Kayın Hısımlığı nedir?
Kısaca
Kayın Hısımlığı, 4 kanunda 7 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.18 · kayın hısımlığı: Evlilik sonucu, eşlerden birinin kan hısımları ile diğer eşin arasında doğan hısımlıktır.
- HMK m.248 · kişisel nedenlerle tanıklıktan çekinme: Eşlerden birinin kan hısımları ile diğer eşin arasındaki hısımlık bağıdır.
- CMK m.22 · hâkimin davaya bakamayacağı hâller: Evlilik yoluyla eşin tarafı ile diğer taraf arasında doğan hısımlık bağıdır.
Kanunda nerede geçiyor
7 maddeCeza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.22 · Hâkimin davaya bakamayacağı hâller
Evlilik yoluyla eşin tarafı ile diğer taraf arasında doğan hısımlık bağıdır. Maddede ikinci derece dahil kayın hısımlığı aranır ve evlilik sona ermiş olsa bile engel devam eder.
- CMK m.45 · Tanıklıktan çekinme
Evlilik yoluyla oluşan hısımlık ilişkisidir. Maddede kayın hısımlarından üstsoy ve altsoy ile ikinci dereceye kadar olanlar çekinme kapsamına girer.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.18 · 2. Kayın hısımlığı
Evlilik sonucu, eşlerden birinin kan hısımları ile diğer eşin arasında doğan hısımlıktır. Eşler birbirinin kayın hısmı değildir; kayın hısımlığı eşlerin kan hısımları arasında kurulur. Evlenmenin geçerli olup olmaması bu hısımlığın doğumu için belirleyici değildir; kurulması için evlilik bağının bulunması yeterlidir.
- TMK m.129 · I. Hısımlık
Eşlerden birinin kan hısımlarının diğer eşe göre kurduğu hısımlıktır. Evlilik sona erse de ortadan kalkmaz; ancak evlilik sona erdikten sonra doğan kişilerle yeni kayın hısımlığı kurulmaz.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.34 · Yasaklılık sebepleri
Hâkimin eşi üzerinden bağlandığı hısımlıktır; kan veya kendisini oluşturan evlilik bağı kalksa bile üçüncü dereceye kadar olan hısımları kapsar.
- HMK m.248 · Kişisel nedenlerle tanıklıktan çekinme
Eşlerden birinin kan hısımları ile diğer eşin arasındaki hısımlık bağıdır. Bent, üçüncü dereceye kadar kan hısımlığını ve kendisini oluşturan evlilik bağı sona ermiş olsa bile kayın hısımlığını kapsar.
İl Özel İdaresi Kanunu
- İl Özel İdaresi Kanunu m.19 · Başkan ve meclis üyelerinin görüşmelere katılamayacağı durumlar
Evlilik yoluyla doğan hısımlıktır. Madde metninde kayın hısımlarına ikinci derece sınırı açıkça bağlanmamıştır; bu nedenle sınır, kan hısımlığı için geçerli olan ölçütle birlikte okunmalıdır.
Karıştırılan kavramlar
Kayın hısımlığı ile kan hısımlığı arasındaki fark nedir?
Kayın hısımlığı evlilik bağı üzerinden kurulan hısımlıktır.
Kan hısımlığı doğum veya ortak kök bağından doğar.
Kayın hısımlığının derecesi ve türü kan hısımlığı kurallarıyla belirlenir; kayın hısımlığında evlilik ayrı bir kan bağı kurmaz.
Kan hısımlığı ile kayın hısımlığı arasındaki fark nedir?
Kan hısımlığında yasak, ortak kanın doğrudan bağından doğan ilişkilerdir ve üstsoy-altsoy arasında derece sınırı yoktur.
Kayın hısımlığında yasak, evlenmeden doğan ve yalnızca eşin üstsoy ve altsoy kan hısımlarını kapsayan ilişkidir.
Kayın hısımlığında eşin kardeşi ile evlenmek yasak değildir; kan hısımlığında kardeşler arasında evlenme yasaktır.
Kayın hısımlığı sona eren evlilik ile evlilik sonrası doğan kişiler arasındaki fark nedir?
Yasak, kayın hısımlığını doğuran evlilik sırasında var olan hısımlar için geçerlidir.
Evlilik sona erdikten sonra doğan çocuk veya kişiler ile eski eşin kayın hısımlığı kurulmaz.
Eski eşin ve yeni evlilikten doğan çocuğun evlenmesi bu madde kapsamında yasak değildir.
Evlilik ilişkisi ile kayın hısımlığı arasındaki fark nedir?
Evlilik ilişkisi, hâkim ile şüpheli, sanık veya mağdur arasında doğrudan bulunan bağdır ve sonradan kalksa bile engel sürer.
Kayın hısımlığı, eşin tarafı ile diğer taraf arasındaki hısımlıktır ve evlilik sona erdiğinde yalnızca ikinci dereceye kadar engel sürer.
Evlilik sona ermiş olsa bile yasak kalkmaz; ancak kayın hısımlığı ikinci dereceyi aşıyorsa engel doğmaz.
Kan hısımlığı ile kayın hısımlığı (d bendi) arasındaki fark nedir?
Kan hısımlığı, doğumla oluşan hısımlık bağıdır ve kanun bunu üçüncü dereceye kadar sayar.
Kayın hısımlığı, eşin kan hısımları ile diğer eş arasındaki bağdır ve üçüncü dereceye kadar kapsanır.
Her iki hısımlık türünde de çekinme hakkı üçüncü dereceye kadar tanınır; kayın hısımlığı için ayrıca kendisini oluşturan evlilik bağının sona ermiş olması çekinmeyi engellemez.
İlgili konular
- Hâkimin davaya bakamaması ve reddiCeza Muhakemesi Hukuku
- Tanıkların çağrılması ve çağrıya uymayan tanıklarCeza Muhakemesi Hukuku
- Evlenme ehliyeti ve engelleriMedeni Hukuk
- Fiil ehliyetsizliği, hısımlık ve yerleşim yeriMedeni Hukuk
- Hâkimin davaya bakmaktan yasaklılığı ve reddiMedeni Usul Hukuku
- Tanık gösterme şekliMedeni Usul Hukuku
Örnek kararlar
3 karar- Ceza Genel Kurulu, 2012/1397 E., 2013/265 K., 28.05.2013İlgili madde: TMK m.18, TMK m.129
- Hukuk Genel Kurulu, 2021/567 E., 2022/1586 K., 24.11.2022İlgili madde: TMK m.18
- Ceza Genel Kurulu, 2017/353 E., 2022/142 K., 03.03.2022İlgili madde: CMK m.45
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Kan Hısımlığı
- Yasaklılık
- Kişisel nedenlerle tanıklıktan çekinme
- Yansoy hısımlığı
- Nişanlılık
- Evlatlık
- Tanıklıktan çekinme
- Hâkimin reddi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.