Yüklü taşınmaz nedir?
Kısaca
Üzerinde irtifak hakkı bulunan, irtifakın yükümlendiği taşınmazdır.
Bağlam: TMK m.784
Kanunda nerede geçiyor
16 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.726 · 3. Üst hakkı
Üzerinde üst hakkı kurulmuş olan, yani yapı yapılmasına ya da yapının muhafazasına katlanmak zorunda olan arazidir.
- TMK m.779 · A. Konusu
Üzerinde irtifak yükü bulunan, irtifakın sağladığı yararı başka taşınmaza veren taşınmazdır.
- TMK m.782 · 3. Kendi taşınmazı üzerinde irtifak hakkı
Üzerinde irtifak hakkı bulunan, malikinin belirli bir kullanımı katlanmak zorunda olduğu taşınmazdır. Madde metninde bu taşınmaz, irtifakın konulduğu taşınmazdır.
- TMK m.783 · II. Sona ermesi — 1. Genel olarak
İrtifak hakkının üzerinde kurulduğu, hakkın yükünü taşıyan taşınmazdır. Yüklü taşınmazın yok olması hâlinde irtifak hakkının konusu kalmadığından hak sona erer.
- TMK m.784 · 2. Her iki taşınmaza aynı kimsenin malik olması
Üzerinde irtifak hakkı bulunan, irtifakın yükümlendiği taşınmazdır. Bu maddede irtifakın kendisini taşıyan taşınmaz anlamındadır.
- TMK m.785 · 3. Mahkeme kararı
Üzerinde irtifak hakkı bulunan, irtifak yükünü taşıyan taşınmazdır. Terkin isteme hakkı bu taşınmazın malikine tanınmıştır.
- TMK m.786 · C. Hükümleri — I. Kapsamı — 1. Genel olarak
Üzerinde irtifak hakkı bulunan, dolayısıyla irtifak hakkı sahibinin kullanımına konu olan taşınmazdır.
- TMK m.788 · 3. İhtiyaçların değişmesi
Üzerinde eşyaya bağlı irtifak bulunan, irtifakın yükünü taşıyan taşınmazdır. Yükün ağırlaşıp ağırlaşmadığı bu taşınmaz bakımından değerlendirilir.
- TMK m.791 · III. Değişiklikler — 1. İrtifak hakkının ilişkin olduğu yerin değiştirilmesi
Lehine irtifak hakkı kurulmuş, üzerinde irtifakın kullanıldığı taşınmazdır. Yerin değiştirilmesi talebi yalnızca bu taşınmazın malikine tanınmıştır.
- TMK m.792
Üzerinde irtifak hakkı bulunan, hakkın kullanılmasına katlanmak zorunda olan taşınmazdır. Terkin isteme yetkisi bu taşınmazın maliki için tanınmıştır.
- TMK m.793
Üzerinde irtifak hakkı bulunan, irtifak hakkının yararlanma konusu olan taşınmazdır. Parsellere bölünen taşınmaz bu niteliği taşıyorsa madde uygulanır.
- TMK m.839 · A. Konusu
Üzerine yük konulan ve edim borcunun güvencesini oluşturan taşınmazdır. Yükü taşıyan taşınmazın malikinin edim borcu, bu taşınmazla sınırlıdır.
- TMK m.907 · V. Borç ve mülkiyet
Üzerinde irat senedine dayanan borcun teminatı olarak irat yükü bulunan taşınmazdır. Taşınmazın yüklü olması, borcun kişisel değil ayni bir bağla taşınmaza bağlı olması anlamına gelir.
- TMK m.914
Üzerinde ipotek bulunan taşınmazdır. Maddedeki malik ibaresi, bu taşınmazın mülkiyetine sahip kişiyi ifade eder.
- TMK m.1018 · 2. Taşınmaz lehine irtifaklarda
Üzerinde irtifak yükü bulunan, irtifakın hizmet ettiği taşınmazdan ayrı ve onun aleyhine kurulmuş taşınmazdır.
- TMK m.1026 · II. Aynî hakların sona ermesi
Üzerinde sınırlı aynî hak bulunan, bu hakkın lehine ya da aleyhine sicil kaydı olan taşınmazdır. Terkin talebini yüklü taşınmazın maliki yapar.
Karıştırılan kavramlar
Yüklü taşınmaz ile yararlanan taşınmaz arasındaki fark nedir?
Yüklü taşınmaz, irtifak hakkının üzerinde kurulduğu ve hakkın yükünü taşıyan taşınmazdır.
Yararlanan taşınmaz, irtifak hakkının kendisine hizmet ettiği taşınmazdır.
Her iki taşınmazdan birinin yok olması irtifak hakkını sona erdirir; maddenin uygulanması için yok olan taşınmazın yüklü mü yararlanan mı olduğu ayrım yaratmaz.
İrtifak hakkı sahibinin yükümlülüğü ile yüklü taşınmaz malikinin yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
İrtifak hakkı sahibi, kullanımında zarar en aza indirme yükümlülüğü altındadır.
Yüklü taşınmaz maliki, kullanımı engelleyen ya da zorlaştıran davranışlardan kaçınmakla yükümlüdür.
Her iki tarafın yükümlülüğü birbirini tamamlar; birinin ihlali diğerinin hakkını korumaya yönelik talep doğurur.
Yararlanan taşınmaz ile yüklü taşınmaz arasındaki fark nedir?
Madde, yararlanan taşınmazın bölünmesini düzenler ve terkin isteme yetkisini yüklü taşınmaz maliki için tanır.
Yüklü taşınmazın bölünmesi hâli madde metninde ayrıca düzenlenmiş görünmemektedir.
Yüklü taşınmazın bölünmesi bakımından bu maddeye dayanarak doğrudan terkin sonucu çıkarılamaz; ayrı değerlendirme gerekir.
Alacaklı adına ile yüklü taşınmaz maliki adına senet arasındaki fark nedir?
Senet alacaklı adına düzenlendiğinde senet alacaklının alacağını temsil eder.
Senet yüklü taşınmazın maliki adına düzenlendiğinde senet, taşınmaz maliki lehine düzenlenmiş olur.
Malik adına düzenlenen senet, ipoteğin borçlusu olan malikin kendi adına çıkardığı bir belge olarak işlev görür; bu durumda alacaklının hakkı ile malikin senet üzerindeki konumu ayrı değerlendirilmelidir.
Yararlanan malik ile yüklü taşınmaz maliki arasındaki fark nedir?
Yararlanan taşınmaz maliki, irtifak hakkını kullanan ve tesisleri kullanmak için bulunan kişidir. Tesislerin bakımı birinci fıkraya göre öncelikle ona aittir.
Yüklü taşınmaz maliki, irtifak yükünü taşıyan kişidir. Tesis ona da yararlı ise bakım giderine katılır.
Tesis yalnızca yararlanan malike yararlı ise bütün bakım yükü ona aittir. Tesis yüklü maliğe de yararlı ise giderlere yararları oranında katılma yükümlülüğü doğar.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2022/476 E., 2023/981 K., 18.10.2023İlgili madde: TMK m.779, TMK m.786, TMK m.788
- 7. Hukuk Dairesi, 2025/3089 E., 2025/3838 K., 24.09.2025İlgili madde: TMK m.783, TMK m.785
- 7. Hukuk Dairesi, 2024/3097 E., 2024/4780 K., 23.10.2024İlgili madde: TMK m.786, TMK m.788
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.