Vekâletsiz işgörme

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 526. maddesi, vekâleti olmaksızın başkasının hesabına iş gören kişinin (işgörenin) o işi nasıl görmesi gerektiğini düzenler; yani işgörenin işi işsahibinin menfaatine ve varsayılan iradesine uygun yapma borcunu koyar. Hüküm, vekâletsiz işgörme ilişkisindeki işgören bakımından uygulanır. Madde, işgörenin özen borcunun ölçüsünü, işsahibinin ve işgörenin karşılıklı borç ve haklarını, caiz ve caiz olmayan vekâletsiz işgörme ayrımını ve işgörenin ehliyetsizlik halindeki sorumluluğunu düzenlemez. Caiz vekâletsiz işgörmede masraf ve zarar talebi (m.529), caiz olmayan vekâletsiz işgörmede işsahibinin kazanç ve yükümlülüğü (m.530), işgörenin ehliyet durumuna göre sorumluluğu (m.528), işsahibinin icazeti ile vekâlet hükümlerinin uygulanması (m.531) ve işgörenin genel sorumluluk ölçüsü (m.527) ayrı maddelerde yer alır. Bu alacakların zamanaşımı ve usul yönleri de madde metninin kapsamı dışındadır.

İşin görülmesi: hangi kavramlar bilinmeli?

Vekâletsiz işgörme

Bir kimsenin, başkasının vekâleti olmaksızın onun hesabına bir işi görmesidir. Yapılan iş bir hukuki işlem de olabilir, maddi bir fiil de olabilir. İşgörende işsahibinin menfaatine iş görme iradesi bulunmalıdır.

İşgören

Vekâletsiz olarak başkasının hesabına iş gören kişidir. Madde, işgörenin işi görme biçimini düzenler.

İşsahibi

Kendi hesabına vekâletsiz olarak iş görülen kişidir. Onun gerçek iradesi belirlenebiliyorsa o esas alınır, belirlenemiyorsa varsayılan iradesi esas alınır.

Varsayılan (farazi) irade

İşsahibinin gerçek iradesi bilinmediğinde, işin görüldüğü koşullarda işsahibinin muhtemelen ne isteyeceğini gösteren iradedir. Objektif ölçütlere göre belirlenir.

İcazet

İşsahibinin, işgörenin gördüğü işi onaylayıp kabul ettiğini bildiren, varması gereken tek taraflı irade beyanıdır. Hukuki niteliği itibarıyla değiştirici yenilik doğuran haktır ve iyi niyet ya da kötü niyet ayrımı gözetmeksizin kullanılabilir.

Objektif özen

İşgörenin, benzer alanda iş ve hizmet üstlenen basiretli bir işgörenin göstereceği özen düzeyidir. Kişisel bilgi ve beceri durumuna bakılmaz, ölçü objektiftir.

İşin görülmesi: hangi şartlar aranır?

• Bir kimsenin vekâleti olmaksızın başkasının hesabına bir iş görmüş olması gerekir.
• İşgörenin o işi işsahibinin menfaatine uygun olarak görmesi gerekir; menfaat ile irade çelişirse işgörenin işsahibinin gerçek iradesine, bu belirlenemiyorsa varsayılan iradesine uygun hareket etmesi zorunludur.
• İşgörenin işi, işsahibinin gerçek ya da varsayılan iradesine aykırı biçimde görmemesi gerekir.
• İşgörenin işi objektif özen ölçüsünde, basiretli bir işgörenin göstereceği özenle görmesi gerekir; bu özen borcu sadakat ve sır saklama yükümlülüklerini de içerir.
• Varsayılan iradenin belirlenmesinde işsahibinin objektif olarak neyi isteyeceği esas alınmalıdır.

İşin görülmesi: hangi sonuçları doğurur?

• İşgören, işi işsahibinin menfaatine ve varsayılan iradesine uygun gördüğünde bu borcunu yerine getirmiş olur.
• İşgörenin işi işsahibinin irade ve menfaatine aykırı görmesi halinde, bu aykırılığın sonuçları m.527 uyarınca tazmin sorumluluğu doğurur.
• İşgörenin özen borcuna aykırılığı, kusur sorumluluğu ve sadakat ihlali olarak değerlendirilir.
• İşsahibi, işin kendi menfaatine yapılmasıyla zorunlu ve faydalı masrafların ödenmesi gibi karşılık borçlarını m.529 uyarınca üstlenir; bu madde o borçları düzenlemez.
• İşsahibi işi açıkça veya zımnen onaylarsa vekâlet hükümleri uygulanır (m.531).
• Madde emredici niteliktedir; işgörenin bu borcunu sözleşmeyle kaldırmak veya ağırlaştırmak hükmü değiştirmez.

İşin görülmesi: sık yapılan hatalar nelerdir?

• Gerçek iradenin belirlenebildiği hallerde doğrudan varsayılan iradeyi esas almak; önce gerçek iradenin araştırılması gerekir.
• İşsahibinin menfaatini tek başına yeterli sayıp iradesiyle çelişen işi yapmak; çelişki halinde irade esas alınır.
• Özen ölçüsünü işgörenin kişisel bilgi ve becerisine göre belirlemek; ölçü objektiftir ve basiretli işgörenin özeni esas alınır.
• Madde metnindeki işin görülme biçimi borcunu, tazmin sorumluluğu (m.527) ile karıştırmak; bu iki sorumluluk farklı kurallara bağlıdır.
• Vekâletsiz işgörenin işsahibinin masraflarını talep edebileceğini m.526'ya dayandırmak; masraf talebi m.529 kapsamındadır.

Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

• Mahkemeler, vekâletsiz işgörme ilişkisinde işgörenin ücret ve iş bedeli taleplerini, işin işsahibinin iradesi dışında yapıldığı hallerde m.526 ve devamı hükümleri çerçevesinde değerlendirmektedir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi, 2024/655 E., 2026/365 K., 02.04.2026)
• Sözleşme dışında yapılan ek işlerde, işsahibinin rızasının alınmadığı ve işsahibinin irade beyanının bulunmadığı kabul edilmektedir; bu durumda m.526'daki varsayılan irade ölçütü esas alınmaktadır. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi, 2023/365 E., 2025/521 K., 07.05.2025)
• İşsahibinin iş değişikliğini zımnen onayladığı iddiasında, m.526'nın vekâletsiz işgörme hükümlerinin bu tür hallerde uygulanacağı tartışılmakta; zımni onayın varlığı ayrıca araştırılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, 2020/1852 E., 2021/470 K., 10.03.2021)
• Mahkemeler, m.526 kapsamındaki vekâletsiz işgörme hükümlerinin uygulanmasında yazılı sözleşme ile ilgili ihtilafları ayrıca değerlendirmekte, sözleşme dışında kalan işlerde bu hükmün uygulanacağını kabul etmektedir. (3. Hukuk Dairesi, 2021/6559 E., 2021/11814 K., 22.11.2021)
• Yüksek Mahkeme içtihatlarında, vekâletsiz işgörme hükümlerinin kıyas yoluyla uygulanmasında m.526 ile birlikte m.527 ila m.531 hükümlerinin bütünlük içinde ele alındığı görülmektedir. (3. Hukuk Dairesi, 2023/2149 E., 2024/223 K., 17.01.2024)

Nasıl ispat edilir?

• Vekâletsiz işgörmenin varlığını ve işin işsahibinin hesabına görüldüğünü ileri süren taraf, bu hususu ispatla yükümlüdür; bu ispat yazılı belge, tanık ve keşif gibi delillerle yapılabilir.
• İşsahibinin gerçek iradesinin belirlenebildiğini, dolayısıyla işgörenin gerçek iradeye uyduğunu iddia eden taraf bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür; işsahibinin yazılı talimatı en güçlü delildir.
• Gerçek irade belirlenemediğinde varsayılan iradeye uygun hareket edildiği savunması, işgörenin davranışının objektif koşullara uygun olduğunu gösteren belgelerle ispatlanır.
• İşgörenin objektif özen borcuna uyduğunu savunan taraf, basiretli bir işgörenin benzer koşullarda gösterebileceği özeni gösterdiğini ispatlamakla yükümlüdür.
• İşsahibinin işi açıkça veya zımnen onayladığını ileri süren taraf, bu onayın varlığını ispatlamakla yükümlüdür; zımni onay için davranış ve karineler dikkate alınır.

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

• 6098 sayılı Kanun m.527: İşgörenin ihmal ve kusurundan doğan sorumluluk ile işgörenin işi yapmamış olsa dahi meydana gelecek zararlardan sorumluluğunu düzenler; m.526'daki özen ve irade ölçülerine aykırılığın sonucunu belirler.
• 6098 sayılı Kanun m.528: İşgörenin sözleşme ehliyetine sahip olmaması halinde sorumluluğunun sınırını belirler; m.526'daki görme borcunun ehliyet ayrımında nasıl uygulanacağını tamamlar.
• 6098 sayılı Kanun m.529: Caiz vekâletsiz işgörmede işsahibinin masraf ve zarar karşılama borçlarını düzenler; m.526'daki işin menfaate uygun görülmesinin hukuki karşılığını kurar.
• 6098 sayılı Kanun m.530: Caiz olmayan vekâletsiz işgörmede işsahibinin kazanç ve kurtarma borçlarını düzenler; m.526'daki menfaat ve irade ölçüsü bu hal için de geçerlidir.
• 6098 sayılı Kanun m.531: İşsahibinin işi açıkça veya zımnen uygun bulması halinde vekâlet hükümlerinin uygulanmasını öngörür; m.526'daki yükümlülüğün sona erdiği hali belirler.
• 6098 sayılı Kanun m.146: Vekâletsiz işgörenin kusurlu ihlalinden doğan zararlara ilişkin on yıllık genel zamanaşımını düzenler; bu alacakların zaman yönünü tamamlar.

Madde, vekâletsiz işgörenin (başkasının işini sahibinin vekâleti olmadan görenin) sorumluluk derecesini düzenler. Birinci fıkra, işgörenin her türlü ihmalinden sorumlu olduğunu ve işgörenin işsahibinin zararını veya zarar tehlikesini gidermek amacıyla hareket etmesi halinde sorumluluğun hafifleyeceğini kurar. İkinci fıkra, işsahibinin yasağına karşın iş görülmesi halinde beklenmedik hâlden sorumluluğu ve bu sorumluluktan kurtulma koşulunu düzenler. Madde, vekâletsiz işgörenin işi görme yükümlülüğünü (m.526) ve işsahibinin sonradan onayının veya ödeme taleplerinin hukuki sonuçlarını düzenlemez (m.526, m.528, m.529). Adam çalıştıranın sorumluluğu (m.66) ile hayvan bulunduranın sorumluluğu (m.67) gibi kusursuz sorumluluk halleri de bu maddenin kapsamına girmez. Yapı maliki sorumluluğu (m.69) ile işgörenin masraf ve ücret talebine ilişkin hükümler de bu maddede yer almaz.

Sorumluluk: hangi kavramlar bilinmeli?

Vekâletsiz işgören

Başkasının işini, o kişiden vekâlet almaksızın kendi kararıyla yürüten kişidir. Sorumluluk rejimi, işgörenin işsahibinin menfaatine ve varsayılan iradesine uygun hareket edip etmediğine göre değişir.

Her türlü ihmal

Vekâletsiz işgörenin sorumluluğunun temel ölçüsüdür; işgören, dikkat ve özen yükümlülüğünün hafif ya da ağır her derecedeki ihlalinden sorumludur. Madde, bu ölçüyü genel hâl için koyar ve özel bir ihmal eşiği aramaz.

Zarar tehlikesini gidermek

İşgörenin, işsahibinin karşılaştığı mevcut zararı ya da yaklaşan bir zarar tehlikesini önlemek amacıyla hareket etmesi durumudur. Bu amaç varsa sorumluluk hafifletilmiş olarak değerlendirilir.

Beklenmedik hâl

Öngörülemeyen, kaçınılmaz nitelikte olayı ifade eder. İkinci fıkrada, yasağa aykırı iş görenin bu olaydan da sorumlu olması için kullanılır; sorumluluktan kurtulma ise zararın işgörenin müdahalesi olmasa da meydana geleceğinin ispatına bağlıdır.

İşsahibinin yasağı

İşsahibinin işin görülmesine açıkça ya da örtülü biçimde karşı çıkmasıdır. Bu yasağın hukuka veya ahlaka aykırı olmaması gerekir; aykırı ise ikinci fıkranın ağırlaştırıcı sonucu doğmaz.

Sorumluluk: hangi şartlar aranır?

• İşgörenin, başkasının işini vekâleti olmaksızın görmüş olması gerekir.
• Birinci fıkra bakımından, işgörenin ihmali bulunmalı ve bu ihmal sorumluluğa yol açmalıdır; her türlü ihmal sorumluluk doğurur.
• Sorumluluğun hafiflemesi için işgörenin işi işsahibinin karşılaştığı zararı veya zarar tehlikesini gidermek üzere yapmış olması gerekir.
• İkinci fıkranın uygulanması için işsahibinin işi açıkça veya örtülü olarak yasaklamış olması ve işgörenin yasağa rağmen işi yapmış bulunması gerekir.
• Yasağın kendisi hukuka veya ahlaka aykırı olmamalıdır; aykırı bir yasak, beklenmedik hâlden sorumluluğu doğurmaz.
• Beklenmedik hâlden sorumluluktan kurtulmak için işgörenin, işi yapmamış olsaydı bile zararın beklenmedik hâl sonucunda gerçekleşeceğini ispat etmesi gerekir.

Sorumluluk: hangi sonuçları doğurur?

• Vekâletsiz işgören, her türlü ihmalinden sorumludur.
• İşgörenin işi işsahibinin zararını veya zarar tehlikesini gidermek amacıyla yapmış olması halinde sorumluluğu daha hafif değerlendirilir.
• İşsahibinin açık veya örtülü yasağına rağmen iş görülmüş ve yasak hukuka veya ahlaka aykırı değilse, işgören beklenmedik hâlden de sorumlu olur.
• İşgörenin, işi yapmamış olsaydı bile zararın beklenmedik hâl sonucunda gerçekleşeceğini ispat etmesi halinde bu ağırlaştırılmış sorumluluktan kurtulur.
• Yasağa aykırı olmayan veya yasağın hukuka ya da ahlaka aykırı olduğu hallerde beklenmedik hâlden sorumluluk doğmaz; yalnızca birinci fıkradaki ihmal sorumluluğu uygulanır.
• Madde, sorumluluğu sözleşme kayıtlarıyla değiştirilebilir bir yedek hüküm olarak mı yoksa emredici olarak mı düzenlediğini metinde açıkça belirtmez; bu konuda metinden kesin sonuç çıkarılamaz.

Sorumluluk: sık yapılan hatalar nelerdir?

• Birinci fıkradaki ihmal sorumluluğunu, işgörenin amacına bakmadan her durumda ağır kusur olarak değerlendirmek; metin her türlü ihmalden sorumluluk öngörür ama zarar giderme amacı sorumluluğu hafifletir.
• Zarar giderme amacını, işin fiilen yarar sağlaması ile karıştırmak; amaç ile sonuç farklı değerlendirilir.
• İşsahibinin yasağını sadece açık yasak sanmak; metin açık veya örtülü yasağı birlikte düzenler.
• Yasağın hukuka veya ahlaka aykırı olup olmadığını araştırmadan ikinci fıkrayı uygulamak; aykırı yasak beklenmedik hâlden sorumluluk doğurmaz.
• Beklenmedik hâlden sorumluluktan kurtulma ispatını, zararın öngörülemez olduğunu göstermek sanmak; ispat konusu, işi yapmamış olsaydı zararın yine gerçekleşeceğidir.
• Yasağın hukuka aykırılığını ve kurtuluş ispatını birbirine karıştırmak; iki ayrı ölçüt ve ispat yükü vardır.

Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

• Kiracının kiralanana yaptığı zorunlu ve faydalı masraflara ilişkin uyuşmazlıklar, yapıldığı tarih itibarıyla vekâletsiz iş görme hükümleri çerçevesinde çözülmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2018/137 E., 2022/243 K., 03.03.2022)
• Vekâletsiz iş görme hükümlerinin 6098 sayılı Kanun'un 526 ila 531. maddeleri arasında bütün olarak uygulanacağı kabul edilmektedir; taraf iradesi bulunmadığında bu hükümler devreye girer. (İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/365 E., 2025/881 K., 11.12.2025; 3. Hukuk Dairesi, 2023/2149 E., 2024/223 K., 17.01.2024)
• Sitenin ya da yöneticinin ortak alanlara ilişkin masrafları talep etmesi halinde Kat Mülkiyeti Kanunu uygulanmıyorsa uyuşmazlık genel hükümler olan vekâletsiz iş görme hükümlerine göre çözülmektedir. (3. Hukuk Dairesi, 2023/5864 E., 2024/4106 K., 05.12.2024)
• Olayın tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 410 ve sonraki maddeleri, bugünkü 6098 sayılı Kanun m.527'nin karşılığı olarak uygulanmaktadır; eski kanun tarihine göre belirleyici olabilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 55. Hukuk Dairesi, 2024/1432 E., 2026/105 K., 20.01.2026)

Nasıl ispat edilir?

• Vekâletsiz iş görme iddiasını ileri süren işgören, başkasının işini vekâleti olmadan gördüğünü ispatlamakla yükümlüdür; yazılı belge, fatura, fotoğraf ve tanık bu konuda kullanılabilir.
• Zarar veya zarar tehlikesinin giderilmesi amacıyla hareket edildiğini ileri süren işgören, bu amacın varlığını ispat etmelidir; sorumluluğun hafiflemesi bu ispata bağlıdır.
• İşsahibinin açık veya örtülü yasağının varlığını ispat yükü, işgörenin işi yasağa rağmen yaptığını ileri süren işsahibindedir; yasağın hukuka ya da ahlaka aykırı olduğunu savunan işgören bu savunmayı ispatlamalıdır.
• Beklenmedik hâl sonucunda zararın işgörenin müdahalesi olmasa da gerçekleşeceğini ispat yükü işgörendedir; bu ispat sorumluluktan kurtulmanın tek yoludur.

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

• 6098 sayılı Kanun m.526: Vekâletsiz işgörenin işi işsahibinin menfaatine ve varsayılan iradesine uygun görme yükümlülüğünü koyar; m.527'deki sorumluluk ölçütü bu yükümlülüğün ihlaline bağlanır.
• 6098 sayılı Kanun m.528: İşsahibinin vekâletsiz işgörenin işini onaylaması halinde sözleşme hükümlerinin uygulanacağını düzenler; onay, m.527'deki sorumluluk rejimini ortadan kaldırabilir.
• 6098 sayılı Kanun m.66: Adam çalıştıranın sorumluluğunu düzenler; m.527 kapsamındaki bir işgören ile işsahibi arasındaki ilişki bu hükmün kapsamı dışındadır.

Bu madde, vekaletsiz işgörenin sözleşme ehliyetinden yoksun olması hâlinde işgörenin sorumluluğunun sınırını düzenler. Sorumluluk, işlemden doğan zenginleşme ölçüsüyle ya da iyiniyetli olmaksızın elden çıkarılan zenginleşme miktarıyla sınırlandırılır ve haksız fiilden doğan daha kapsamlı sorumluluğun saklı kalacağını belirtir. Madde, sözleşme ehliyetine sahip vekaletsiz işgörenin sorumluluğunu ve işsahibinin borçlarını düzenlemez; bunlar genel vekaletsiz işgörme hükümlerinde yer alır (m.526 ve m.527, m.529, m.530). Vekaletsiz işgörmeden doğan alacakların zamanaşımı ve işsahibinin masraf ödeme borcunun kapsamı da bu maddenin konusu değildir (m.529, m.146).

İşgörenin ehliyetsizliği: hangi kavramlar bilinmeli?

Sözleşme ehliyeti

Kişinin kendi adına sözleşme yaparak hak edinebilmesi ve borç altına girebilmesi için gereken ehliyettir. Bu maddede, işgörenin bu ehliyetten yoksun olup olmadığına göre sorumluluk sınırı değişir.

Zenginleşme ölçüsü

İşgörenin yaptığı işlem nedeniyle malvarlığında fiilen oluşan artışın miktarıdır. Sorumluluk bu miktarla sınırlıdır; işgörenin zenginleşmediği hâlde sorumluluğu doğmaz.

İyiniyetle elden çıkarma

İşgörenin, zenginleşmeyi kendi malvarlığından çıkardığını bilmeden ve bilmesi gerekmeden çıkarmasıdır. İyiniyetli olmayan işgörenin elden çıkardığı miktar da sorumluluk kapsamına girer.

Haksız fiilden doğan daha kapsamlı sorumluluk

Vekaletsiz işgörenin haksız fiil hükümlerine göre doğan, zenginleşme ölçüsünü aşan sorumluluğudur. Bu maddeye göre saklı tutulmuştur.

İşgörenin ehliyetsizliği: hangi şartlar aranır?

• İşgörenin, işi görürken sözleşme ehliyetinden yoksun olması gerekir.
• İşgörenin yaptığı işlemden dolayı bir zenginleşme bulunması veya zenginleşmeyi iyiniyetli olmaksızın elden çıkarmış olması gerekir.
• Sorumluluk, zenginleşme ölçüsünü ya da iyiniyetle elden çıkarılmamış zenginleşme miktarını aşmamalıdır.
• Haksız fiil hükümlerine göre daha geniş bir sorumluluk doğuyorsa, bu sorumluluk saklıdır ve zenginleşme sınırı bu durumda uygulanmaz.

İşgörenin ehliyetsizliği: hangi sonuçları doğurur?

• Sözleşme ehliyetinden yoksun işgören, yaptığı işlemden yalnızca zenginleştiği ölçüde sorumludur.
• İşgörenin zenginleşmeyi iyiniyetle elden çıkarması hâlinde, sorumluluk elden çıkarılan miktarla sınırlıdır.
• İşgören zenginleşmeyi kötüniyetle elden çıkarmışsa, elden çıkardığı miktardan tamamen sorumludur.
• Zenginleşme hiç yoksa ve iyiniyetle davranılmışsa, işgörenin bu işlemden dolayı sorumluluğu doğmaz.
• Haksız fiil nedeniyle doğan daha kapsamlı sorumluluk, zenginleşme sınırına bağlı olmaksızın saklıdır.
• Sorumluluk sınırı emredici niteliktedir; işgörenin ehliyetsizliği nedeniyle bu sınırı daraltan veya genişleten sözleşme kayıtları, madde metninde düzenlenmediği için yalnızca kanunun öngördüğü ölçüde geçerli kabul edilmelidir.

İşgörenin ehliyetsizliği: sık yapılan hatalar nelerdir?

• Ehliyetsiz işgörenin sorumluluğunu, ehliyetli işgörenin sorumluluğu gibi tam zarar üzerinden hesaplamak.
• İyiniyetli elden çıkarma ile kötüniyetli elden çıkarmayı birbirine karıştırmak ve kötüniyetli işgörende de zenginleşme sınırını uygulamak.
• Haksız fiil sorumluluğunun saklı olduğunu unutup, zenginleşme sınırını her durumda üst sınır saymak.
• Maddenin ehliyetli işgörene de uygulanabileceğini varsaymak; madde yalnızca ehliyetsiz işgöreni kapsar.

Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

• Mahkemeler, vekaletsiz işgörme davalarında işgörenin ehliyet durumunu önce belirleyip, ehliyetsizlik tespit edilirse zenginleşme ölçüsünü hesaba katmaktadır. (3. Hukuk Dairesi, 2021/1216 E., 2023/608 K., 15.03.2023; 3. Hukuk Dairesi, 2022/4876 E., 2023/179 K., 21.02.2023)
• Haksız fiil hükümlerine dayanılan davalarda, sınırlı sorumluluk ilkesinin uygulanmadığı kabul edilmektedir. (İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2016/1383 E., 2025/917 K., 11.12.2025)
• Bakiye alacak hesabında işin bedelinin vekaletsiz işgörme hükümlerine göre talep edilebileceği ve taraf iradeleri birleşmediğinde 526 ila 531. maddelerin uygulanacağı kabul edilmektedir. (İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/365 E., 2025/881 K., 11.12.2025)
• Kat mülkiyeti uyuşmazlıklarında, Kat Mülkiyeti Kanunu uygulanamıyorsa, uyuşmazlığın TBK'nın vekaletsiz işgörme hükümleriyle çözüleceği kabul edilmektedir. (3. Hukuk Dairesi, 2023/5864 E., 2024/4106 K., 05.12.2024)
• Mahkemeler, vekaletsiz işgörme hükümlerine dayanılan uyuşmazlıklarda 526 ila 531. maddeleri birlikte değerlendirmektedir. (3. Hukuk Dairesi, 2023/2149 E., 2024/223 K., 17.01.2024)

Nasıl ispat edilir?

• Sınırlı sorumluluktan yararlanmak isteyen ehliyetsiz işgören, kendisinin sözleşme ehliyetinden yoksun olduğunu ispatlamakla yükümlüdür. Ehliyet durumu nüfus kaydı ve kişisel durum belgeleriyle gösterilir.
• İşsahibi, işgörenin zenginleştiğini veya elden çıkardığı miktarın kötüniyetle devredildiğini iddia ediyorsa bu iddiayı ispatlamalıdır; ispat yükü işsahibindedir.
• İşgörenin iyiniyetli olduğunu ileri sürmesi hâlinde, iyiniyetin varlığını gösteren belgeler ve olguları ortaya koyması gerekir.
• Haksız fiil hükümlerine dayanan daha kapsamlı sorumluluk iddiasında, kusur ve zararın varlığını ileri süren taraf bunları ispat etmelidir. (İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2016/1383 E., 2025/917 K., 11.12.2025)

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

• 6098 sayılı Kanun m.526: Vekaletsiz işgörmenin genel tanımını ve işgörenin işi sahibinin menfaatine ve varsayılan iradesine uygun yürütme yükümlülüğünü düzenler; bu maddedeki sınırlı sorumluluk, o yükümlülüğün ehliyet yokluğu hâlindeki sonucudur.
• 6098 sayılı Kanun m.527: İşgörenin ehliyetli olması hâlinde sorumluluğunu ve beklenmedik hâl bakımından kurtuluş koşulunu düzenler; bu madde ile karşılaştırmalı olarak uygulanır.
• 6098 sayılı Kanun m.529: İşsahibinin işgörenin zorunlu ve faydalı masraflarını ödeme ve borçlardan kurtarma yükümlülüğünü düzenler; işgörenin alacağı bu maddeyle belirlenir.
• 6098 sayılı Kanun m.530: Caiz olmayan vekaletsiz işgörmede işsahibinin kazandığı faydaların sınırını belirler; işgörenin zenginleşmesinin ölçüsü bu hükümle birlikte değerlendirilir.
• 6098 sayılı Kanun m.146: Vekaletsiz işgörmeden doğan alacakların genel zamanaşımına tabi olduğunu gösterir; madde metninde süre düzenlenmediği için bu bağlantı yalnızca işsahibi-işgören alacakları bakımından not edilir.

Bu madde, işin işsahibinin menfaatine yapılması hâlinde (caiz vekaletsiz iş görme) işsahibinin işgörene karşı borçlarını düzenler. Bu borçlar; zorunlu ve yararlı masrafların faiziyle ödenmesi, işgörenin iş dolayısıyla üstlendiği edimlerden kurtarılması ve hâkimin takdir edeceği zararın giderilmesidir. Madde ayrıca, işgörenin masraflarını işsahibinden alamaması hâlinde sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre ayırıp alma hakkını tanır. Hüküm, umulan sonuç gerçekleşmemiş olsa bile gereken özeni gösteren işgören bakımından da uygulanır. Madde, işsahibinin menfaatine yapılmayan (caiz olmayan) vekaletsiz iş görmeyi, işgörenin kendi sorumluluğunu ve bu sorumluluğun kapsamını düzenlemez; bunlar TBK m.527 ve m.528 ile m.530 kapsamındadır. Ücret ödeme borcu ile işgörenin bilgi ve hesap verme yükümlülüğü de bu maddenin doğrudan düzenlemesinde yer almaz; bunlar için kıyas ve dürüstlük kuralına dayanılır. Vekaletsiz iş görmeden doğan alacakların zamanaşımı ayrı bir konudur ve madde bunu düzenlemez.

İşin işsahibinin menfaatine yapılması hâlinde: hangi kavramlar bilinmeli?

Caiz vekaletsiz iş görme

İşgörenin, işsahibinin menfaatine ve iradesine uygun olarak, onun işini kendi adına ve hesabına yapmasıdır. Madde yalnızca bu hâli düzenler; işsahibinin menfaatine uygun olmayan işler bu kapsamda değildir.

Zorunlu ve yararlı masraf

İşin durumun gereğine göre yapılması için gerekli olan (zorunlu) ve işsahibinin menfaatini artıran (yararlı) harcamalardır. Ölçü, işsahibinin varsayılan iradesi ve hedeflenen sonuçtur; sonradan değişen fiyatlar dikkate alınmaz.

Üstlenilen edim

İşgörenin, gördüğü iş dolayısıyla, işsahibinin menfaatine olarak üçüncü kişiyle yaptığı borçlandırıcı işlemden doğan borçlarıdır. İşsahibi bu borçları ödeyerek ya da üstlenerek işgörenin borcunu kapatmakla yükümlüdür.

Takdir edilecek zarar

İşgörenin iş nedeniyle uğradığı, maddi veya manevi nitelikte olabilen zarardır. Miktarı hâkim takdir eder; hakkaniyete dayanan bir sebep sorumluluğudur.

Ayırıp alma hakkı

İşgörenin, işsahibinden alamadığı giderler için sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre, işsahibinin elindeki zenginleşmeyi geri alabilmesidir. Yalnızca zorunlu ve yararlı olmayan giderler için söz konusudur.

Umulan sonucun gerçekleşmemesi

İşin hedeflenen sonucunun elde edilememesi hâlidir. Gereken özen gösterilmişse bu durum işgörenin masraf ve borç kurtarma taleplerini engellemez.

İşin işsahibinin menfaatine yapılması hâlinde: hangi şartlar aranır?

• İşin işsahibinin menfaatine yapılmış olması gerekir; işsahibinin menfaatine uygun olmayan iş bu hükme göre değerlendirilemez.
• İşgörenin yaptığı masrafların hem zorunlu hem yararlı olması ve durumun gereğine uygun düşmesi gerekir.
• İşgörenin işi yaparken gereken özeni göstermiş olması gerekir; umulan sonucun gerçekleşmemesi bu hakkı ortadan kaldırmaz.
• İşgörenin, gördüğü iş dolayısıyla üstlendiği bir borç bulunmalıdır ki işsahibinin kurtarma borcu doğsun.
• İşgörenin zararının bulunması ve hâkimin bu zararın giderilmesine karar vermesi gerekir; zarar miktarı hâkimin takdirine bağlıdır.
• İşgörenin masraflarını işsahibinden alamaması hâlinde, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre ayırıp alma hakkının kullanılabilmesi için işsahibinin zenginleşmiş olması ve masrafın zorunlu ve yararlı olmaması gerekir.

İşin işsahibinin menfaatine yapılması hâlinde: hangi sonuçları doğurur?

• İşsahibi, işgörenin zorunlu ve yararlı masraflarını faiziyle birlikte ödemekle yükümlüdür.
• İşsahibi, işgörenin iş dolayısıyla üstlendiği edimleri ifa etmek ya da işgöreni bu borçlardan kurtarmakla yükümlüdür.
• İşsahibi, hâkimin takdir edeceği oranda işgörenin zararını gidermekle yükümlüdür.
• Umulan sonuç gerçekleşmemiş olsa bile, gereken özeni gösteren işgören bu taleplerde bulunabilir.
• İşgörenin masraflarını işsahibinden alamaması hâlinde, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre zorunlu olmayan giderlerini ayırıp alma hakkı doğar.
• Madde, işsahibinin menfaatine yapılmayan işte uygulanmaz; bu durumda TBK m.530 hükümleri devreye girer.
• Madde emredici nitelik taşımakla birlikte, sözleşmeyle vekaletsiz iş görme ilişkisi düzenlenmişse, bu düzenleme ayrıca değerlendirilir. Madde metni bu konuda açık bir ayrım yapmamaktadır.

Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

• Vekaletsiz iş görme hükümlerinin uygulanabilmesi için yüklenicinin sözleşme dışı iş yaptığını ve bu işin işsahibinin yararına olduğunu ispatlaması gerektiği kabul edilmektedir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi, 2025/939 E., 2026/498 K., 29.04.2026)
• Sözleşme dışında yapılan fazla işte bedelin, bu madde uyarınca ve vekaletsiz gerçek-tam iş görme kurallarına göre hesaplandığı kabul edilmektedir. (Hukuk Genel Kurulu, 2014/2182 E., 2015/1047 K., 18.03.2015)
• Yargıtay ve bölge adliye mahkemeleri, işsahibinin menfaatine yapılmış işin bedelini bu maddeye dayanarak hesaplamakta; işin işsahibinin talimatları doğrultusunda yapılmasını vekaletsiz iş görmenin unsuru saymaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, 2019/1228 E., 2022/800 K., 19.04.2022)
• Dağıtım tesisi gibi işsahibinin yararına yapılmış işlerde, tazmin sorumluluğunun bu madde uyarınca belirlenmesi ve piyasa rayicinin esas alınması kabul edilmektedir. (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi, 2025/664 E., 2025/1468 K., 17.10.2025)
• İşin sözleşmeye aykırı değişiklik olarak yapılması hâlinde işsahibinin zımni onayı varsa, sözleşme hükmü değişmiş sayılabilir; bu durumda vekaletsiz iş görme hükümlerine ayrıca başvurulmaması gerektiği kabul edilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, 2020/1852 E., 2021/470 K., 10.03.2021)
• Bu madde uyarınca hesaplanan tutarın, işsahibinin ödeme yükümlülüğünün kapsamında olduğu ve kurala uygun biçimde değerlendirildiği kabul edilmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2024/1362 E., 2024/1215 K., 02.10.2024)

Nasıl ispat edilir?

• Vekaletsiz iş görme talebinde bulunan işgören, işin işsahibinin menfaatine yapıldığını ve kendi adına ve hesabına yapılan işin sözleşme dışı olduğunu ispat yükü altındadır.
• Yapılan masrafların zorunlu ve yararlı olduğu, belge (fatura, makbuz, sözleşme) ve bilirkişi raporu ile ispatlanır.
• İşgörenin gereken özeni gösterdiğini ispat yükü, işgörene aittir; umulan sonucun gerçekleşmemesi bu özenin ispatını ortadan kaldırmaz.
• İşsahibinin, işgörenin masrafını ödediğini veya zenginleşmediğini ileri sürmesi hâlinde ödeme ve zenginleşmenin yokluğu işsahibi tarafından ispatlanır.
• İşgörenin giderlerini işsahibinden alamadığını ve ayırıp alma hakkını kullanmak istediğini ispat etmesi gerekir; ödeme gücü yokluğu icra aşamasında ortaya çıkar.
• Zararın miktarı hâkim tarafından takdir edilir; zararın varlığı ve nedensellik bağı işgören tarafından delillerle gösterilir.

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

• 6098 sayılı Kanun m.527: İşgörenin iş gaspı hâlinde sorumluluğunu düzenler; bu maddenin beklenmedik hal sorumluluğu ile ilişkisi vardır.
• 6098 sayılı Kanun m.528: İşgörenin sorumluluğunun sınırını ve haksız fiilden doğan daha kapsamlı sorumluluğunu düzenler.
• 6098 sayılı Kanun m.530: Caiz olmayan vekaletsiz iş görmede işsahibinin zenginleşme ölçüsünde masraf ve borç yükünü düzenler; bu maddenin karşıtı konumundadır.
• 6098 sayılı Kanun m.80: Sebepsiz zenginleşme hükümlerine yapılan yollamanın ayırıp alma hakkı bakımından ölçütünü verir.

Madde, vekaletsiz işgörmede (gerçek vekaletsiz işgörme) işsahibinin, işgörenin yaptığı işten doğan faydaları edinme hakkını ve buna karşılık işgörenin masraflarını ödeme ve borçlarından kurtarma yükümlülüğünü düzenler. Hüküm, işin işsahibinin değil işgörenin menfaatine yapılmış olduğu hallerde uygulanır ve işsahibinin zenginleşme ölçüsünde sorumluluğunu belirler. Maddede işgörenin masraf ve borçlarının ayrıntısı, faiz ve kira gibi edimlerin nasıl talep edileceği yer almaz; bunlar kanunun ilgili kurallarında ve gerektiğinde ilgili sözleşme hükümlerinde aranır. Vekaletsiz işgörenin işsahibine karşı sorumluluğu ile işin başlatılmasına ilişkin özen yükümlülüğü, sebepsiz zenginleşme ve vekalet hükümleri ile karşılaştırılarak ayrıca değerlendirilmelidir (m.526 ve m.527 ile m.528, m.77 vd.).

İşin işgörenin menfaatine yapılması hâlinde: hangi kavramlar bilinmeli?

Gerçek vekaletsiz işgörme

Bir kişinin, başkasının işini o kişinin rızası olmadan ve işsahibinin değil kendi menfaatine olmayacak biçimde, ancak işsahibinin yararına görmesi durumudur. Maddede kastedilen, işin işgörenin kendi menfaatine yapılmamış olmasına rağmen işsahibinin fayda elde etmesidir.

İşgörmeden doğan faydalar

İşgörenin işi görmesi sonucunda işsahibinin malvarlığında oluşan artış. Brüt fayda ile işgörenin yaptığı masrafların düşülmesinden sonra kalan net fayda ayrımı önemlidir; işsahibi, zenginleştiği ölçüde sorumludur.

Zenginleşme ölçüsü

İşsahibinin sorumluluğunun üst sınırını belirleyen ölçüt. İşsahibi, işgörenin masraf ve borçlarını ancak işgörmeden doğan faydayı edindiği oranda ödemekle yükümlüdür; bu sınırın ötesine geçilemez.

Zorunlu ve yararlı masraf

İşgörenin işi görürken yaptığı, durumun gereğine göre zorunlu veya işe yarar nitelikteki harcamalar. Zorunlu masraflar işsahibine yüklenirken yararlı masraflar ancak işsahibinin zenginleşme ölçüsünde talep edilebilir.

İşin işgörenin menfaatine yapılması hâlinde: hangi şartlar aranır?

• İşin, işgörenin kendi menfaatine yapılmamış olması ve işsahibinin rızasının bulunmaması gerekir.
• İşsahibinin, işgörmeden doğan bir fayda elde etmiş olması gerekir; fayda edinilmemişse işsahibinin ödeme yükümlülüğü doğmaz.
• İşgörenin işi görürken yaptığı zorunlu ve yararlı masrafların durumun gereğine göre bulunması gerekir.
• İşgörenin, işsahibinin işi nedeniyle üstlendiği borçların varlığı gerekir.
• İşsahibinin yükümlülüğü, zenginleştiği ölçüde sınırlı tutulmalıdır; bu sınırı aşan bir ödeme talep edilememelidir.

İşin işgörenin menfaatine yapılması hâlinde: hangi sonuçları doğurur?

• İşgörenin yaptığı zorunlu ve yararlı masrafların faiziyle birlikte ödenmesi gerekir; faiz, masrafın yapıldığı tarihten itibaren işletilebilir.
• İşsahibi, zenginleştiği ölçüde işgörenin borçlarından onu kurtarmakla yükümlüdür; işgörenin işsahibinin menfaati için üstlendiği edimlerin ifası işsahibine düşer.
• İşsahibinin fayda edinmediği hallerde ödeme yükümlülüğü doğmaz; işgörenin masrafları bu durumda işsahibine yüklenemez.
• İşsahibi, işgörmede fayda edinmiş olsa bile bu faydanın ötesinde bir yükümlülük altına girmez.
• Maddenin emredici olup olmadığı açıkça belirtilmemiştir; uygulamada işsahibinin sorumluluğunun sınırlandırılması gerektiği kabul edilmektedir. (3. Hukuk Dairesi, 2024/237 E., 2024/4068 K., 04.12.2024)

İşin işgörenin menfaatine yapılması hâlinde: sık yapılan hatalar nelerdir?

• Maddeyi vekalet hükümleriyle karıştırıp işsahibinin talimatının bulunduğunu aramak; oysa gerçek vekaletsiz işgörmede talimat yoktur.
• İşgörenin işsahibinin işi dışındaki kaynaklardan elde ettiği gelirleri de talep kapsamına dahil etmek.
• İşsahibinin, işgörenin özenle davransaydı daha fazla gelir elde edeceği iddiasıyla sorumluluğu artırmak.
• Yararlı masrafların (örneğin ek sigorta primi) zorunlu masraf gibi tam olarak talep edilebileceğini varsaymak.
• Masrafların faizini masrafın yapıldığı tarih yerine dava tarihinden başlatmak; faiz, masrafın yapıldığı tarihten itibaren işler.

Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

• Vekaletsiz işgörme hükümlerine göre kiracının kiralanana yaptığı faydalı ve zorunlu imalatların bedelinin, sözleşmede aksine hüküm yoksa m.530 uyarınca talep edilebildiği kabul edilmektedir. (3. Hukuk Dairesi, 2025/1988 E., 2025/6332 K., 23.12.2025; 3. Hukuk Dairesi, 2025/1990 E., 2025/6333 K., 23.12.2025)
• Mahkemelerin, işgörenin talep ettiği alacağın hesabında işin karşılığı olan bedelin m.526 ilâ 531 çerçevesinde değerlendirilebildiğini kabul ettiği görülmektedir; taraf iradesinin birleşmediği hallerde bu hükümler yedek olarak uygulanmaktadır. (İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/365 E., 2025/881 K., 11.12.2025)
• Mahkemelerin, işgörenin kendi işinden doğan ve işsahibinin işine dayanmayan gelirlerin geri verilmesini talep edilemez saydığı kabul edilmektedir. (3. Hukuk Dairesi, 2024/237 E., 2024/4068 K., 04.12.2024)
• Genel Kurul kararında m.530 metninin aynen aktarıldığı ve hükmün sınırlarının bu metne göre belirlendiği görülmektedir. (Genel Kurul, 2013/6237 E., 02.07.2015)

Nasıl ispat edilir?

• İşgörenin, işin işsahibinin menfaatine yapıldığını ve işsahibinin fayda elde ettiğini ispat yükü kendisindedir; bu iddia tanık ve bilirkişi incelemesiyle de kanıtlanabilir.
• İşgörenin yaptığı zorunlu veya yararlı masrafların varlığı ve tutarı fatura, makbuz, sözleşme ve ödeme belgeleriyle ispatlanır.
• İşsahibi, işgörmeden doğan faydanın bulunmadığını ya da daha az olduğunu ileri sürdüğünde, bu savunmayı kendisi ispatlamak zorundadır.
• İşgörenin işsahibinin menfaatine uygun iş görme niyetinde olduğu ve gerekli özeni gösterdiği, yazılı belge bulunmasa da tanıkla ileri sürülebilir; ancak yazılı kayıt tanıktan üstündür.
• İşsahibinin işgörenin özen eksikliği sebebiyle daha fazla gelir elde edilebileceği iddiasını ileri sürmesi halinde, bu iddianın ispat yükü işsahibine aittir. (3. Hukuk Dairesi, 2024/237 E., 2024/4068 K., 04.12.2024)

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

• 6098 sayılı Kanun m.526: Vekaletsiz işgörmenin genel tanımını ve unsurlarını düzenler; m.530 bu tanımın işsahibi bakımından sonuçlarını belirler.
• 6098 sayılı Kanun m.527: İşgörenin işi üstlenmesi ve sürdürmesi bakımından özen ve işsahibinin bilgilendirilmesi yükümlülüklerini düzenler; m.530 yükümlülüğünün kapsamını belli eder.
• 6098 sayılı Kanun m.528: İşgörenin işsahibinin menfaatine uygun biçimde hareket etme yükümlülüğünü düzenler; m.530'daki faydanın ölçüsünü etkiler.
• 6098 sayılı Kanun m.77: Sebepsiz zenginleşme hükümlerinin başlangıç maddesidir; m.530 ile karşılaştırmalı olarak uygulanır.
• 3095 sayılı Kanun: Masraflar için istenebilecek temerrüt faizinin oranının belirlenmesinde başvurulan kanundur.

Bu madde, vekaletsiz işgörmede işsahibinin yapılan işi onaylaması (icazet) halinde bu işgörme ilişkisine vekâlet hükümlerinin uygulanmasını düzenler. Hüküm, gerçek vekaletsiz işgörme halinde işsahibi ile işgören arasındaki ilişkiye uygulanır. Gerçek olmayan vekaletsiz işgörmede icazet söz konusu olmadığından bu hükmün uygulama alanı dışındadır. Madde, vekaletsiz işgörmenin genel koşullarını, işgörenin işsahibine karşı tazminat ve geri verme yükümlülüklerini ve vekâlet sözleşmesinin kendi hükümlerini düzenlemez (m.526-530 ve m.502 vd.).

İşin işsahibi tarafından uygun bulunması hâlinde: hangi kavramlar bilinmeli?

İcazet

İşsahibinin, vekaletsiz işgörenin yaptığı işi sonradan uygun bulduğunu bildirmesi; değiştirici yenilik doğuran tek taraflı bir irade beyanıdır. İşgörenin hâkimiyet alanına ulaştığı anda hüküm doğurur.

Gerçek vekaletsiz işgörme

İşgörenin, başkasının işini o kişiye ait iradeyle görmesi halidir. İcazet yalnız bu hal ile caiz olmayan vekaletsiz işgörmede verilebilir.

Gerçek olmayan vekaletsiz işgörme

İşgörenin kendi işini görür gibi davranarak başkasının işine müdahale etmesidir. Bu halde icazet söz konusu olmaz; işsahibi yalnızca işgörene karşı haklarından feragat edebilir.

Vekâlet hükümlerinin uygulanması

İcazetle birlikte taraflar arasındaki ilişkinin vekâlet sözleşmesine dönüşmesi ve vekâlete ilişkin TBK m.502 vd. hükümlerinin geçmişe etkili olarak işlemesidir.

İşin işsahibi tarafından uygun bulunması hâlinde: hangi şartlar aranır?

• İşgörenin ortada gerçek bir vekaletsiz işgörme bulunmalıdır; gerçek olmayan vekaletsiz işgörmede icazet verilemez.
• İşsahibinin yapılan işi uygun bulduğunu gösteren bir irade beyanı bulunmalıdır; bu beyan açık olabileceği gibi kapalı (örtülü) da olabilir.
• İcazet, işgörenin hâkimiyet alanına ulaştığı anda hüküm doğurur; bu nedenle beyanın işgörene ulaşmış olması gerekir.
• İcazet koşula bağlanamaz, geri alınamaz ve kötüye kullanılamaz; yenilik doğuran hakkın niteliği gereğidir.
• İcazetin geçerliliği için herhangi bir şekil şartı aranmaz; ancak uyuşmazlığı önlemek için yazılı şekil tavsiye edilir.
• İcazetin sonucu, işgören ile işsahibi arasındaki iç ilişkide doğar ve vekâlet hükümleri geçmişe etkili uygulanır.

İşin işsahibi tarafından uygun bulunması hâlinde: hangi sonuçları doğurur?

• İşsahibi yapılan işi uygun bulduğunu bildirirse, işgören ile işsahibi arasında vekâlet sözleşmesine ilişkin hükümler uygulanır.
• Vekâlet hükümleri icazetle geçmişe etkili olarak işler; yani işgörme anından itibaren uygulanır.
• İcazet, değiştirici yenilik doğurduğu için verildikten sonra geri alınamaz.
• İşsahibi işi uygun bulmazsa vekâlet hükümleri uygulanmaz; bu durumda vekaletsiz işgörmenin genel hükümleri (m.526 vd.) geçerli kalır.
• Gerçek olmayan vekaletsiz işgörmede icazet verilemez; işsahibi yalnızca işgörene karşı haklarından feragat edebilir.
• İcazet, işgören ile işsahibi arasındaki iç ilişkide sonuç doğurur.

İşin işsahibi tarafından uygun bulunması hâlinde: sık yapılan hatalar nelerdir?

• Gerçek olmayan vekaletsiz işgörmede icazet verilebileceğini varsaymak; bu halde icazet söz konusu olmaz.
• İcazeti koşula bağlamak ya da geri almak; icazet koşula bağlanamaz ve geri alınamaz.
• İcazetin yalnızca yazılı yapılabileceğini düşünmek; icazetin geçerliliği şekle bağlı değildir, kapalı icazet de geçerlidir.
• Vekâlet hükümlerinin icazetle ileriye etkili uygulanacağını sanmak; icazet geçmişe etkilidir.
• İcazeti yetkisiz temsildeki onayla (TBK m.46) karıştırmak; her iki halde sonuçlar farklıdır.

Uygulamada nasıl yorumlanıyor?

• Mahkemeler, vekaletsiz işgörmeden doğan alacak iddialarında taraflar arasındaki iradelerin birleşmediği ihtimalde m.526-531 hükümlerine dayanmaktadır. (İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/365 E., 2025/881 K., 11.12.2025)
• Vekaletsiz işgörme ilişkisinin m.526-531 kapsamında değerlendirildiği, kat mülkiyeti ya da özel kanun hükümlerinin uygulanmadığı durumlarda genel hükümlere dönüldüğü kabul edilmektedir. (3. Hukuk Dairesi, 2023/5864 E., 2024/4106 K., 05.12.2024)
• Vekaletsiz işgörme ve yetkisiz temsil kavramlarının ayrı tutulduğu, yetkisiz temsilcinin işleminin temsil olunan tarafından onaylanmasının m.531 değil yetkisiz temsil hükümlerine tabi olduğu kabul edilmektedir. (11. Hukuk Dairesi, 2022/6118 E., 2024/2298 K., 20.03.2024)

Nasıl ispat edilir?

• İcazeti ileri süren taraf, yani işgören ya da icazet üzerine alacak talep eden taraf, işsahibinin işi uygun bulduğunu ispatlamakla yükümlüdür.
• Açık icazet yazılı belge, yazışma ya da tanıkla ispatlanabilir; kapalı icazet ise işsahibinin davranışlarından (örneğin işin sonucundan yararlanması, bedeli tahsil etmesi) çıkarılır.
• Karşı taraf (işsahibi) icazetin bulunmadığını ya da gerçek olmayan vekaletsiz işgörme bulunduğunu ileri sürerse, bu savunmayı kendisi ispatlamalıdır.
• Bu maddeye dayanan iddialarda icazetin şekil şartı bulunmadığı için her türlü delil serbesttir; ancak uyuşmazlığı önlemek için yazılı şekil tavsiye edilmektedir.

Hangi maddelerle birlikte okunmalı?

• 6098 sayılı Kanun m.502: Vekâlet sözleşmesine ilişkin genel hükümlerdir; icazetle birlikte bu hükümler işgören ile işsahibi arasında uygulanır.
• 6098 sayılı Kanun m.526: Vekaletsiz işgörmenin genel tanımını ve koşullarını düzenler; m.531 bu hükmün kurduğu işgörme ilişkisine bağlanır.
• 6098 sayılı Kanun m.529: Gerçek vekaletsiz işgörmede işgörenin zararının giderilmesini düzenler; icazet halinde vekâlet hükümleri ile birlikte değerlendirilir.
• 6098 sayılı Kanun m.530: Gerçek olmayan vekaletsiz işgörmeyi düzenler; bu halde icazet söz konusu olmadığı için m.531 uygulanmaz.