TTK Madde 603D) Ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri — I - Ek ödeme yükümlülüğü — 1. Kural
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 603. maddesi, limited şirkette ortakların şirket sözleşmesiyle üstlenebileceği ek ödeme yükümlülüğünün kaynağını, istenebilme hallerini, iflasın muacceliyet etkisini, miktar sınırını, ortaklar arasındaki paylaşımı ve ek ödeme yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasını düzenler. Maddenin uygulandığı kişiler, limited şirketin ortaklarıdır ve bu yükümlülük ortağın kişisine değil esas sermaye payına bağlıdır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Ortaklar şirket sözleşmesiyle, esas sermaye payı bedeli dışında ek ödeme ile de yükümlü tutulabilirler. Ortaklardan bu yükümlülüğün yerine getirilmesi ancak,
a)Şirket esas sermayesi ile kanuni yedek akçeler toplamının şirketin zararını karşılayamaması,
b)Şirketin bu ek araçlar olmaksızın işlerine gereği gibi devamının mümkün olmaması,
c)Şirket sözleşmesinde tanımlanan ve özkaynak ihtiyacı doğuran diğer bir hâlin gerçekleşmiş bulunması,
hâllerinde istenebilir.
(2)İflasın açılması ile ek ödeme yükümlülüğü muaccel olur.
(3)Ek ödeme yükümlülüğü şirket sözleşmesinde ancak esas sermaye payını esas alan belirli bir tutar olarak öngörülebilir. Bu tutar esas sermaye payının itibarî değerinin iki katını aşamaz.
(4)Her ortak, sadece kendi esas sermaye payına düşen ek ödemeyi yerine getirmekle yükümlüdür.
(5)Şartlar gerçekleşmişse, ek ödemeler müdürler tarafından istenir.
(6)Ek ödeme yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılması ancak esas sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının zararları tamamen karşılaması hâlinde mümkündür. Ek ödeme yükümlülüğünün azaltılmasına veya kaldırılmasına esas sermayenin azaltılması hakkındaki hükümler kıyas yoluyla uygulanır.
Madde gerekçesi
Ek ödeme yükümlülüğü, şirket sözleşmesinde öngörülmesi ve kanunda yer alan şartların gerçekleşmesi halinde, ortaklara, sadece şirkete nakdî ödemelerde bulunmaları borcunu yükler. Amaç fınansal yönden kötü duruma düşen, bilanço ağı bulunan şirkete ortakların yapacak ları ek ödemelerle yardımcı olmalarıdır. Kurum öğretide, sadece amaç yönünden kişisel sorumlulu ğa benzetilir. Her iki kurumda da, şirket borçlarını ödeyemediği takdirde ortaklara başvurulmakta dır. Ancak, gene öğretide belirtildiği gibi, kişisel sorumluluk alacaklılara karşıdır, dışa yöneliktir; ek ödeme ise şirkete karşıdır; içe yöneliktir. Ek ödeme temelde bilanço açıklarını kapatmak amacıyla öngörülmüş bir araçken, son zaman larda amaçtaki bu sınırlama kalkmıştır. Kaynak, İsviçre Tasarısında kurumun uygulama alanı geniş letilmiştir. Tasarıdaki genişleme birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde açıkça görülmektedir. Böyle ce limited şirket hayatını sürdürebilmesi, ödeme dar boğazından çıkabilmesi için yeni bir olanağa kavuşmuştur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Ek ödeme yükümlülüğü
- Muaccel olma
- Esas sermaye payının itibarî değeri
- Kanuni yedek akçeler
- Yan edim yükümlülüğü ile ek ödeme yükümlülüğünün ayrımı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Esas sermayesi 1.000.000 TL olan bir limited şirketin şirket sözleşmesinde, "Şirket esas sermayesi ile kanuni yedek akçeler toplamının şirketin zararını karşılayamaması hâlinde, her ortak, müdürler kurulunun talebi üzerine, sahip olduğu esas sermaye payının itibarî değerinin üç katına kadar ek ödeme yapmakla yükümlüdür." şeklinde bir hüküm bulunmaktadır. Şirketin mali durumu bozulmuş ve TTK m. 603/1-(a)'da belirtilen şartlar gerçekleşmiştir. Bu durumda, şirket sözleşmesindeki ek ödeme yükümlülüğüne ilişkin hükmün hukuki durumu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Şirket sözleşmesindeki hüküm, sözleşme serbestisi ilkesi gereğince geçerli olup ortaklar, esas sermaye paylarının üç katına kadar ek ödeme yapmakla yükümlüdür.
- B) Ortakların sorumluluğu kural olarak taahhüt ettikleri esas sermaye payı ile sınırlı olmakla birlikte, şirket sözleşmesiyle kanuni sınırlar içinde ek ödeme yükümlülüğü getirilebilir.
- C) Limited şirket tüzel kişiliği borçlarından yalnızca malvarlığıyla sorumlu olduğundan, şirket sözleşmesiyle ortaklara sonradan ek bir mali külfet getiren bu tür bir yükümlülük yüklenemez.
- D) Şirket sözleşmesinde ek ödeme yükümlülüğünün öngörülmüş olması, alacaklıların talebi için yeterli olup TTK m. 603'te sayılan mali durumun bozulmasına ilişkin şartların ayrıca gerçekleşmesi aranmaz.
- E) Şirket sözleşmesiyle belirlenen bu nakdî yükümlülük, özkaynak ihtiyacını karşılamaya hizmet ettiğinden TTK m. 606 uyarınca yan edim yükümlülüğüne ilişkin hükümlere tabi olur.
Bu maddeyle ilgili 3 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl