Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Madde 19b) Hakları kullanabilecek kimseler
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, eser sahibinin 14 ve 15. maddelerin birinci fıkralarında tanınan manevi haklara ilişkin yetkilerinin ölümünden sonra kimin tarafından kullanılacağını düzenler; bu yetkilerin kullanım tarzının eser sahibince belirlenmemesi veya bu konuda bir kimseye bırakılmaması hâlini ve ölüm sonrası sırayı kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Eser sahibi 14 ve 15 inci maddelerin birinci fıkralariyle kendisine tanınan salahiyetlerin kullanılış tarzlarını tesbit etmemişse yahut bu hususu her hangi bir kimseye bırakmamışsa bu salahiyetlerin ölümünden sonra kullanılması, vasiyeti tenfiz memuruna; bu tayin edilmemişse sırasiyle sağ kalan eşi ile çocuklarına ve mansup mirasçılarına, ana - babasına, kardeşlerine aittir.
(Değişik: 21/2/2001-4630/12 md.) Eser sahibinin ölümünden sonra yukarıdaki fıkrada sayılan kimseler eser sahibine 14, 15 ve 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında tanınan hakları eser sahibinin ölümünden itibaren yetmiş yıl kendi namlarına kullanabilirler.
Eser sahibi veya birinci ve ikinci fıkralara göre salahiyetli olanlar, salahiyetlerini kullanmazlarsa; eser sahibinden veya halefinden mali bir hak iktisap eden kimse meşru bir menfaati bulunduğunu ispat şartiyle, eser sahibine 14, 15 ve 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında tanınan hakları kendi namına kullanabilir.
Salahiyetli kimseler birden fazla olup müdahale hususunda birleşemezlerse; mahkeme, eser sahibinin muhtemel arzusuna en uygun bir şekilde basit yargılama usulü ile ihtilafı halleder.
(Değişik: 1/11/1983 - 2936/2 md.) 18 inci madde ile yukarıdaki fıkralarda sayılan salahiyetli kimselerden hiçbiri bulunmaz veya bulunup da salahiyetlerini kullanmazlarsa yahut ikinci fıkrada belirlenen süreler bitmişse, eser memleketin kültürü bakımından önemli görüldüğü takdirde, Kültür ve Turizm Bakanlığı 14, 15, 16 ncı maddelerin üçüncü fıkralarında eser sahibine tanınan hakları kendi namına kullanabilir.
- 1.21/2/2001 tarih ve 4630 sayılı Kanunun 11. maddesi ile bu Üst başlığın numarası (III) iken, IV olarak teselsül ettirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(2)
- 21.02.2001“Eser sahibinin ölümünden sonra yukarıdaki fıkrada sayılan kimseler eser…” ile başlayan fıkra 21.02.2001 tarihinde 4630 sayılı Kanunla değiştirildi
- 01.11.1983“18 inci madde ile yukarıdaki fıkralarda sayılan salahiyetli kimselerden hiçbiri…” ile başlayan fıkra 01.11.1983 tarihinde 2936 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(6)
Bu maddede geçen tanımlar(2)
- Eser
- Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini
- Eser sahibi
- Eseri meydana getiren (…)3 kişiyi
Bu maddedeki kavramlar
- Meşru menfaat
- Salahiyet
- Birleşememe hâli
- Salahiyetli kimseler
- Vasiyeti tenfiz memuru
- Yetmiş yıl
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
52 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2014/116 · K. 2014/7505 · T. 16.04.2014Daire kararıBozma
Şayet murisin icracı sanatçısı olduğu bir kısım eserlerin eser sahibide olduğu belirlendiği takdirde dava konusu musiki eserlerinin CD kopyalarında eser sahibi ve/veya icracı sanatçı olarak belirtilmemesi halinde 5846 sayılı FSEK'nin 15. ve 19. maddeleri gereğince davacının kendi namına tazminat hakkı doğacağından bu husus değerlendirilmeksizin manevi tazminat talebinin reddi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
- 7. Ceza Dairesi · E. 2012/16996 · K. 2013/24117 · T. 05.12.2013Daire kararıBozma
5846 sayılı yasanın 19. maddesi gereğince eser sahibinin mirasçıları, eser sahibinin tanınan yetkileri eser sahibi tarafından başkasına devredilmemiş ise kullanabilecekleri gözetilerek;
- İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi · E. 2023/2 · K. 2025/203 · T. 23.09.2025İlk dereceRet
5846 sayılı FSEK’in 19. maddesinin düzenleme biçimi göz önüne alındığında, anılan maddenin birinci fıkrasında sayılan kişilere “sırasıyla” FSEK’in 14/1 ve 15/1 maddelerinde düzenlenen manevi hakların “kullanım tarzını tespit etme yetkisinin” verildiği, ikinci fıkrada ise aynı yasanın 14, 15 ve 16. maddelerinin üçüncü fıkrasında sayılan manevi hakları 70 yıl için “kendi namlarına kullanma hakkının” verildiği anlaşılmaktadır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.