Kambiyo senedi nedir?

Adi borç senedi, borçlunun kumar veya bahis borcunu ikrar ettiği belgedir ve devredilse bile bu senede dayanılarak dava açılamaz.

Kambiyo senedi, kanunda öngörülen şekle tabi ve kendine özgü devir rejimine sahip senettir; kumar veya bahis borcu için düzenlenmiş olsa da senet devredilmişse iyiniyetli üçüncü kişiye karşı haklar korunur.

Adi senet bakımından üçüncü kişi koruması aranmaz; kambiyo senedinde iyiniyetli üçüncü kişi korunur ve bu kişiye karşı kumar veya bahis savunması ileri sürülemez.

Kooperatifin kredi ilişkisinden doğan alacak senetleri maddenin koruması altındadır.

Kooperatif kredisi dışındaki senetler, ör. genel kambiyo senetleri, bu maddenin kapsamı dışındadır.

Kooperatif kredi senetleri vadelerinde protesto edilmez; diğer senetler için protesto yolu ayrı kurallara tabidir.

Senet kambiyo senedi niteliğini taşıyorsa ödeme emrinde senedin kambiyo olmadığı yönündeki beş günlük şikâyet ihtarı yer almaz; borçlunun itiraz yolu itiraz ve haciz aşamasına bağlanır.

Senet kambiyo senedi vasfını taşımıyorsa, madde 168 bendi 3 uyarınca ödeme emrinde beş gün içinde icra mahkemesine şikâyet ihtarı yer alır ve borçlu bu süre içinde şikâyet edebilir.

Vasıf tartışmalıysa ödeme emrindeki bu ihtar, borçlunun beş günlük şikâyet hakkının kaynağıdır; icra mahkemesinde senedin kambiyo niteliği tartışma konusu olur (K2, K5, K6).

Genel sözleşme ve belgelerde, imza atamayan kişi onaylı parmak izi, el işareti veya mühür kullanabilir.

Poliçe, bono ve çek gibi kambiyo senetlerinde ise madde saklılık nedeniyle geri çekilir ve kambiyo mevzuatının kendi imza kuralları uygulanır.

Kambiyo senedinde imza yerine geçen işaretin kabul edilip edilmeyeceği Türk Ticaret Kanunu'na göre belirlenir; genel borçlar hukuku bu alanda ikincil kalır.

Lehine kambiyo senedi verilen ya da soyut borç tanınan kişinin alacak hakkı, verilen şey olarak görülmüş ve maddenin engelleyici etkisi bakımından değerlendirilmiştir.

Alacağın devri ise tasarruf işlemi olduğundan, hukuka aykırı amaçla devredilen alacak bakımından sebepsiz zenginleşme talebi maddeyle karşılaşabilir.

Her iki durumda da hukuka aykırı amaçla verilen hak geri istenemez; ancak kambiyo ve soyut borç tanıma bakımından ayrıntılı değerlendirme gerekir.

Kambiyo senedine dayalı icra takibinde imzaya itiraz hâli, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine tabi kabul edilmektedir.

Kambiyo senedi dışındaki adi senette inkâr hâlinde madde 209/1 uygulanır.

Kambiyo senedine dayalı takipte imza itirazının icra takibine etkisi İİK hükümleriyle belirlenir; madde 209/1'in kambiyo senedindeki uygulaması tartışmalıdır.