Anayasa Madde 123IV. İdare — A. İdarenin esasları — 1. İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Anayasa'nın 123. maddesi, idarenin kuruluş ve görevlerinin bir bütün olarak kanunla düzenlenmesi ilkesini, idarenin merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanmasını ve kamu tüzel kişiliğinin kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulmasını düzenler. Madde, idare hukukunun kamu tüzel kişilerine ve idarenin yapısına ilişkin genel çerçevesini çizer ve kamu idaresinin tüm kuruluşlarına (merkezi idare, mahalli idareler, kamu kurumları) uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.
İdarenin kuruluş ve görevleri, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayanır.
Kamu tüzelkişiliği, kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur.1
- 1.(3. fıkra)21/1/2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ancak kanunla veya kanunun açıkça verdiği yetkiye dayanılarak” ibaresi “kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(1)
- 21.01.2017bu fıkra 21.01.2017 tarihinde 6771 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- İdarenin bütünlüğü
- Kamu tüzel kişiliği
- Merkezden yönetim
- Vesayet denetimi
- Yerinden yönetim
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
94 karar arasından seçildi- 10. Daire · E. 2022/990 · K. 2025/2026 · T. 15.04.2025Daire kararı
2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 123. maddesine göre, idare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir.
- 2. Daire · E. 2018/945 · K. 2024/5322 · T. 01.11.2024Daire kararı
2709 sayılı Anayasa'nın 123. maddesinde "İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir." hükmüne,128.maddesinde "Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
- 8. Daire · E. 2018/6741 · K. 2024/506 · T. 09.02.2024Daire kararıBozma
2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzel kişiliği" başlıklı 123. maddesinde; idarenin, kuruluş ve görevleriyle bir bütün olduğu ve kanunla düzenleneceği, idarenin kuruluş ve görevlerinin, merkezden yönetim ve yerinden yönetim esaslarına dayandığı; "Merkezi idare" başlıklı 126. maddesinde; Türkiye'nin, merkezi idare kuruluşu bakımından, coğrafya durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre, illere; iller de diğer kademeli bölümlere ayrıldığı, illerin idaresinin yetki genişliği esasına dayandığı;
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Kamu tüzel kişiliğine sahip olan ve belirli bir teknik, bilimsel veya ekonomik uzmanlık gerektiren hizmetleri yürütmek üzere kurulan "Hizmet Yerinden Yönetim Kuruluşları" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- A) Üniversiteler, TRT ve Kamu İktisadi Teşebbüsleri bu yapıya örnektir.
- B) Bu kuruluşlar, merkezi idarenin hiyerarşik yapısı dışında olup ayrı bütçeye sahiptirler.
- C) Bu kuruluşlar üzerinde merkezi idarenin (Bakanlığın) hiyerarşi yetkisi bulunur.
- D) Kurulmaları anayasal ilke gereği ancak Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile mümkündür.
- E) Özerk yapıya sahip olsalar da idarenin bütünlüğü ilkesi uyarınca idari vesayet denetimine tabidirler.
Bu maddeyle ilgili 7 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl