Alıkoyma nedir?

Kanunda tanımlı7 maddede geçiyor · 5 kanun

Kısaca

Alıkoyma, 5 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.433 · yetki: Kişinin kurumdan çıkmasının engellenerek kurumda tutulmasıdır.
  • TBK m.458 · hapis hakkı: Pazarlamacının, işverenin mallarını, belgelerini veya paralarını geri vermeyerek elinde tutmasıdır.
  • TCK m.234 · çocuğun kaçırılması ve alıkonulması: Mağdurun failin emniyet ve tasarruf alanına kendi iradesiyle girmesinin ardından orada tutulmasıdır.

Kanuni tanım

  • 5996 s. K. m.3/1Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu

    Alıkoyma: Canlı hayvan ve ürünler ile ilgili bir karar verilinceye kadar, kontrol görevlisinin vereceği talimatlar doğrultusunda ürünlerin işletmecisi tarafından depolanması ve sahibi tarafından hayvanların muhafazası dâhil, hareketinin veya bunlara dokunulmasının kısıtlanması veya engellenmesini

Kanunda nerede geçiyor

7 madde

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.432 · A. Koşulları

    Kişinin zaten bulunduğu bir kurumdan, kendi istemine rağmen çıkarılmamasıdır.

  • TMK m.433 · B. Yetki

    Kişinin kurumdan çıkmasının engellenerek kurumda tutulmasıdır. Yerleştirmeden ayrı bir karar konusu olabilir ve aynı vesayet makamı tarafından verilir.

Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu

  • Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.3 · Tanımlar

    Canlı hayvan ve ürünler hakkında bir karar verilinceye kadar hareketinin veya bunlara dokunulmasının kısıtlanması ya da engellenmesidir. Ürünlerin işletmecisi tarafından depolanması ve hayvan sahibince muhafaza da bu kapsamdadır; uygulama kontrol görevlisinin talimatına bağlıdır.

  • Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m.34 · İthalat ve ihracatta resmî kontroller, gümrükler ve sınır kontrol noktaları

    Resmî kontrol sonucu ülkeye girişi uygun olmayan malların Bakanlık tarafından tutulmasıdır. Alıkoyma, sahibinin bilgisi dâhilinde yapılan tedbirlerin uygulanması için ön adımdır.

Türk Ceza Kanunu

  • TCK m.234 · Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması

    Mağdurun failin emniyet ve tasarruf alanına kendi iradesiyle girmesinin ardından orada tutulmasıdır. Kaçırmadan farkı, mağdurun failin alanına isteğiyle girmiş olmasıdır.

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.458 · IV. Hapis hakkı

    Pazarlamacının, işverenin mallarını, belgelerini veya paralarını geri vermeyerek elinde tutmasıdır. Birinci fıkra bu yetkiyi belirli mallar ve paralar bakımından tanır; ikinci fıkra ise belirli belgeler bakımından yasaklar.

Noterlik Kanunu

  • Noterlik Kanunu m.34 · Geçici bir süre işten ayrılmalarda vekalet

    Notere ait gelir payının, soruşturma ve kovuşturma kesin bir kararla sonuçlanana kadar ödenmeden tutulması işlemidir. Zimmet çıkması halinde mahsup, çıkmaması halinde iade yapılır.

Karıştırılan kavramlar

Yerleştirme ile alıkoyma arasındaki fark nedir?

Yerleştirme, kişinin ilk kez bir kuruma konulmasıdır.

Alıkoyma, kişinin zaten kurumda bulunduğu hâlde kendi isteğiyle çıkmasına izin verilmemesidir.

Madde her iki hâli de kapsar; kişinin zaten kurumda olup olmadığına göre karar biçimi değişebilir.

TMK m.432

Yerleştirme/alıkoyma kararı ile kurumdan çıkarma kararı arasındaki fark nedir?

Kişinin kuruma yerleştirilmesine veya kurumda alıkonulmasına karar verme yetkisi.

Kişinin kurumdan çıkarılmasına karar verme yetkisi.

Kurumdan çıkarma yetkisi yalnızca yerleştirme veya alıkoyma kararını veren vesayet makamına tanınmıştır; başka bir makam bu yetkiyi kullanamaz.

TMK m.433

Kaçırma ile alıkoyma arasındaki fark nedir?

Kaçırmada fail mağduru kendi etki alanına nakleder.

Alıkoymada mağdur kendi iradesiyle failin alanına girmiş ve orada tutulmuştur.

Suçun fiil tipi değişir; kaçırmada mağdurun failin alanına taşınması, alıkoymada ise orada tutulması tamamlanma anını belirler.

TCK m.234

Alıkoyma ile karantina arasındaki fark nedir?

Alıkoyma, belirli bir canlı hayvan veya ürün hakkında karar verilene kadar hareketin kısıtlanmasıdır.

Karantina, hastalık veya zararlı organizmanın girişini veya yayılmasını önlemek için kontrol altına alma faaliyetidir.

Alıkoyma tek bir ürün veya hayvan için geçici bir tedbirdir; karantina ise genel bir hastalık ve zararlı önleme rejimidir.

5996 s. K. m.3

Faaliyetten alıkoyma ile derneğin feshi arasındaki fark nedir?

Faaliyetten alıkoyma, faaliyetin durdurulmasına yöneliktir ve dernek tüzel kişiliğini sürdürür.

Fesih, derneğin tüzel kişiliğinin sona ermesidir.

Faaliyetten alıkoyma m.90 kapsamında verilir; fesih m.89 kapsamında ayrı bir karara bağlıdır.

TMK m.90

Geçici alıkoyma ile kesin mahkeme kararı arasındaki fark nedir?

Bakanlığın geçici alıkoyma kararı, idari bir önlemdir ve mahkeme kararı verilinceye kadar geçerlidir.

Mahkemenin verdiği karar, başvuru üzerine verilen kesin sonuçtur.

Geçici alıkoyma mahkeme kararıyla kesinleşir veya sona erer; mahkeme başvuruyu reddederse faaliyet yeniden başlamalıdır.

TMK m.115

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 5. Hukuk Dairesi, 2025/10004 E., 2025/16404 K., 08.12.2025
    İlgili madde: TMK m.432, TMK m.433
  2. 5. Hukuk Dairesi, 2024/3711 E., 2024/6478 K., 27.05.2024
    İlgili madde: TMK m.432, TMK m.433
  3. Ceza Genel Kurulu, 2017/248 E., 2020/160 K., 10.03.2020
    İlgili madde: TCK m.234

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.