TTK Madde 72II - Kalemlere ilişkin ilkeler — 1. Tamlık ve mahsup yasağı
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, finansal tabloların tamlık ilkesine göre hazırlanmasını ve bilançoda hangi kalemlerin yer alacağını düzenler: varlıklar, borçlar, peşin ödenen giderler, peşin tahsil edilen gelirler, dönem ayırıcı hesaplar ile gelir ve giderlerin doğru değerlendirilerek gösterilmesi; mülkiyeti saklı tutulan ya da teminata verilen malvarlığı unsurlarının hangi bilançoda gösterileceği; nakdi teminatta teminat alanın bilançosunda yer alma kuralı; ve aktif-pasif ile gider-gelir arasında mahsup yasağı.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Aksine kanuni hükümler ve Türkiye Muhasebe Standartları saklı kalmak kaydıyla, finansal tabloların, ticari işletmenin tüm varlıklarını, borçlarını, peşin ödenen giderler ile peşin tahsil edilen gelirleri, teknik terimle dönem ayırıcı hesapları, bütün gelir ve giderleri doğru şekilde değerlendirilmiş olarak göstermesi zorunludur. Mülkiyeti saklı tutulması kaydıyla iktisap edilen ve işletmenin kendisinin veya üçüncü kişilerin borçları için rehnolunan ya da başka bir şekilde teminata verilen malvarlığı unsurları, teminat verenin bilançosunda gösterilir. Nakdî tevdilerin söz konusu olduğu hâllerde, bunlar teminat alanın bilançosunda yer alır. Finansal kiralamaya ilişkin hükümler saklıdır.
(2)Aktif kalemler pasif kalemlerle, giderler gelirlerle, taşınmazlara ilişkin haklar, bunlarla ilgili yüklerle mahsup edilemez.
Madde gerekçesi
Birinci fıkra: Birinci fıkra bilançoya hakim, Türkçeye "tamlık" sözcüğü ile çev rilen "completeness" ilkesini açıkça öngörmektedir. Birinci cümle mehaz Alm. TK.'nın 246 ncı pa ragrafından iki noktada ayrılmaktadır. Birinci istisna, aksine kanunî hükümlerin yanında standartla rın da saklı tutulmasıdır. Tasarının 64 üncü maddesinin beşinci fıkrası hükmü karşısında buna ge rek bulunmadığı düşünülebilir. Ancak uluslararası muhasebe standartlarının "tamlık" anlayışı, me hazdan daha kapsamlıdır. Nitekim anılan standartlar tamlık ilkesinden sadece aktif ve pasiflerin ek siksiz bir listesini anlamamakta aynı zamanda bunların standartlara uygun ve doğru değerlendiril miş olmalannı da gerekli görmektedir. Nitekim hükümde, bu da belirtilmiştir. Aynı şekilde gerçeği ona sadık bir tarzda yansıtan sunum, yani "fair presentation" da gereklidir. İkinci olarak fınansal ki ralamanın "sale and leaseback" türü de en az mülkiyetin saklı tutulduğu haller kadar özellik göster mektedir. İkinci fıkra: İkinci fıkra, açıklık ilkesi gereği mahsubu yasaklamaktadır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Mahsup yasağı
- Dönem ayırıcı hesaplar
- Mülkiyeti saklı tutulması kaydıyla iktisap
- Nakdi tevdi
- Tamlık ilkesi
- Teminat verenin bilançosu
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.