TBK Madde 251III. Deneme veya gözden geçirme — 1. Satıcının yanında
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, deneme veya gözden geçirmenin satıcının yanında yapıldığı beğenme koşuluyla satışta, alıcının satılanı kabul edip etmediğini açıklamaması hâlinde satıcının sözleşmeyle bağlılıktan kurtulmasını düzenler. Hem sözleşmede ya da adette belirlenmiş bir sürenin bulunduğu hâli hem de böyle bir sürenin bulunmadığı ve satıcının ihtar yoluyla süre işlettiği hâli kapsar. Kime uygulandığı bakımından alıcı ile satıcı arasındaki beğenme koşuluyla satış ilişkisini ilgilendirir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Deneme veya gözden geçirme satıcının yanında yapılmak gerekip de alıcı, satılanı sözleşme veya âdete göre gerekli süre içinde kabul edip etmediğini açıklamazsa, satıcı sözleşmeyle bağlılıktan kurtulur.
Böyle bir süre belirlenmemişse, satıcı uygun bir süre geçtikten sonra, satılanı kabul edip etmediğini bildirmesi için alıcıya ihtarda bulunabilir; bu ihtara hemen cevap verilmezse satıcı, sözleşmeyle bağlılıktan kurtulur.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 220 nci maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 250 nci maddesinde, beğenme koşuluyla satışta, deneme veya göz den geçirme satıcının yanında yapılmışsa, satıcının sözleşmeyle bağlı olması ile bağlı olmaktan kur tulması düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 220 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan "II. Satıcının nezdinde muayene" şeklindeki ibare, Tasarıda "III. Deneme veya gözden geçirme / 1. Satıcının yanında" şeklinde değiştirilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 220 nci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "satıcı serbest olur." ve ikinci fıkrasında kullanılan "serbest olur." şeklindeki ibareler, Tasarıda "satıcı, sözleşmeyle bağlılıktan kurtulur." şeklinde ifade edilmiştir. Metninde yapılan düzeltme ve anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Susma
- Beğenme koşuluyla satış
- Deneme veya gözden geçirme yeri
- Sözleşmeyle bağlılıktan kurtulma
- Sürenin belirlenmemesi ve ihtar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.