İş K. Madde 74Analık halinde çalışma ve süt izni

4857 sayılı İş Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 22.04.2026

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

4857 sayılı İş Kanunu'nun 74. maddesi, analık halinde kadın işçiyi doğum öncesi ve sonrası çalıştırma yasağı, doğum sonrası ve evlat edinme hallerinde ücretli analık izni, doğum sonrası ücretsiz izin, periyodik kontrol izni, hafif işe verme, süt izni ve bu süreleri babaya ve evlat edinene aktarma hallerini düzenler. Kural, iş sözleşmesiyle çalışan ve 4857 sayılı Kanun kapsamında olan ya da olmayan her türlü işçiye uygulanır.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra onaltı hafta olmak üzere toplam yirmidört haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki iki haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. (Ek cümle: 13/2/2011-6111/76 md.) Kadın işçinin erken doğum yapması halinde ise doğumdan önce kullanamadığı çalıştırılmayacak süreler, doğum sonrası sürelere eklenmek suretiyle kullandırılır. (Ek cümleler: 29/1/2016-6663/22 md.) Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü hâlinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılır. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta analık hâli izni kullandırılır. (Ek cümle:22/4/2026-7578/15 md.) Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün ücretsiz izin verilir.1

(Ek fıkra: 29/1/2016-6663/22 md.) Birinci fıkra uyarınca kullanılan doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri hâlinde birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda ise yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Çoğul doğum hâlinde bu sürelere otuzar gün eklenir. Çocuğun engelli doğması hâlinde bu süre üç yüz altmış gün olarak uygulanır. Bu fıkra hükümlerinden yararlanılan süre içerisinde süt iznine ilişkin hükümler uygulanmaz.

Yukarıda öngörülen süreler işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra gerekirse artırılabilir. Bu süreler hekim raporu ile belirtilir.

Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir.

Hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde, hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu halde işçinin ücretinde bir indirim yapılmaz.

İsteği halinde kadın işçiye, yirmidört haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde yirmialtı haftalık süreden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir. (Ek cümle: 29/1/2016-6663/22 md.) Bu izin, üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinme hâlinde eşlerden birine veya evlat edinene verilir. Bu süre, yıllık ücretli izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.2

Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam birbuçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kulllanılacağını işçi kendisi belirler. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.

(Ek fıkra: 29/1/2016-6663/22 md.) Bu madde hükümleri iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçi için uygulanır.

  1. 1.(1. fıkra)22/4/2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle birinci fıkranın birinci cümlesinde yer alan “doğumdan sonra sekiz” ibaresi “doğumdan sonra onaltı” şeklinde, “toplam onaltı” ibaresi “toplam yirmidört” şeklinde, üçüncü cümlesinde yer alan “üç” ibaresi “iki” şeklinde değiştirilmiştir.
  2. 2.(6. fıkra)22/4/2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “onaltı” ibaresi “yirmidört” şeklinde ve “onsekiz” ibaresi “yirmialtı” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(4)
  1. 22.04.2026“Bir veya daha fazla çocuğa eşiyle birlikte veya münferit olarak koruyucu aile…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 22.04.2026 tarihinde 7578 sayılı Kanunla eklendi
  2. 29.01.2016“Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü hâlinde, doğum sonrası…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 29.01.2016 tarihinde 6663 sayılı Kanunla eklendi
  3. 29.01.2016“Birinci fıkra uyarınca kullanılan doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden…” ile başlayan fıkra 29.01.2016 tarihinde 6663 sayılı Kanunla eklendi
  4. 13.02.2011“Kadın işçinin erken doğum yapması halinde ise doğumdan önce kullanamadığı…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 13.02.2011 tarihinde 6111 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(7)

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

204 karar arasından seçildi
  1. 21. Hukuk Dairesi · E. 2009/10683 · K. 2009/14839 · T. 16.11.2009
    Daire kararıBozma
    2006 yılında doğum yapması nedeni ile 18.10.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 4857 sayılı Yasa'nın 74. maddesi gereğince çalıştırılmadığı, 07.08.2006-26.08.2006 tarihleri arasında da hamilelik dönemi içerisinde kaldığı görülen hastalık raporunun bulunduğu, bu süreler dışında 2006 yılında toplam prim ödeme gün sayısının 269 olarak gerçekleştiği,
  2. 9. Hukuk Dairesi · E. 2017/5607 · K. 2018/7152 · T. 02.04.2018
    Daire kararıBozma
    2- 4857 sayılı Yasanın 74.maddesine göre kadın işçilere 1 yaşından küçük çocuklarını emzirebilmeleri için günde 1,5 saat süt izni verilir.
  3. 9. Hukuk Dairesi · E. 2013/8775 · K. 2015/1891 · T. 22.01.2015
    Daire kararıDüzeltilerek onama
    Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, 4857 sayılı yasanın 74/5 md düzenlenmiş bulunan ücretli doğum izninin tamamlanmasından sonra işçiye 6 aya kadar ücretsiz izin verileceğinin düzenlendiği, bu hükmün emredici bi hüküm olup işverenliğin takdirine veya iznine tabi olmadığının açık olduğu, davalı işçinin doğum sonrası ücretsiz izin süresinin 45 günlük kısmını kullandığı esnada süre bitmeden işverene 6 aylık

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddenin ders anlatımı

  • Analık Halinde Çalışma ve Süt İzni
    İs Hukuku · 1.4 İşin Düzenlenmesi ve Diğer Hükümler · 9:17
Ders videosunu platformda izle

Bu maddeye özel soru

Genel

4857 sayılı İş Kanunu’nun 74. maddesinde düzenlenen analık hâlinde çalışma ve süt iznine ilişkin temel esaslar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?

  1. A) Tekil gebelik durumunda kadın işçinin doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra ise on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta analık izni kullanması esastır.
  2. B) Kadın işçinin erken doğum yapması sebebiyle doğum öncesi analık izninin kullanamadığı bölümü, doğum sonrası analık izni süresine ilave edilir.
  3. C) Kadın işçiye, çocuğunu emzirmesi için doğum sonrası analık izni süresinin bitiminden itibaren ilk altı ayda günde üç saat, ikinci altı ayda ise günde bir buçuk saat süt izni verilir.
  4. D) Çoğul gebelik hâlinde, doğumdan önceki sekiz haftalık analık izni süresine iki hafta eklenerek, doğum öncesi izin süresi on haftaya çıkarılır.
  5. E) Bu madde hükümleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan tüm işçiler için geçerlidir.

Bu maddeyle ilgili 19 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl