İş K. Madde 75İşçi özlük dosyası
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, işverenin çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenleme yükümlülüğünü; bu dosyada tutulması gereken belge ve kayıtların saklanması ile yetkili memur ve mercilere gösterilmesini; işverenin işçi hakkında edindiği bilgileri kullanma ve açıklama sınırını düzenler. Kural, iş sözleşmesiyle çalışan işçiler bakımından işverenlere uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır.
İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür.
Bu maddedeki kavramlar
- Dürüstlük kuralları
- Özlük dosyası
- İşçinin haklı çıkarı
- Saklama ve gösterme yükümlülüğü
- Yetkili memur ve merciler
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
22 karar arasından seçildi- 9. Hukuk Dairesi · E. 2022/4406 · K. 2022/6418 · T. 24.05.2022Daire kararıBozma
4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) 37 nci maddesine göre işveren işçinin ücretini gösteren imzalı hesap pusulası veya bordro gibi belgeleri düzenlemek ve 4857 sayılı Kanun’un 75 inci maddesine göre, işçinin özlük dosyasını sunmakla yükümlü olduğunu,
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/2387 · K. 2023/6267 · T. 01.06.2023Daire kararıOnama
Davalı işverenlik ... aleyhine delil teşkil ettiği için 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 8, 32, 37, 67 ve 75 inci maddeleri uyarınca kanunen düzenlemek zorunda olduğu belgeleri ve davacı özlük dosyasını HMK 219 ve 220 nci maddelerine aykırı olarak Mahkemeye sunmadığı için kimse kusurundan hak ve menfaat elde edemez ilkesi ve işçi lehine yorum ilkesi dikkate alınarak,
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi · E. 2021/2146 · K. 2021/1881 · T. 16.12.2021İstinafKabul
4857 Sayılı İş Kanunu'nun 75. maddeye göre, İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Tekstil sektöründe faaliyet gösteren (X) A.Ş.'de, iş müfettişleri tarafından gerçekleştirilen bir teftiş sırasında, işverenden işçilere ait özlük dosyalarını ibraz etmesi istenmiştir. Şirket avukatı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 419. maddesindeki "işçinin işe yatkınlığıyla ilgili veya hizmet sözleşmesinin ifası için zorunlu olduğu ölçüde kullanma" ilkesini ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin genel prensipleri ileri sürerek, işçinin kimlik bilgileri ve sağlık raporu gibi belgeleri dosyada bulundurmanın hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle bu belgelerin ibraz edilemeyeceğini beyan etmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, işverenin bu savunması ve özlük dosyası yükümlülüğü hakkındaki aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- A) 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 419. maddesi, işçinin kişisel verilerinin kullanımına ilişkin özel bir düzenleme getirdiğinden, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 75. maddesindeki genel yükümlülüğü daraltır ve işverenin savunması hukuken geçerlidir.
- B) İşveren, 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesi uyarınca işyeri defter, kayıt ve belgelerini on yıl süreyle saklamakla yükümlü olduğundan, bu genel saklama yükümlülüğü özlük dosyası düzenleme zorunluluğunu da kapsar; ancak bu belgelerin denetim anında değil, yazılı tebligatı takiben 15 gün içinde ibrazı yeterlidir.
- C) İş müfettişleri, 4857 sayılı Kanun'un 93. maddesi uyarınca işverenin meslek sırlarını gizli tutmakla yükümlü olduğundan, işçilerin özel nitelikli kişisel verilerini içeren sağlık raporları gibi belgeleri inceleme yetkisine sahip değildir ve işverenin bu belgeleri ibrazdan kaçınması mümkündür.
- D) İşverenin özlük dosyası düzenleme yükümlülüğü, işçinin açık rızasının alınması şartına bağlı olup, rıza alınmadan tutulan bir dosyanın denetim sırasında ibrazı zorunlu değildir.
- E) İşveren, çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenlemekle yükümlüdür ve bu dosyada işçinin kimlik bilgileri ile diğer kanunlar uyarınca düzenlenmesi zorunlu olan her türlü belgeyi saklamak ve istendiğinde yetkili memurlara göstermek zorundadır.