Re'sen başvuru nedir?

4 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Re'sen başvuru, 3 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.1026 · aynî hakların sona ermesi: Tapu memurunun ilgililerin talebi olmadan, kendiliğinden hâkime başvurmasıdır.
  • CMK m.310 · yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının kanun yararına başvurması: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının bir talep veya Adalet Bakanlığının istemi beklemeksizin, kendi öğrenmesi üzerine kanun yararına bozma yoluna başvurmasıdır.
  • İYUK m.51 · kanun yararına temyiz: Danıştay Başsavcısının bir bakanlığın talebi beklemeksizin kendi takdiriyle kanun yararına temyize başvurmasıdır.

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.102 · II. Kuruluş şekli

    Tescil başvurusunun taraf istemi olmaksızın Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yapılmasıdır; ölüme bağlı tasarruf halinde söz konusu olabilir.

  • TMK m.1026 · II. Aynî hakların sona ermesi

    Tapu memurunun ilgililerin talebi olmadan, kendiliğinden hâkime başvurmasıdır. Tapu memuru bu yolla aynî hakkın sona erdiğinin tespitini mahkemeden ister.

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.310 · Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının kanun yararına başvurması

    Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının bir talep veya Adalet Bakanlığının istemi beklemeksizin, kendi öğrenmesi üzerine kanun yararına bozma yoluna başvurmasıdır. Yetki, m.309/4-d kapsamındaki hallerle sınırlıdır.

İdari Yargılama Usulü Kanunu

  • İYUK m.51 · Kanun yararına temyiz:

    Danıştay Başsavcısının bir bakanlığın talebi beklemeksizin kendi takdiriyle kanun yararına temyize başvurmasıdır. Bu yetki kanunda Başsavcıya tanınmış olup başka bir kişiye tanınmamıştır.

Karıştırılan kavramlar

Re'sen başvuru ile bakanlığı tahrik arasındaki fark nedir?

Başsavcı, kendiliğinden öğrendiği hukuka aykırılığa dayanarak doğrudan bozma istemi hazırlayabilir.

Diğer süjeler (sanık, mağdur, yerel mahkeme, savcılık vb.) bu yolu kullanamaz; yalnızca Bakanlığı veya istisnai hâlde Başsavcılığı harekete geçirebilir.

Yetkisiz süjelerin başvurusu kanun yararına bozma açısından geçerli bir başvuru değildir; yalnızca bilgi ve tahrik niteliği taşır.

CMK m.310

Resen ile başvuru üzerine arasındaki fark nedir?

Kurul, kendisine bir başvuru yapılmadan resen harekete geçebilir.

Kurul, kendisine intikal eden bir başvuru üzerine harekete geçer.

Her iki durumda da Kurul aynı yolları (doğrudan soruşturma veya önaraştırma) izleyebilir; madde bu iki başlangıç yolu arasında ayrım yapmaz.

4054 s. K. m.40

Re'sen başvuru ile taraf iddiası üzerine başvuru arasındaki fark nedir?

Mahkeme uygulanacak hükmü kendiliğinden Anayasaya aykırı görürse başvuru re'sen yapılır. Mahkemenin bu kanaate ulaşması gerekçeyle ortaya konulmalıdır.

Taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiası ciddi bulunursa başvuru yapılır. Burada mahkemenin kendi aykırılık kanaati aranmaz; iddianın ciddiliği yeterlidir.

Taraf iddiası ciddi bulunduğunda mahkeme, hükmü Anayasaya aykırı bulmuş olmak zorunda değildir. Mahkeme iddiayı ciddi görürse başvuru yapar.

AYMKYUHK m.40

İlgili konular

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.