Yan edim yükümlülüğü nedir?
Kısaca
Şirketin işletme konusunun gerçekleşmesine hizmet eden, nakdi ödeme dışındaki ortak edimidir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.573 · A) Kavram
Şirket sözleşmesinde öngörülen, para dışı nitelikte ortağa yüklenen edimdir. Ortağın sorumluluğu bu yükümlülükler kadardır, şirket borçlarına kadar uzanmaz.
- TTK m.577 · 2. Şirket sözleşmesinde öngörülmeleri şartıyla bağlayıcı olan hükümler
Şirketin işletme konusunun gerçekleşmesine hizmet eden, nakdi ödeme dışındaki ortak edimidir. Ayrıntılı rejimi m.606'dadır.
- TTK m.599 · IV - Birden fazla ortağa ait esas sermaye payı, bu pay üzerinde çeşitli haklar — 1. Paylı mülkiyet
Şirket sözleşmesinde öngörülen, ortağın para dışında yerine getirmesi gereken edimlerdir. Bu yükümlülük de sermaye payının asıl borcundan ayrı olarak sözleşme ile belirlenir.
- TTK m.606 · II - Yan edim yükümlülüğü
Şirketin işletme konusunun gerçekleşmesine hizmet eden, ortağın esas sermaye payına bağlı olarak üstlendiği ve kural olarak karşılıksız olan yapma, yapmama, katlanma veya kullandırma edimidir. Ortağın asli borcu olan esas sermaye payı ödemesinin yanında ikincil (tali) niteliktedir.
- TTK m.607 · III - Sonradan öngörülme
Ortağın para ödemesi dışında, şirketin ekonomik amacına hizmet eden bir fiil ya da hizmet borcu altına girmesidir. Yan edim, şirket sözleşmesinde ayrıca düzenlenmiş olmalıdır ya da genel kurul kararıyla eklenmiş olabilir.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.190 · III. Senet ve belgelerin teslimi ve bilgi verilmesi
Devir sözleşmesinin asıl edimi olmayan, ancak sözleşmenin amacını gerçekleştirmek için gerekli olan yükümlülüktür. Bu yükümlülüğe aykırılık devri geçersiz kılmaz; sözleşmeye aykırılık doğurur.
Karıştırılan kavramlar
Esas sermaye payı ödeme yükümlülüğü ile ek ödeme ve yan edim yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
Esas sermaye payını ödeme yükümlülüğü, kanunun doğrudan öngördüğü ve her ortağın taşıdığı temel yükümlülüktür.
Ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri yalnız şirket sözleşmesinde öngörüldüğünde doğar ve sözleşmeye bağlıdır.
Ek ödeme ve yan edim yalnız sözleşmede açıkça yer aldığında ortağa yüklenir; sözleşmede yoksa ortağın sorumluluğu esas sermaye payı ile sınırlı kalır.
Ek ödeme yükümlülüğü ile yan edim yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
Ek ödeme, ortağın sermaye koyma borcunun dışında şirkete nakdi ödeme yapma borcudur (m.577/1-c).
Yan edim, nakdi ödeme dışında şirketin işletme konusuna hizmet eden ortak edimidir (m.577/1-d).
İkisi de sözleşmede şekil ve kapsamıyla birlikte gösterilmelidir; ek ödeme ve yan edimin ayrıntılı rejimi farklı maddelerdedir.
Ek ödeme ile yan edim yükümlülüğü ile esas sermaye borcu arasındaki fark nedir?
Ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri, şirket sözleşmesinde öngörülen ve ortağın esas sermaye payına bağlı olmayan ek borçlarıdır.
Esas sermaye payının taahhüdü ve ödenmesi ise ortağın sermaye koyma borcudur ve paylar arasında kanunen ayrı bir sorumluluk rejimine tabidir.
Birinci fıkradaki müteselsil sorumluluk yalnızca şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri bakımından doğar; sermaye koyma borcunun paydaşlar arasındaki sorumluluğu bu hükümle düzenlenmemiştir.
Genel hal ile ek ödeme ve yan edim yükümlülüğü bulunan hal arasındaki fark nedir?
Genel halde genel kurul sebep göstermeksizin onayı reddedebilir (m.595/3).
Ek ödeme veya yan edim yükümlülüğü öngörülmüşse ve devralanın ödeme gücü şüpheli görülüyorsa, devralandan teminat istenmiş ancak verilmemişse ret yetkisi sebep gerektirmeden doğar (m.595/6).
Teminat verilmemesi hâlinde genel kurul, sözleşmede hüküm bulunmasa bile onayı reddedebilir.
İlgili konular
İlgili terimler
- Ek ödeme yükümlülüğü
- Paydaş
- Devreden
- Ortak temsilci
- Numerus clausus
- Ayrılma akçesi
- Devralan
- Esas sermaye payı
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.