İş Kanunu 73. maddesi, Hukuksal Eğitim mevzuat kütüphanesinde tam metin olarak yayımlanmıştır. Aşağıda maddenin tam metni, maddeyle eşleşen yüksek mahkeme kararları ve bu maddeden çıkmış sınav soruları yer alır. Ham metin için adresin sonuna /raw ekleyin.
Madde Metni
Madde 73 - Sanayie ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.
Onsekiz yaşını doldurmuş kadın işçilerin gece postalarında çalıştırılmasına ilişkin usul ve esaslar Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir.
Analık halinde çalışma ve süt izni
Bu Maddeyle İlgili Yüksek Mahkeme Kararları
2 karar eşleşti
(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi, 2010/13622 E., 2012/9737 K.
orta eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varİş Mahkemesi
İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanununun 73.maddesinin açık buyruğudur.
(Kapatılan)21. Hukuk Dairesi 2010/13622 E. , 2012/9737 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacılar murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davacılar ile davalılardan Trakya ... Dağ Aş Genel Müdürlüğü vekillerince temyiz edilmesi davacılar vekilince de duruşma talep edilmesi üzerine üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435/2. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre, davacı ile temyiz eden davalı ... vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2- Dava 13.08.2007 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalının anne ve babasının maddi, anne, baba ve kardeşlerinin manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece hak sahibi olmadığından davacı babanın maddi tazminat isteminin reddine, davacı annenin maddi tazminat isteminin kabulüne, davacıların manevi tazminat istemlerinin ise kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar süresinde davacılar ile davalılardan ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Dava iş kazası sonucu ölen işçinin hak sahiplerinin maddi ve manevi zararının giderilmesi istemine ilişkindir.
Dava konusu iş kazası sonucu ölen işçinin davalı ...’ne bağlı Keşan İpsala işletme müdürlüğünce yaptırılacak alçak gerilim-yüksek gerilim ... dağıtım şebekesinin arıza onarım bakım hizmetlerini üstlenen davalı ... Enerji İnş San Tic Ltd Şti’ de ... teknisyeni olarak çalışmakta iken olay tarihinde tamirini tamamladığı iletkenin yerine montajı için sepetli araçla kaldırılması sırasında arızalı hatta dikey geçen diğer bir hattan enerji atlaması sonucu sepette bulunan biri davacı murisi iki işçinin elektriğe kapılarak kaldırıldıkları hastanede öldükleri dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.
İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren, işyerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanununun 73.maddesinin açık buyruğudur.
Olayla ilgili olarak düzenlenen 10.02.2009 tarihli bilirkişi raporunda davalı ... Enerji’nin %70 davacı murisi kazalının ise % 30 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Davacı ve davalı Aksoy Enerji’nin itirazı üzerine alınan 06.01.2010 tarihli kusur raporunda ise, % 20 ...’ne, % 50 ...Enerji İnş San Tic Ltd Şti’ ne ve % 30 oranında da davacı murisi kazalıya kusur verilerek kusur dağılımına gidilmiştir. Öte yandan aynı olayda ölen Tahir Sönmez’in yakınlarının açtığı ve Ankara 17.İş Mahkemesinin 2008/195E sırasında görülen ve Dairemizin 2012/4160 sırasında temyiz incelemesinde bulunan davada ise hükme esas alınan 10.06.2010 tarihli kusur bilirkişi raporunda ise % 20 ...’ne, %60 ... Enerji İnş San Tic Ltd Şti’ne, % 10 Ekip şefi Hüseyin Köstek’e % 5’er oranında da kazada ölen işçiler ... ile ...’e kusur verildiği görülmektedir. Bu duruma göre kusurun aidiyeti ve dağılımı açısından aynı olay nedeniyle farklı değerlendirmelerinin bulunduğu ortadadır. Mahkemece kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeden 06.01.2020 tarihli kusur raporu esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve Yasa'ya aykırı olmuştur. Öte yandan Ankara 17.İş Mahkemesinde görülen davada hükme esas alınan 10.06.2010 tarihli raporun ve kusur dağılımının somut olaya ve dosya kapsamına uygun olduğu da görülmektedir.
Maddi tazminatın hesabına esas alınan ücrete yönelik temyiz itirazlarına gelince: Zararlandırıcı sigorta olayı sonucu ölen işçinin hak sahiplerinin maddi zararının hesabında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı işyeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda, işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Somut olayda davalı işverenlik tarafından örneği sunulan ücret bordrolarındaki kazalının imzasına davacı tarafça itiraz edilmesine rağmen, davalı tarafça imza incelemesi için sunulmadığından, Endüstri Meslek Lisesi ... bölümü mezunu ... Teknisyeni olan davacının emsal ücretinin araştırılması yoluna gidilmesi isabetlidir. Ne var ki emsal ücretin ilgili meslek odasından sorulması yerine Edirne Ticaret ve Sanayi Odasının bildirdiği ücretin tazminatın hesabında esas alınması isabetsiz olmuştur Edirne Ticaret ve Sanayi Odası’nın davacı yaptığı işe göre emsal ücretini belirleyecek bir meslek örgütü olmadığı ortadadır.
Yapılacak iş Endüstri Meslek Lisesi mezunu tecrübeli bir ... teknisyeninin asgari ücretle ve bu ücret civarında bir ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun olup olmadığı da dikkate alınarak, ilgili meslek odasından, emsal ... teknisyeninin günlük veya aylık net ücretini sormak ve tüm deliller bir arada değerlendirilerek davacının gerçek ücretini tespit edip davacının maddi zararını bilirkişiye yeniden hesaplattırmaktan ibarettir.
Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuksal olgular dikkate alınmadan, yazılı şekilde hüküm kurması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
O halde, davacılar ile davalılardan ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre temyiz edenlerin manevi tazminatın miktarına yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 31.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Diğer kararlar (1)
21. Hukuk Dairesi, 2014/8979 E., 2014/17308 K.
düşük eşleşmeKarar metninde maddeye atıf varBakırköy 22. İş Mahkemesi
tam metni aç
İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren, iş yerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanununun 73.maddesinin açık buyruğudur.
21. Hukuk Dairesi 2014/8979 E. , 2014/17308 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Bakırköy 22. İş Mahkemesi
TARİHİ : 29/01/2014
NUMARASI : 2013/103-2014/10
Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davacı ile davalılardan S.. Ş.. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere, temyiz kapsam ve nedenlerine taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, 25.09.2009 tarihindeki iş kazasında yaralanan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemlerine ilişkindir.
Mahkemece, davalılar B.. Dış Tic. A.Ş, Ulusal Loj.Antrepo Hiz. Dış Tic. Ltd..Şti. ile Davalı S.. Ö.. yönünden açılan davaların reddine, 14.585,30,00TL maddi-15.000,00TL manevi tazminatın davalı S.. Cam Alm. İnş.ve Met. San. Tic. Ltd.Şti'den tahsiline karar verilmiştir
Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden,davaya konu zararlandırıcı olayın Kurum tarafından iş kazası olarak kabul edildiği, anılan olaya dair yapılan ceza soruşturması neticesinde kusuru bulunanların cezalandırılması talepli olarak kamu davası açıldığı, bu dava neticesinde davalı S.. Ö..'ün de içinde bulunduğu bir takım sanıklar hakkında verilen mahkumiyet kararının yargıtay incelemesinden geçerek onandığı, işbu dosyada alınan 05.11.2012 tarihli kusur raporunda davaya konu iş kazasında yalnızca davalı S.. Cam Alm. İnş.ve Met. San. Tic. Ltd.Şti ile davacı kazalının kusurlu olduğunun belirtilmesine göre davalı S.. Ö.. bakımından davanın reddine karar verildiği yine sigortalının beyanları ile Devrimci Yapı İşçileri Sendikasının cevapları gözetilerek maddi tazminat hesaplamasına esas alınan ücretin asgari ücretinin yaklaşık 3,8 katı olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
İnsan yaşamının kutsallığı çevresinde işveren, iş yerinde işçilerin sağlığını ve iş güvenliğini sağlamak için gerekli olanı yapmak ve bu husustaki şartları sağlamak ve araçları noksansız bulundurmakla yükümlü olduğu İş Kanununun 73.maddesinin açık buyruğudur.
Bunun yanında iş kazasına maruz kalan sigortalının, maddi zararının hesabında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı iş yeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.
Somut olayda ceza yargılaması esnasında alınan kusur raporu da ile işbu dosyada alınan kusur raporu arasındaki çelişkinin hiçbir tereddüt doğurmayacak şekilde giderilmediğinin anlaşılması yanında hükme esas alınan 05.11.2012 tarihli raporun İş Kanununun 77.maddesinin öngördüğü koşulların göz önünde tutulduğu, özellikle iş yerinin niteliğine göre, burada uygulanması gereken İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinin ilgili maddelerini incelemek suretiyle, işverenin iş yerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemlerin alınıp hangilerinin alınmadığı,bu önlemlerin alınması ve uygulandığının denetiminin kimin yada kimlerin görevinde olduğu gibi hususlar ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyeti ile oranının kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptamadığı hususu da açıktır. Bu duruma göre kusurun aidiyeti ve dağılımı açısından aynı olay nedeniyle farklı değerlendirmelerinin bulunduğu ortadadır. Hal böyle olunca mahkemece kusur raporları arasındaki çelişki giderilmeden ve İş Kanununun 77.maddesinin öngördüğü koşulları taşımayan 05.11.2012 tarihli kusur raporu esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuştur. Öte yandan Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi ve yerleşik yargıtay uygulamasına göre; hukuk hâkimi,ceza davasındaki kusur oranlan bağlı değilse de, kesinleşen ceza mahkemesi kararıyla saptanmış maddi olgularla bağlıdır. Dosya kapsamından davalı S.. Ö..'ün Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen ceza davası neticesinde anılan iş kazasında kusuru olduğunun sabit görülmesine göre Mahkemece bu yönünün göz ardı edildiği kusur raporuna itimat edilerek neticeye varılması hatalı olmuştur.
Ayrıca yukarıda da açıklandığı üzere kazalının gerçek ücretinin tespiti noktasında Mahkemece ayrıntılı araştırma yapılmadan ve özellikle sendikalı olduğuna dair kayıt bulunmayan davacının Devrimci Yapı İşçileri Sendikasının bildirdiği ücrete göre değerlendirmenin yapıldığı bilirkişi raporuna itimat edilmesi de doğru olmamıştır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın ceza dosyası ile işbu dosyada mevcut kusur raporu arasındaki çelişkilerin giderilmemesi ve özellikle ceza davasındaki kesinleşen olguların göz önünde tutulmadığı 05.11.2012 tarihli kusur raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması ayrıca kazalının gerçek ücretinin yeterince araştırılmayarak eksik inceleme ile neticeye varılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Yapılacak iş; öncelikle iş kazası olayına dair ceza davasında kesinleşmiş bulunan maddi bir vakıaların da dikkate alındığı, İş Kanununun 77.maddesinin öngörülen koşulları taşıyan yeni bir rapor almak üzere yine işçi sağlığı-iş güvenliği konularında uzman ehil bilirkişi kuruluna konuyu yukarıda açıklandığı biçimde yeniden inceletmek, buradan alınacak rapor ile dosyadaki mevcut bilgi ve belgeleri birlikte değerlendirilerek kusur raporları arasındaki çelişkiyi gidermek, ayrıca davacı sigortalının yaptığı işi,yaşı, kıdemi belirtilmek suretiyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile ilgili meslek odalarından(İnşaat işcileri odası olay tarihinde kazalı işçinin yurt içinde alabileceği emsal günlük net ücretleri sormak, sigortalının gerçek ücretini bu şekilde tespit ettikten sonra maddi zararını yeniden hesaplatıp sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
O halde, davacı ve davalı S.. Cam Alm. İnş.ve Met. San. Tic. Ltd.Şti vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Mahkemenin kabul ve uygulaması bakımında ise; olay tarihine, tarafların kusur dağılımı ve sosyal ekonomik hallerine ile özellikle sigortalının sürekli iş gücü kaybının bulunmamasına göre hüküm altına alınan manevi tazminat da fazla olmuştur.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacı ile davalılardan S.. Cam Alüminyum İnşaat Ve Metal San.Tic.Ltd.Şti.'ne iadesine, 15/09/2014 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Eşleştirme iki kanıta dayanır: kararın kendi metnindeki madde atfı ve şerh kitaplarının o kararı hangi maddenin altında bastığı. Otomatik üretilmiştir, hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ve sonraki içtihat değişikliklerini ayrıca denetleyin.
Bu Maddeyle İlgili Sınav Sorusu
İş Hukuku
4857 sayılı İş Kanunu'na göre, sanayiye ait işlerde 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin çalıştırılmasıyla ilgili temel yasak aşağıdakilerden hangisidir?
A) Ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılma yasağı
B) Gece çalıştırılma yasağı
C) Haftalık 35 saatten fazla çalıştırılma yasağı
D) Ara dinlenmesi verilmeme yasağı
E) Sadece hafif işlerde çalıştırılabilme
Bu maddeyle ilgili 2 soru daha var!
Soruların tamamını çözmek, açıklamalı cevapları görmek ve Hukuksal Eğitim yapay zeka asistanı ile çalışmak için platforma katılın.