HMK Madde 242Tanıklığın izne bağlı olduğu hâller
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, kamu görevlilerinin görevleri gereğince sır olarak saklamak zorunda oldukları hususlar bakımından tanık olarak dinlenip dinlenemeyeceklerini ve bu konuda verilecek iznin kimden alınacağını, iznin istenme usulünü ve iznin verilmesinin kamu yararı ölçütüne bağlanmasını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Kamu görevlileri, görevlerinden ayrılmış olsalar bile, görevleri gereğince sır olarak saklamak zorunda oldukları hususlar hakkında, sırrın ait olduğu resmî makamın yazılı izni olmadıkça tanık olarak dinlenemezler. Bu izin, milletvekilleri hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında Cumhurbaşkanı ve diğerleri hakkında bağlı oldukları bakan veya kuruluşun amiri tarafından verilir.1
(2)Tanıklık kamu yararına aykırı bulunmadıkça izin verilmesinden kaçınılamaz.
(3)Bu izin, mahkeme kararı üzerine yazı ile istenir ve izin verilince tanık davet edilerek dinlenir.
- 1.(1. fıkra)2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 191 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “, Bakanlar Kurulu üyeleri” ibaresi “üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçesi
Bu madde 1086 sayılı Kanunun 249 uncu maddesi hükmünün günümüz Türkçesine uyarlanmış şeklidir. Bu düzenlemeyle bazı kimselerin görevleri gereği, sırrın ait olduğu resmî makamın izni alınması koşuluyla davada tanık olarak dinlenebileceği esası getirilmiştir. Maddedeki sınırlama, tanık olarak dinlenecek kişilerin görevleri gereği sır olarak saklamak zorunda oldukları hususlar yönündendir. Sır olarak saklanılmasına gerek olmayan konularda böyle bir izne gerek yoktur. demet 387 / – 74 – Birinci fıkrada belirtilen kişilerin tanıklığına izin verilmesi kuraldır. Ancak kamu yararına aykırı bulunduğu takdirde izin verilmesinden kaçınılabilir. Bu hüküm idarenin şeffaf yönetiminin usul hukukuna yansımasıdır. Üçüncü fıkrada, iznin prosedürü ile sonucu düzenlenmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Kamu görevlisi
- Kamu yararı
- Yazılı izin
- Görevi gereğince sır olarak saklanması gereken hususlar
- Sırrın ait olduğu resmî makam
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Kamu görevlileri, görevleri gereği sır olarak saklamak zorunda oldukları hususlarda, yetkili makamın izni olmadan tanık olarak dinlenemezler. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre, bu izin "Milletvekilleri" hakkında hangi merci tarafından verilir?
- A) TBMM Başkanı
- B) TBMM (Üyeler/Genel Kurul kararı anlamında, madde metninde 'TBMM' geçer)
- C) Cumhurbaşkanı
- D) İlgili Bakan
- E) Siyasi Parti Grubu
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl