Esas sermaye nedir?

Esas sermaye sisteminde sermaye esas sözleşmede sabit bir rakam olarak gösterilir ve değişikliği genel kurul kararı ile esas sözleşme değişikliği gerektirir.

Kayıtlı sermaye sisteminde yönetim kurulu, esas sözleşmede gösterilen tavana kadar sermayeyi artırabilir.

Asgari tutar farklıdır: esas sermaye sisteminde 50.000 TL, kayıtlı sermaye sisteminde halka açık olmayan şirket için 100.000 TL başlangıç sermayesi aranır.

Esas sermaye, esas sözleşmede gösterilen ve tescil edilen itibari tutardır.

Defter kârı, azaltma sonucu kayıtlara göre doğan farktır.

Defter kârı yalnızca payların yok edilmesinde kullanılabilir; ortaklara ya da başka amaçlara aktarılamaz.

Esas sermaye payı, şirket sözleşmesinde belirlenen ve ortağın taahhüt ettiği paydır; esas sermaye paylarının toplamı esas sermayeyi oluşturur.

Konulması taahhüt edilen sermaye, ortağın şirkete koymayı üstlendiği varlıkların toplamıdır; kavram olarak aynı değildir.

Ortağın sorumluluğu taahhüt ettiği esas sermaye payı ile sınırlıdır; gerekçe, kanunun terim birliği için 'esas sermaye payı' ifadesini seçtiğini belirtir.

Esas sermaye payını ödeme yükümlülüğü, kanunun doğrudan öngördüğü ve her ortağın taşıdığı temel yükümlülüktür.

Ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri yalnız şirket sözleşmesinde öngörüldüğünde doğar ve sözleşmeye bağlıdır.

Ek ödeme ve yan edim yalnız sözleşmede açıkça yer aldığında ortağa yüklenir; sözleşmede yoksa ortağın sorumluluğu esas sermaye payı ile sınırlı kalır.

Esas sermayeye bağlanan faiz, ortağın şirkete koyduğu sermaye tutarı üzerinden işleyen faizdir.

Hazırlık dönemi faizi, şirketin kuruluş sürecinde sermaye koymaya bağlı olarak sözleşmeyle öngörülen faizdir.

Esas sermaye faizi kesinlikle yasaktır; hazırlık dönemi faizi ise yalnızca şirket sözleşmesinde öngörülürse geçerlidir.

Şirketin kullanılabilir özkaynağı varsa, akçe bu özkaynaktan karşılanarak muaccel olur.

Özkaynak yetmiyorsa, esas sermayenin ilgili hükümlere göre azaltılması gerekir; esas sermaye azaltımı bu yolla serbest hale gelen kaynağı oluşturur.

Birinci fıkra a ve c bentleri alternatif değil, kaynak bakımından sıralı bir ilişki kurar; özkaynak yetmediğinde azaltım yoluna gidilmesi uygulamada ayrıca değerlendirilir.