Taşınmaz yükü nedir?
Kısaca
Bir taşınmazın malikine karşı, taşınmazın belirli bir kişiye ya da belirli bir taşınmaza yararlı bir edimde bulunma yükümlülüğünü doğuran ayni nitelikteki sınırlı ayni haktır.
Bağlam: TMK m.840
Kanunda nerede geçiyor
9 maddeTürk Medeni Kanunu
- TMK m.839 · A. Konusu
Bir taşınmazın malikini, yalnız o taşınmazla sorumlu olmak üzere, diğer bir kimseye bir şey vermek veya yapmak borcu altına sokan sınırlı aynî haktır. Borç kişisel bir borç gibi görünse de yükün varlığı taşınmazın güvencesine bağlıdır.
- TMK m.840 · B. Kurulması ve sona ermesi — I. Kurulması — 1. Tescil ve kazanma
Bir taşınmazın malikine karşı, taşınmazın belirli bir kişiye ya da belirli bir taşınmaza yararlı bir edimde bulunma yükümlülüğünü doğuran ayni nitelikteki sınırlı ayni haktır. Madde metninde yalnızca tescil ve değer hükümleri yer alır; yükün içeriği bu maddede belirlenmez.
- TMK m.842 · 3. Güvence amacıyla kurulma
Bir taşınmazın maliki lehine, taşınmazın belirli bir kişiye ya da alacaklıya belirli edimleri yapması yükümlülüğünü doğuran sınırlı ayni haktır. Bu madde kapsamında yük, bir para alacağının güvencesi olarak kurulmuş olmalıdır.
- TMK m.843 · II. Sona ermesi — 1. Genel olarak
- TMK m.846
Bir taşınmazın sahibinin, belirli bir kişiye veya alacaklıya taşınmazın gelirlerinden ya da taşınmazdan belirli bir edimi yapma yükü altında bulunduğu, taşınmaz üzerinde kurulan sınırlı aynî haktır. Madde bu yükün değeri üzerinden hesaplama yapılmasını öngörür.
- TMK m.847 · 3. Zamanaşımı
Bir taşınmaz malikinin, taşınmazın belirli bir kişiye ya da yararına bir edimde bulunma yükümlülüğü altına girdiği, taşınmaza bağlı ayni nitelikli bir yükümlülüktür. Yükün asıl sorumlusu taşınmazın malikidir.
- TMK m.848 · I. Alacaklının hakkının niteliği
Bir taşınmazın değerinden, belirli edimlerin yerine getirilmesi için alacaklıya tanınan ayni nitelikteki güvencedir. Alacaklıya taşınmaz üzerinde doğrudan bir hakimiyet vermez.
- TMK m.849 · II. Yükün niteliği
Bir taşınmazın malikini yalnız o taşınmazla sorumlu olmak üzere diğer bir kimseye bir şey vermek veya yapmakla yükümlü kılan sınırlı aynî haktır. Edimin para ile ifade edilebilir olması ve taşınmazın ekonomik niteliğine ya da yararlanan taşınmazın ekonomik ihtiyaçlarına ilişkin olması gerekir.
- TMK m.903 · I. Amaç ve nitelik
Taşınmazın maliki tarafından yerine getirilmesi gereken bir para borcunun taşınmaz değeriyle teminat altına alınmasından oluşan ayni yüktür. Yükün içeriği para ödemesidir.
Karıştırılan kavramlar
Kişi lehine ile taşınmaz lehine taşınmaz yükü arasındaki fark nedir?
Kişi lehine yükte hak sahibi belirli bir gerçek ya da tüzel kişidir ve hak sahipliği kişiye bağlıdır.
Taşınmaz lehine yükte hak sahipliği başka bir taşınmazın mülkiyetine bağlıdır.
Kişi lehine yük aksi kararlaştırılmadıkça devredilebilir ve mirasçılara geçer; taşınmaz lehine yükün devri, yararlanan taşınmazın mülkiyetinin devriyle birlikte yapılmalıdır.
Taşınmaz yükü ile muaccel edimin kişisel borca dönüşmesi arasındaki fark nedir?
Taşınmaz yükünün kendisi taşınmazla bağlantılıdır ve zamanaşımına tabi değildir.
Yükten doğan ve vadesi gelmiş edimler, borçlunun kişisel borcu haline geldiği andan itibaren zamanaşımına tabi olur.
Taşınmaz yükü bakımından zamanaşımı ileri sürülemez; ancak muaccel ve kişisel borç haline gelmiş edimler için zamanaşımı işlemeye başlar.
Taşınmaz yükü ile kişisel alacak hakkı arasındaki fark nedir?
Taşınmaz yükünde alacaklı, yüklü taşınmazın değerinden alacağını elde etme yetkisine sahiptir.
Kişisel alacak hakkında alacaklı yalnızca borçludan edimi isteyebilir.
Taşınmaz yükü alacaklıya kişisel bir alacak hakkı sağlamaz; bu nedenle yükün sağladığı yetki, borçluya karşı kişisel talep olarak değil taşınmaz değeri üzerinden paraya çevirme yetkisi olarak işler.
Kamu hukuku taşınmaz yükü ile özel hukuk taşınmaz yükü arasındaki fark nedir?
Kamu hukuku taşınmaz yükü kanundan doğar ve özel kanunlardaki kendine özgü kurallara tabidir.
Özel hukuk taşınmaz yükü sözleşme veya ölüme bağlı tasarrufla kurulur ve tesisen kazanmada tescil gerekir.
Kamu hukuku yükünde kural olarak tescil aranmaz; özel hukuk yükünde ise tescil kurucu niteliktedir (m.840).
Tarihi eski rehin ile sonradan kurulan irtifak ve taşınmaz yükü arasındaki fark nedir?
Tescil tarihi önce olan rehin hakkı, sonradan kurulan irtifak ve taşınmaz yüküne karşı önceliklidir.
Rehin hakkından sonra, alacaklının izni olmadan kurulan irtifak hakkı ve taşınmaz yükü, rehin hakkından sonra gelir.
Paraya çevirme sırasında bu hakların rehinli alacağa zarar vermesi hâlinde terkin edilir.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2017/2267 E., 2021/178 K., 02.03.2021İlgili madde: TMK m.840
- Hukuk Genel Kurulu, 2011/396 E., 2011/463 K., 06.07.2011İlgili madde: TMK m.840
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.