Zarar nedir?
Kısaca
Zarar, 9 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.210 · hacizde: Haciz uygulamasının, ortak mal rejimi nedeniyle alacaklının alacağını tahsil edememesi biçiminde ortaya çıkan mali kayıptır.
- TBK m.50 · zararın ve kusurun ispatı: Hukuka aykırı fiil nedeniyle zarar görenin malvarlığında veya kişiliğinde meydana gelen eksilme.
- TCK m.157 · dolandırıcılık: Mağdurun veya bir başkasının malvarlığında hileli davranış nedeniyle meydana gelen eksilmedir.
Kanuni tanım
- 5312 s. K. m.3/1-rDeniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun
Zarar: Bu Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilenler ile zararın tespit, tazmin ve uyuşmazlıkların giderilmesine ilişkin masrafları
Kanunda nerede geçiyor
12 maddeden 11'iTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.439 · 2. Genel kurulun reddi
Borçlar hukuku anlamında malvarlığında meydana gelen eksilmedir. Kanun veya esas sözleşmenin ihlali sonucunda şirketin ya da pay sahiplerinin bu eksilmeye uğramış olması gerekir.
- TTK m.805 · VIII - Hesaba geçirilmek üzere düzenlenen çek — 1. Genel olarak
Kayda aykırı nakit ödeme nedeniyle hamilin uğradığı ve muhatabın sorumlu tutulduğu kayıptır. Sorumluluk çekin bedeli ile sınırlıdır.
- TTK m.1256 · I- Taşıyanın sorumluluğu
Maddenin uygulanmasında cezalandırıcı veya caydırıcı nitelikteki tazminatı kapsamayan, yani yalnızca gerçek zararı ifade eden kavramdır (m.1256/5-d).
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.50 · II. Zararın ve kusurun ispatı
Hukuka aykırı fiil nedeniyle zarar görenin malvarlığında veya kişiliğinde meydana gelen eksilme. Zararın varlığı ile miktarı ayrı ispat konularıdır; birinci fıkra her ikisini de zarar görene yükler.
- TBK m.643 · 2. Kazanç ve zararın paylaşımı
Ortaklığın varlığının, borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra katılım paylarının geri verilmesine yetmemesi durumudur. Zararın ortaklar arasında paylaşılması için ortaklığın varlığının katılım paylarının toplamından az kalması gerekir.
Türk Ceza Kanunu
- TCK m.157 · Dolandırıcılık
Mağdurun veya bir başkasının malvarlığında hileli davranış nedeniyle meydana gelen eksilmedir. Yarar ile zarar arasında nedensellik bağı bulunmalıdır.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.210 · 2. Hacizde
Haciz uygulamasının, ortak mal rejimi nedeniyle alacaklının alacağını tahsil edememesi biçiminde ortaya çıkan mali kayıptır. Maddenin uygulanabilmesi için zararın haczin uygulanması sırasında doğmuş olması gerekir.
İş Mahkemeleri Kanunu
- İş Mah. K. m.28
Belgenin zamanında verilmemesi ya da belgede doğru olmayan bilgi bulunması nedeniyle işçinin ya da yeni işverenin uğradığı maddi zarardır. Tazminat talebinin dayanağı bu zarardır; zarar doğmadan tazminat istenemez.
Devlet İhale Kanunu
- Devlet İhale Kanunu m.68 · Müteahhit veya müşterinin iflası hali
İflas nedeniyle sözleşmenin bozulmasından doğan maddi kayıptır. Maddenin ikinci cümlesi, zarar doğduğu takdirde 62. maddeye göre işlem yapılmasını öngörür; zararın doğmaması hâlinde ek bir tazminat yükümlülüğü aranmaz.
İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun
- İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun m.2 · Tanımlar
Bir üretim dalında maddi zarar, maddi zarar tehdidi veya bir üretim dalının kurulmasının fiziki olarak gecikmesidir. Zararın bu üç biçiminden biri bulunmalıdır.
Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun
- Deniz Çevresinin Petrol ve Diğer Zararlı Maddelerle Kirlenmesinde Acil Durumlarda Müdahale ve Zararların Tazmini Esaslarına Dair Kanun m.3 · Tanımlar
Kanunun 6. maddesinde belirtilen zararlar ile zararın tespit, tazmin ve uyuşmazlıkların giderilmesine ilişkin masraflardır. Zararın kapsamı bu tanım üzerinden değil, 6. maddeden belirlenir.
Terim 1 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Kirlenme ile zarar arasındaki fark nedir?
Kirlenme, olay sonucunda deniz çevresine karışan maddenin doğurduğu fiziki ve ekolojik değişikliktir.
Zarar, kanunun 6. maddesinde sayılan zararlarla birlikte tespit, tazmin ve uyuşmazlık giderme masraflarını kapsar.
Kirlenme bir olgudur, zarar ise bu olgudan doğan tazmin konusu kalemlerin toplamıdır; tazmin hesabında zarar kavramı kullanılır.
İspatı mümkün zarar ile ispatı mümkün olmayan zarar arasındaki fark nedir?
İspatı mümkün olan zararda zarar görenin gerçek tutarı ortaya koyması beklenir.
Gerçek tutarın ispatı mümkün değilse ya da zarar görenden makul biçimde beklenemiyorsa ikinci fıkra devreye girer.
Hâkim ancak ikinci grupta takdir yetkisini kullanır; birinci grupta zarar görenin ispat yükü devam eder.
Kazanç ile zarar arasındaki fark nedir?
Kazanç hâlinde ortaklığın kalan varlığı, katılım paylarının geri verilmesini karşılayacak ölçüde olup üstünde bir artı bulunur.
Zarar hâlinde kalan varlık katılım paylarını karşılamaz ve ortaklığın açığı ortaklar arasında paylaşılır.
Kazanç birinci fıkraya, zarar ikinci fıkraya göre paylaşılır. Her iki durumda da önce borçlar, giderler ve avanslar, sonra katılım payları karşılanır.
Gemi kazasından doğan zarar ile gemi kazası dışındaki ölüm ve yaralanma arasındaki fark nedir?
Zarar, beşinci fıkra (a) bendindeki gemi kazasından doğduğunda taşıyanın sorumluluğu, birinci fıkraya göre kusurun ispatına değil karineye dayanır; taşıyan kusursuzluğunu ispatlarsa kurtulur.
Gemi kazası dışındaki bir nedenle ölüm veya yaralanma olduğunda ikinci fıkra uygulanır ve davacının taşıyanın kusurunu ispatlaması gerekir.
Kusur ispat yükü değişir: birinci fıkrada taşıyana, ikinci fıkrada davacıya düşer. Gemi kazası dışı zararda sınır ve karine rejimi uygulanmaz.
Menfaat-zarar yoksa ile varsa ceza alt sınırı arasındaki fark nedir?
Aykırılık sonucunda menfaat temin edilmemiş ve zarar doğmamışsa ceza, kanundaki 40.000 ile 900.000 lira aralığında belirlenir.
Menfaat temin edilmiş veya zarar doğmuşsa cezanın alt sınırı bu menfaatin ya da zararın iki katına çıkar.
Asgari ceza tutarı, ilgili menfaat veya zarar miktarına göre yükselir ve üst sınır 900.000 lirayı aşabilir.
Yurt içi zarar ile yurt dışı zarar arasındaki fark nedir?
Yurt içi zarar, gelir kaynaklarından birinde Türkiye'de doğan zarardır ve diğer kaynakların kazanç ve iratlarına doğrudan mahsup edilir.
Yurt dışı zarar, tam mükellefin yurt dışı faaliyetinden doğar ve yalnız madde metnindeki belge ve raporlama koşullarının yerine getirilmesi halinde mahsup edilebilir.
Yurt dışı zararda denetim raporu ve onaylı belge zorunludur; bu koşul yerine gelmezse zarar mahsup edilemez.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2025/165 E., 2025/940 K., 25.12.2025İlgili madde: TBK m.50
- Hukuk Genel Kurulu, 2023/858 E., 2023/1399 K., 27.12.2023İlgili madde: TBK m.50
- Ceza Genel Kurulu, 2011/488 E., 2012/97 K., 13.03.2012İlgili madde: TCK m.157
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Müteahhit
- İhraç fiyatı
- Kirlenme
- Koruyucu önlem
- Damping marjı
- Sorumlu taraf
- Ödeme hizmeti sağlayıcısı
- Kazanç
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.