CMK Madde 289
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, temyiz incelemesinde kanun gereği kendiliğinden (temyiz dilekçesinde ileri sürülmüş olsun veya olmasın) dikkate alınacak "hukuka kesin aykırılık" hâllerini sayar. Bu hâller mahkemenin teşekkülü, hâkimin yasak ya da ret yoluyla hükme katılması, görev ve yetki, duruşmada zorunlu katılım, duruşma açıklığı, hükmün gerekçesi, savunma hakkının sınırlanması ve hukuka aykırı delil kullanımıdır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Temyiz dilekçesi veya beyanında gösterilmiş olmasa da aşağıda yazılı hâllerde hukuka kesin aykırılık var sayılır:
a)Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması.
b)Hâkimlik görevini yapmaktan kanun gereğince yasaklanmış hâkimin hükme katılması.
c)Geçerli şüphe nedeniyle hakkında ret istemi öne sürülmüş olup da bu istem kabul olunduğu hâlde hâkimin hükme katılması veya bu istemin kanuna aykırı olarak reddedilip hâkimin hükme katılması.
d)Mahkemenin kanuna aykırı olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi.
e)Cumhuriyet savcısı veya duruşmada kanunen mutlaka hazır bulunması gereken diğer kişilerin yokluğunda duruşma yapılması.
f)Duruşmalı olarak verilen hükümde açıklık kuralının ihlâl edilmesi.
g)Hükmün 230 uncu madde gereğince gerekçeyi içermemesi.
h)Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması.
i)Hükmün hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delile dayanması.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
81.557 karar arasından seçildi- Ceza Genel Kurulu E.2025/656 K.2026/246 T.2026-04-22Ceza Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
1. İlk derece mahkemesinin kararında CMK'nın 289. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç diğer bentlerinde belirtilen bir mutlak hukuka aykırılık nedeninin bulunması,
- 6. Ceza Dairesi · E. 2025/2201 · K. 2026/910 · T. 03.02.2026Daire kararıOnama
Ayrıca dosyada 5271 sayılı Kanun'un 289. maddede sayılan hukuka kesin aykırılık hâllerinin herhangi birinin varlığı da tespit edilememiştir.
- 8. Ceza Dairesi · E. 2024/17493 · K. 2026/262 · T. 07.01.2026Daire kararıOnama
Gerekçe bölümünde (2) numaralı kısmında açıklanan nedenlerle Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 30.10.2023 tarihli ve 2023/977 Esas, 2023/1190 Karar sayılı kararında Cumhuriyet savcısı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden, aynı Kanun’un 302/1. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Yasak usullerle elde edilen delillerin hukuki değeri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Şüphelinin rızası varsa delil olarak kullanılabilir.
- B) Yan delillerle desteklenirse hükme esas alınabilir.
- C) Yasak usullerle elde edilen ifadeler rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez.
- D) Sadece işkence ile elde edilenler kullanılamaz, diğerleri kullanılabilir.
- E) Müdafi huzurunda tekrar edilirse geçerli hale gelir.
Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl