İstem hakkı nedir?

9 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Taşıma sözleşmesinden doğan ve taşıyıcıya karşı ileri sürülebilen tazminat ya da diğer talep haklarıdır.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

9 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.140 · 2. Ortaklık payları ve hakları a) Ortaklık payının ve haklarının korunması

    Devrolunan şirketin ortağının, mevcut payını ve paya bağlı hakları karşılayacak değerde devralan şirketin payları ve haklarını talep edebilmesidir. Hak, devralan şirkete karşı ileri sürülür; devrolunan şirketten istenemez.

  • TTK m.764 · V - İptal kararı

    Poliçeden doğan ödeme veya başka edim talebinde bulunma hakkıdır. Poliçenin iptaline karar verilse de, dilekçe sahibinin bu hakkı kabul edene karşı ileri sürebilmesi mümkündür.

  • TTK m.855 · E) Zamanaşımı

    Taşıma sözleşmesinden doğan ve taşıyıcıya karşı ileri sürülebilen tazminat ya da diğer talep haklarıdır. Madde bu hakların zamanaşımına uğrama sürelerini belirler.

  • TTK m.925 · VIII - Halefiyet

    Önceki taşıyıcı veya komisyoncunun alacağına bağlı olarak sahip olduğu talep hakkıdır. Madde bu hakkın ödemeyi yapan kişiye geçişini öngörür.

  • TTK m.979 · 3. Sağladığı hak

    Şerh sahibinin, şerhle korunan ve tescil ya da silinme onayı ile gerçekleşecek olan talep hakkıdır. Madde, bu hakkın içeriğini tescile veya silinmeye onay verme yükümlülüğü olarak belirler.

  • TTK m.984 · G) Zamanaşımı

    Ayni hakka dayanarak ilgili kişiden bir fiil, geri verme veya kayıt düzeltme talep edilebilen hukuki imkândır. Tescil süresince bu hak zamanaşımına tabi değildir.

  • TTK m.1048 · eee) Alacaklının gemi malikine karşı sahip olduğu istem hakkının zamanaşımına uğraması

    Alacaklının gemi malikine karşı, ipoteğin sağladığı güvenceyi kullanarak alacağının karşılanmasını talep edebildiği hukuki imkândır. Maddenin zamanaşımına bağladığı hak budur; ipotek hakkının kendisi değildir.

  • TTK m.1112 · III- Yükle ilgili olanların menfaatlerini koruma yükümlülüğü — 1. Genel olarak

    Eşyanın zıya veya hasarından doğan taşıyıcıya karşı tazminat ve benzeri talepleridir. Kaptan bu hakları, yükle ilgililerin bizzat kullanamadığı hâllerde kendi adına kullanabilir.

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.578 · 3. Sorumluluğun kalkması

    Konaklayanın zararının tazmini için işletene karşı ileri sürdüğü hak olarak anlaşılmalıdır. Bildirim yapılmazsa bu hak kaybolur.

Karıştırılan kavramlar

İptal kararı ile istem hakkı arasındaki fark nedir?

Poliçenin iptali, poliçenin dayanağı olan kağıt belgenin geçersiz sayılmasıdır.

İstem hakkı, poliçeden doğan talebin hukuki ilişkide kabul eden kişiye karşı ileri sürülmesidir.

İptal kararı verilse de, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir. İptal kararı ile istem hakkı birbirini ortadan kaldırmaz.

TTK m.764

Tescilli ayni hakka dayanan istem hakkı ile birikmiş edimler arasındaki fark nedir?

Tescil devam ettiği sürece ayni hakka dayanan istem hakkı zamanaşımına uğramaz.

Belli zamanda ifası gereken birikmiş edimler ve tazminat istemi bu korumadan yararlanmaz.

Birikmiş edimler ve tazminat talepleri, tescil devam etse de genel zamanaşımı süreleri içinde ileri sürülmelidir.

TTK m.984

İşverenin yetkisi ile işçinin istem hakkı arasındaki fark nedir?

İşverenin ikramiye verebilmesi, işverene tanınmış bir takdir yetkisidir.

İşçinin ikramiyeyi talep edebilmesi, anlaşma, çalışma şartı veya tek taraflı taahhüt gibi bir dayanağın varlığına bağlıdır.

Dayanak yoksa işveren ikramiye verebilir ama işçi bunu hukuken talep edemez; ödeme bağışlama niteliği taşır.

TBK m.405

Gönderenin fesih hakkı ile taşıyıcının istem hakkı arasındaki fark nedir?

Gönderen, sözleşmeyi her zaman, gerekçe göstermeksizin feshedebilir. Bu hak eşyanın tasarruf yetkisinden doğduğu için sözleşmeye bağlanamaz.

Taşıyıcı, fesihten doğan kaybını gidermek üzere fesih yapıldığında bir istem hakkı kazanır. Taşıyıcının hakkı, feshin sebebine bağlı olarak daralır.

Fesih hakkı ile taşıyıcının isteme hakkı birlikte değerlendirilir; fesih kendiliğinden tazminat doğurmaz, yalnızca fıkra (2)'de sayılan istemleri açar.

TTK m.865

Gönderilen ile gönderen (istem hakkı) arasındaki fark nedir?

Gönderilen, eşya teslim yerine vardıktan sonra eşyanın kendisine teslimini ve zayi, hasar veya geç teslim hallerinde taşıma sözleşmesinden doğan istem haklarını kendi adına taşıyıcıya karşı ileri sürebilir.

Gönderen, taşıma sözleşmesinin tarafı olarak bu hakları ileri sürme yetkisini korur; gönderilenin ileri sürmesi onun yetkisini ortadan kaldırmaz.

İki kişi aynı hakkı ileri sürebilir; hangi menfaatle hareket ettiklerinin (kendi veya başkasının) bu yetkiyi değiştirmediği madde metninde açıkça belirtilmiştir.

TTK m.871

Kaptanın yükümlülüğü ile donatan ve ilgilinin istem hakkı arasındaki fark nedir?

Kaptan, kaza olduğunda rapor düzenlenmesini istemeye yetkilidir ve kendisinden istenirse buna zorunludur.

Donatan veya ilgisini ispat eden herkes de rapor düzenlenmesini isteyebilir; bu kişilerin isteme hakkı zorunluluk doğurmaz.

Kaptan istenirse raporu düzenlettirmek zorundadır; diğer istekliler ise yalnızca yetkilidir.

TTK m.1098

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2017/2738 E., 2021/1513 K., 30.11.2021
    İlgili madde: TTK m.764
  2. 11. Hukuk Dairesi, 2022/31 E., 2023/3416 K., 31.05.2023
    İlgili madde: TTK m.764
  3. İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2026/74 E., 2026/532 K., 12.05.2026
    İlgili madde: TTK m.764

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.