TTK Madde 4653. Esas sözleşmedeki dayanak
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6102 sayılı TTK m.465, şarta bağlı sermaye artırımının (ŞSA) dayanağı olan esas sözleşme hükmünün zorunlu içeriğini düzenler. Birinci fıkra, değiştirme veya alım hakkı tanınmasına dayanak olacak esas sözleşme kayıtlarını; ikinci fıkra, tahvil ve benzeri borçlanma araçlarına bağlı değiştirme ve alım haklarında ek kayıtları; üçüncü fıkra ise tescilden önce tanınmış değiştirme ve alım haklarının akıbetini belirler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Esas sözleşme;
a)Şarta bağlı sermaye artırımının itibarî değerini,
b)Payların sayılarını, itibarî değerlerini, türlerini,
c)Değiştirme veya alım hakkından yararlanabilecek grupları,
d)Mevcut pay sahiplerinin rüçhan haklarının kaldırılmış bulunduğunu ve bunun miktarını,
e)Belli pay gruplarına tanınacak imtiyazları,
f)Yeni nama yazılı payların devrine ilişkin sınırlamaları,
içerir.
(2)Tahviller ve benzeri borçlanma araçlarına bağlı değiştirme ve alım hakları içeren tahviller veya benzeri borçlanma araçları, öncelikle pay sahiplerine önerilmiyorsa, esas sözleşme ayrıca;
a)Değiştirme veya alım haklarının kullanılma şartlarını,
b)İhraç bedelinin hesaplanmasına ilişkin esasları,
da açıklar.
(3)Şarta bağlı sermaye artırımına ilişkin esas sözleşme hükmünün tescilinden önce tanınmış bulunan değiştirme ve alım hakları batıldır.
Madde gerekçesi
Birinci fıkra: Yukarıda 463 ve 464 üncü maddelerin gerekçeleri verilirken be lirtildiği gibi, esas sözleşmede yer alan (alması gereken) hüküm her ŞSA'ya uygulanabilecek genel bir hüküm değildir. Her ŞSA için ayrı, ona özgü bir esas sözleşme maddesine gerek vardır. Bir ter tip artırımda dayanak olan esas sözleşme hükmü o tertip artırım tamamlanınca işlevsiz ve konusuz hâle gelir. Hüküm ifade etmez. Bu sebeple esas sözleşmeden silinir. Yeni bir tertip artırım için ge nel kurul esas sözleşme değişikliği yolu ile yeni bir esas sözleşme maddesi kabul eder. Bu madde de ikinci tertibin dayanağı olur. Birinci fıkrada belirli bir tertip ŞSA'nın dayanağını oluşturacak esas sözleşme hükmünün zorunlu içeriği gösterilmiştir. ŞSA'nın türüne, yani sadece değiştirme ya da alım haklarına olanak tanınmasına veya her iki hakka da yer verilmesine göre bu maddede yer alan kayıtların esas sözleşmede bulunması zorunludur. Birinci fıkranın (a) bendinde o tertipdeki ŞSA'nın toplam itibarî değeri yazılmalıdır. Meselâ 200 bin TL veya mevcut esas sermayenin yarısı kadar gibi. (b) bendinde o belirli tertipde ŞSA ile artırılacak payların ne kadarının nama ne kadarının ha miline oldukları ve itibarî değerleri gösterilir. (c) bendde değiştirme ve/veya alım haklarını kullanmaya yetkili kişi grupları belirtilir. Meselâ, "şirketin veya şirketin bağlı şirketi olan X'in ... yılında çıkaracağı değiştirilebilir tahvillerinin sahip leriyle, ihraç edilecek alım haklarının sahibi olan şirketimiz çalışanları" gibi. (d) bendde mevcut paysahiplerinin rüçhan haklarının kaldırılmış olduğu ve bunun miktarı ya zılacaktır. (e) bendinde ŞSA ile oluşan payların varsa imtiyazları açıklanacaktır. (f) bendinde ise bağlam söz konusu ise bu belirtilecektir. Tasarı bağlı nama yazılı pay ihracına izin vermektedir. Meselâ, "değiştirme ve alım hakları esas sözleşmenin 18 inci maddesinde öngö rülmüş bulunan devir sınırlamalarına bağlıdır" gibi. İkinci fıkra: Tahviller ve benzeri borçlara bağlı değiştirme ve alım hakları içeren tahviller ve benzeri borçlar öncelikle paysahiplerine önerilmiyorlarsa esas sözleşme ikinci fıkradaki kayıtları içerecektir. Bu kayıtlar şeffaflığın ve görselliğin sağlanması, yani paysahiplerine ŞSA'nın tâbi oldu ğu şartların açıkça gösterilmesi, gereğinde karşılaştırma yapılabilmesi amacıyla öngörülmüştür. Böylece yürürtülecek olan ŞSA için geçerli olan 466 ncı madde anlamındaki haklı sebep esas söz leşmede yer alacağı gibi, değiştirme ve alım haklarının kullanılma süreleri başta olmak üzere diğer hakların kullanılmasına ilişkin diğer şartlar belli olacaktır. İhraç bedelinin hesaplanmasına ilişkin esaslar ayrıntılı bir şekilde esas sözleşmede yer almalıdır. Üçüncü fıkra: Son fıkra 486 ncı maddesinin birinci fıkrasına paraleldir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Alım hakkı
- Değiştirme hakkı
- İtibarî değer
- Rüçhan hakkı
- Şarta bağlı sermaye artırımı
- Değiştirme veya alım haklarının kullanılma şartları
- İhraç bedeli
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.