Ticari mümessil nedir?
Kısaca
Tacir adına ticari işletmeyi yöneten ve ticaret unvanı altında tacirin yerine işlem yapma yetkisini taşıyan tacir yardımcısıdır. Yetkisi geniş olup işletmenin konusuna giren işlemleri kapsar.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.218 · B) Şirketin yönetimi — I - Yönetimin kime ait olduğu — 1. Genel olarak
Ticari işletmeye ilişkin geniş yetkilerle donatılmış ve işletmeyi temsil eden kişidir. Madde metni yalnızca bu kişilere ilişkin hükümlerin saklı olduğunu belirtir; yetkinin kapsamı ilgili hükümlerinden okunur.
- TTK m.223 · II - Yönetimin kapsamı
Şirket adına ve hesabına, ticari işletmenin işlerini yürütmek üzere yetkilendirilen kişidir. Maddede, ticari mümessil tayini olağan dışı işlemler arasında sayılmıştır.
- TTK m.235 · III - Temsil yetkisinin kaldırılması
Tacirin, ticari işletmesi için belirli işlemleri yapmak üzere atadığı ve ticari temsil yetkisi verdiği kişidir. Madde bakımından ikinci fıkra yalnız ortakların tümünün ticari mümessili görevden alabilmesini düzenler.
- TTK m.368 · 4. Ticari mümessil ve vekiller
Tacir adına ticari işletmeyi yöneten ve ticaret unvanı altında tacirin yerine işlem yapma yetkisini taşıyan tacir yardımcısıdır. Yetkisi geniş olup işletmenin konusuna giren işlemleri kapsar.
- TTK m.631 · VI - Ticari mümessiller ve ticari vekiller
İşletme sahibini, ticari işletmeyi yöneten ve ticaret unvanı altında temsil eden, işletmenin olağan ve olağanüstü bütün işlerini yapmaya yetkili kişidir. Yetkisi işletmenin konusuna giren tüm işlemleri kapsar; bu yüzden geniş yetkili bir tacir yardımcısıdır.
Tebligat Kanunu
- Tebligat K. m.12 · Hükmi şahıslara ve ticarethanelere tebligat
Tacirin ticari işletmesini temsile ve işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda tacir adına hareket etmeye yetkili kişi. Gerçek kişi tacir de tüzel kişi tacir de bu kişiyi atayabilir.
Karıştırılan kavramlar
Ortak yönetici ile ortak olmayan ticari vekil veya ticari mümessil arasındaki fark nedir?
Yönetici sıfatı yalnızca ortaklara tanınır ve TTK m.218 kapsamındaki yönetim hakkı ortaklık ilişkisinden doğar.
Ortak olmayan kişiye yönetim işi ticari mümessil veya ticari vekil sıfatıyla verilebilir; bu hâllerde ilgili hükümler saklıdır.
Ortak olmayan kişi bu maddeye göre yönetici olamaz; kendisine verilen yetki ticari mümessil ya da ticari vekil hükümlerine tabidir (m.218/2).
Ticari mümessil ile ticari vekil arasındaki fark nedir?
Ticari mümessil geniş yetkili, işletmeyi yöneten ve tacirin ticaret unvanı altında temsil eden kişidir.
Ticari vekil ise belirli iş veya olağan işlerle sınırlı yetkili kişidir.
Her ikisi de yönetim kurulu tarafından atanabilir; yetki kapsamı atama kararına göre belirlenir.
Salahiyetli mümessil ile ticari mümessil arasındaki fark nedir?
Tüzel kişiyi genel olarak temsile yetkili organ ya da kişi; yetkisi kanun ve ana sözleşmeden doğar.
Yalnız ticarethanenin işlemleri bakımından atanmış kişi; yetkisi tacirin atamasından doğar.
Ticari mümessile tebliğ yalnız ticarethanenin muamelelerinden doğan uyuşmazlıklarda geçerlidir; diğer uyuşmazlıklarda salahiyetli mümessile tebligat gerekir.
Acente ile işletmeye bağlı yardımcı (ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru, çalışan) arasındaki fark nedir?
Acente, tacirin işletmesine bağlı olmayan bağımsız tacir yardımcısıdır ve kendi işletmesini yürütebilir.
İşletmeye bağlı yardımcılar tacirin işletme düzenine tabidir ve bu maddenin kapsamı dışındadır.
Bağımlı yardımcı hakkında m.102 değil, ilgili bağımlı yardımcılık hükümleri uygulanır; acentelik hükümleri uygulanmaz.
Tüzel kişi ile ticari mümessil ayrımı arasındaki fark nedir?
Bu madde, hükmi şahıs adına yapılacak genel tebligatı düzenler.
Ticarethanenin muamelelerinden doğan ihtilaflarda ticari mümessile yapılan tebliğ TebK m.12 kapsamında geçerlidir.
Ticari uyuşmazlıkta ticari mümessile yapılan tebliğ, bu maddenin sıralı kişi kuralı uygulanmadan da geçerli sayılabilir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2022/1070 E., 2022/1646 K., 01.12.2022İlgili madde: Tebligat K. m.12
- 11. Hukuk Dairesi, 2024/2479 E., 2025/998 K., 18.02.2025İlgili madde: TTK m.368
- 11. Hukuk Dairesi, 2022/5711 E., 2024/3206 K., 24.04.2024İlgili madde: TTK m.368
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.