçmede sona erme, marka sahibinin tek taraflı beyanına ve sicile kaydına bağlıdır.
Vazgeçme için izin ve sicile kayıt gerekir; yenilememe halinde ise bu koşullar aranmaz. Sona erme anı her iki halde de sebebin gerçekleştiği andır (fıkra 2).
Tam vazgeçme ile kısmi vazgeçme arasındaki fark nedir?
Tam vazgeçmede markanın tescil kapsamındaki tüm mal ve hizmetlerden çıkılır.
Kısmi vazgeçmede yalnız seçilen mal veya hizmetler kapsamdan çıkar, diğerleri korunmaya devam eder.
Kısmi vazgeçmeden sonra marka hakkı kalan mal ve hizmetler bakımından varlığını sürdürür.
Vazgeçme ile başvurunun geri çekilmesi arasındaki fark nedir?
Vazgeçme tescilli bir markaya ilişkindir.
Geri çekme tescilden önceki başvuruya ilişkindir.
Geri çekme için vazgeçmeye ilişkin hükümler kıyasen uygulanır; yani izin ve sicil koşulları geri çekme bakımından da geçerlidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Ceza Genel Kurulu, 2023/565 E., 2024/11 K., 17.01.2024İlgili madde: TCK m.73
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/820 E., 2023/1074 K., 08.11.2023İlgili madde: TMK m.796
- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1203 E., 2023/727 K., 05.07.2023İlgili madde: TMK m.796
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Düzeltme zamanaşımı süresi
- Kesinleşmiş yargı kararı
- Sicile kayıt
- Red ve iade
- Geri alma
- Kesin süre
- İdari yaptırım kararı
- Bülten
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.