TCK Madde 264Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, resmi elbisenin yetkisiz ve alenen, başkalarını yanıltacak biçimde giyilmesini ve hakkı olmayan nişan veya madalyaların takılmasını suç sayan birinci fıkrayı ile bu fiillerin elbisenin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak bir suç işlenmesine yol açması halinde cezanın artırılmasını düzenler. Hüküm, rütbe, kamu görevi veya mesleğe ait resmi elbise giymiş ya da nişan ve madalya takmış herkes hakkında uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bir rütbe veya kamu görevinin veya mesleğin, resmi elbisesini yetkisi olmaksızın alenen ve başkalarını yanıltacak şekilde giyen veya hakkı olmayan nişan veya madalyaları takan kimseye üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.
(2)Elbisenin sağlayacağı kolaylık ve olanaklardan yararlanarak bir suç işlenirse, yalnız bu fiilden ötürü yukarıdaki fıkrada belirtilen cezalar üçte biri oranında artırılarak hükmolunur.
Madde gerekçesi
Maddenin birinci fıkrasında, bir rütbe ya da kamu görevinin veya mesleğin resmî elbisesini yetkisi olmadan alenen ve başkalarını yanıltacak şekilde giymek veya hakkı olmadığı hâlde belirli nişan veya madalyaları takmak suç olarak tanımlanmıştır. Elbisenin ait olduğu kamu görevine ilişkin işlerin yapılmasına teşebbüs edilmesi, ayrı bir suç oluşturur. Bu durumda ayrıca yukarıdaki madde hükmüne göre cezaya hükmetmek gerekir. Maddenin ikinci fıkrasında, haksız olarak giyilen elbisenin sağlayacağı kolaylık ve olanaklardan yararlanılarak suç işlenmesi hâlinde, elbise giymeye ait cezanın artırılacağı açıklanmıştır. Böylece hem haksız elbise giymenin cezası artırılacak ve hem de işlenen suçtan dolayı ceza verilecektir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Alenen giyme
- Başkalarını yanıltacak şekilde giyme
- Elbisenin sağlayacağı kolaylık ve olanaklar
- Hakkı olmayan nişan veya madalya
- Resmi elbise
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
80 karar arasından seçildi- 11. Ceza Dairesi · E. 2021/15589 · K. 2025/8057 · T. 30.06.2025Daire kararıBozma
Hükümden sonra 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 12. maddesi ile değişik 5237 sayılı TCK'nin 75. maddesi uyarınca sanığa yüklenen özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma eyleminin temas ettiği 5237 sayılı Kanun'un 264/1. maddesinde düzenlenen suçun önödeme kapsamına alındığı nazara alınarak sanığın hukuki durumunun buna göre değerlendirilmesi gerekliliği,
- 4. Ceza Dairesi · E. 2010/12120 · K. 2010/10382 · T. 26.05.2010Daire kararıBozma
"İçtihat Metni" Özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma suçundan sanık ...’ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 264/1,62/1,52/2.maddeleri uyarınca 1.500.00 Türk lirası adli cezası ile cezalandırılmasına dair Samsun 2.Sulh Ceza Mahkemesinin 30.09.2009 tarihli ve 2009/544-1210 sayılı kararının Adalet Bakanlığınca 08.04.2010 gün ve 21773 sayılı yazı ile yasa yararına bozulmasının istenmesi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20.04.2010 gün ve 90436 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Daireye gönderilmekle incelendi:
- 8. Ceza Dairesi · E. 2019/7260 · K. 2022/7678 · T. 24.05.2022Daire kararıBozma
Sanık hakkında 5237 Sayılı Kanunun 264. maddesinde düzenlenen özel işaret ve kıyafetleri usülsüz kullanmak suçundan zamanaşımı süresinde işlem yapılması mümkün görülmüştür.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Emniyet teşkilatından disiplin suçu nedeniyle ihraç edilmiş olan (A), özel bir şirketin düzenlediği ve sadece kamu görevlilerinin davetli olduğu bir teknoloji fuarına katılmak istemektedir. Bu amaçla (A), görevde olduğu dönemden kalan ve üzerinde küçük değişiklikler yaptığı polis üniformasını giyerek fuar alanının girişindeki özel güvenlik görevlilerini yanıltmış ve alana giriş yapmıştır. (A), fuar alanında başka herhangi bir suç işlememiştir.
- A) (A)'nın eylemi, yetkisi olmaksızın başkalarını yanıltacak şekilde resmi bir elbiseyi alenen giymesi nedeniyle özel işaret ve kıyafetleri usulsüz kullanma suçunu oluşturur.
- B) (A), fuar alanına girmek suretiyle üniformanın sağladığı kolaylıktan yararlanarak bir menfaat temin ettiğinden, suçun TCK m. 264/2 uyarınca nitelikli hali oluşur ve cezası artırılır.
- C) (A)'nın eski bir polis memuru olması ve üniformanın kendisine ait olması, suçun “yetkisi olmaksızın” unsurunu ortadan kaldırdığından eylemi suç teşkil etmez.
- D) Özel güvenlik görevlilerinin üniformadaki değişiklikleri fark edebilecek durumda olmaları ve aldatma kastının yoğunluğunun düşük olması nedeniyle, eylemin aldatma kabiliyeti bulunmadığından suçun maddi unsurları oluşmamıştır.
- E) (A), kamu görevlisi gibi davranarak belirli bir alana girme yetkisini kullandığı için fiili, daha özel bir hüküm olan kamu görevinin usulsüz olarak üstlenilmesi suçunu oluşturur.