Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Madde 381. Şahsan kullanma
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
5846 sayılı Kanun'un 38. maddesi, fikir ve sanat eserlerinin kâr amacı gütmeksizin şahsen kullanma amacıyla çoğaltılmasına ilişkin genel serbestiyi ve bu serbestinin sınırını düzenler; ayrıca bilgisayar programlarının yasal yoldan edinen kişi tarafından çoğaltılması, işlenmesi, yüklenmesi, çalıştırılması, hata düzeltmesi, yedeklenmesi, gözlemlenmesi ve ara işlerliği amacıyla kod çözümü gibi hallerde tanınan serbestlikleri ve bu serbestliklerin sözleşmeyle kısıtlanamayacağını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 7/6/1995 - 4110/14 md.)
Bütün fikir ve sanat eserlerinin, (...)1 kâr amacı güdülmeksizin şahsen kullanmaya mahsus çoğaltılması mümkündür. Ancak, bu çoğaltma hak sahibinin meşru menfaatlerine haklı bir sebep olmadan zarar veremez ya da eserden normal yararlanmaya aykırı olamaz.
(Mülga: 21/2/2001 - 4630/36 md.)
Sözleşmede belirleyici hükümlerinin yokluğu durumunda, hata düzeltme de dahil, bilgisayar programının düşünüldüğü amaca uygun kullanımı için gerekli olduğu durumda, bilgisayar programının onu hukuki yollardan edinen kişi tarafından çoğaltılması ve işlenmesi serbesttir.
Bilgisayar programını yasal yollardan edinen kişinin programı yüklemesi, çalıştırması ve hataları düzeltmesi sözleşme ile önlenemez. Bilgisayar programının kullanımı için gerekli olduğu sürece, bilgisayar programını kullanma hakkına sahip kişinin bir adet yedekleme kopyası yapması sözleşme ile önlenemez.
Bilgisayar programının kullanım hakkına sahip kişinin yapmaya hak kazandığı bilgisayar programının yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi veya depolanması fiillerini ifa ettiği sırada, bilgisayar programının herhangi bir ögesi altında yatan düşünce ve ilkeleri belirlemek amacı ile, programın işleyişini gözlemlemesi, tetkik etmesi ve sınaması serbesttir.
Bağımsız yaratılmış bir bilgisayar programı ile diğer programların ara işlerliğini gerçekleştirmek üzere gerekli bilgileri elde etmek için, bilgisayar programının çoğaltılması ve işlenmesi anlamında kod'un çoğaltılmasının ve kod formunun çevirisinin de zorunlu olduğu durumlarda, bu fiillerin ifası aşağıdaki şartların karşılanması halinde serbesttir:
1.Bu fiillerin, ruhsat sahibi veya bir bilgisayar programının kopyasını kullanma hakkı sahibi diğer bir kişi tarafından veya onların adına bunu yapmaya yetkili kişi tarafından ifa edilmesi,
2.Araişlerliği gerçekleştirmek için gerekli bilginin, (1) numaralı bentte belirtilen kişilerin kullanımlarına sunulmaması,
3.Bu fiillerin, araişlerliği gerçekleştirmek için gereken program parçaları ile sınırlı olması.
Yukarıdaki fıkra hükümleri, onun uygulanması ile elde edilen bilgilerin;
1.Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının araişlerliğini gerçekleştirmenin dışında diğer amaçlar için kullanılmasına,
2.Bağımsız yaratılmış bilgisayar programının araişlerliği için gerekli olduğu durumlar dışında başkalarına verilmesine,
3.İfade ediliş bakımından esastan benzer bir bilgisayar programının geliştirilmesi, üretilmesi veya pazarlanması veya fikri hakları ihlal eden herhangi diğer bir fiil için kullanılmasına,
İzin vermez.
Altıncı ve Yedinci fıkra hükümleri, programdan normal yararlanma ile çelişir veya hak sahibinin meşru yararlarına makul olmayan müdahale eder şekilde kullanılmasına izin verecek tarzda yorumlanamaz.
- 1.(1. fıkra)21/2/2001 tarihli ve 4630 sayılı Kanunla bu fıkrada yer alan; “yayımlanma veya” ibaresi metinden çıkarılmıştır.
Değişiklik geçmişi(2)
- 21.02.2001“Sözleşmede belirleyici hükümlerinin yokluğu durumunda, hata düzeltme de dahil,…” ile başlayan fıkra 21.02.2001 tarihinde 4630 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
- 07.06.1995maddenin tamamı 07.06.1995 tarihinde 4110 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddede geçen tanımlar(2)
- Eser
- Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini
- Bilgisayar programı
- Bir bilgisayar sisteminin özel bir işlem veya görev yapmasını sağlayacak bir şekilde düzene konulmuş bilgisayar emir dizgesini ve bu emir dizgesinin oluşum ve gelişimini sağlayacak hazırlık çalışmalarını
Bu maddedeki kavramlar
- Ara işlerlik
- Meşru menfaat
- Bilgisayar programını yasal yoldan edinen kişi
- Düşünce ve ilkeler
- Eserden normal yararlanma
- Şahsen kullanma amacıyla çoğaltma
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
24 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2019/364 · K. 2020/3698 · T. 30.09.2020Daire kararıOnama
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına davacının davaya konu bilgisayar programını öbür boyu lisans seçeneği ile satın almış olmasına ve satın aldığı bilgisayar programını 5846 sayılı FSEK'nın 38. maddesi uyarınca bir adet yedekleme yapma hakkı da dahil çalıştırma ve kullanma hakkının sözleşme ile dahi önlenemeyecek olmasına ve davacı birleşen dosya davasına isnat olunan fiillerin şahsi kullanım istisnası kapmasında bulunması göre yapılan isti
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2011/8631 · K. 2012/16699 · T. 19.10.2012Daire kararıOnama
bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu bilgisayar programının, sahibinin hususiyetini yansıtacak biçimde şekillenmiş bulunması, FSEK’de öngörülen eser türlerinden birinin içine girmesi ve fikrî bir çabanın ürünü olması nedeniyle ilim eseri vasfında bulunduğu, bu eserle ilgili hakların sahibinin davacı şirket olduğu, 5846 sayılı Yasa’nın 38. maddesine görebir bilgisayar programının, herhangi bir şekilde bir bilgisayara yüklenmesi ve çalıştırılmasının, ancak programı yasal yoldan edinmiş ve lisans hakkı elde etmiş kişilere ait bulunduğu,
- Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi · E. 2021/151 · K. 2022/206 · T. 07.09.2022İlk dereceRet
5846 sayılı Yasa’nın 38.madde hükmü uyarınca bir bilgisayar programının, herhangi bir şekilde bilgisayara yüklenmesi ve çalıştırılmasının ancak programı yasal yoldan edinmiş ve lisans hakkı elde etmiş kişilere ait bulunduğu,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.