TBK Madde 126
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklıya tanınan seçimlik haklardan birini düzenler: ifa ve gecikme tazminatı isteme ile sözleşmeyi feshederek sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğranılan zararın giderilmesini isteme. Maddenin uygulanması karşılıklı borç yükleyen sürekli edimli sözleşmeler bakımından söz konusudur.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
İfasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklı, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, "d. Sürekli edimli sözleşmelerde" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasannın tek fıkradan oluşan 125 inci maddesinde, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü hâlinde, alacaklının seçimlik hakları düzenlenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 106 ilâ 108 inci maddeleri ile Tasannın 124 üncü maddesinde, ani edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdünün hukukî sonuçlarının düzenlendiği göz önünde tutularak, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmeler için de, bu konuda ayrı bir düzenleme yapılması zorunlu görülmüştür. Bu yeni düzenlemeyle, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü hâlinde, alacaklının, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini isteyebileceği kabul edilmiştir. Maddede, alacaklıya seçimlik bir hak olarak, sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresin den önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini isteme hakkının tanındığı ve bu zararın olumlu (müspet) zarar niteliği taşıdığı göz önünde tutulursa, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde borçlunun temerrüdü hâlinde, onun sahip olduğu seçimlik hakların kapsamında, ani edimli sözleşmelere göre herhangi bir sınırlama söz konusu değildir. ÜÇÜNCÜ AYIRIM Borç İlişkilerinin Üçüncü Kişilere Etkisi 818 sayılı Borçlar Kanununun 109 uncu maddesiyle başlayan "Üçüncü Fasıl / Borçların üçüncü şahıs hakkındaki tesiri" şeklindeki alt başlık, Tasarıda "Üçüncü Ayırım / Borç İlişkilerinin Üçüncü Kişilere Etkisi" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Fesih
- Müspet zarar
- Sözleşmeden dönme
- Temerrüt
- İfasına başlanmış sözleşme
- Sürekli edimli sözleşme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
46 karar arasından seçildi- İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2019/273 · K. 2023/885 · T. 19.10.2023İlk dereceKısmen kabul/bozma
Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir."6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 126. Maddesi uyarınca "İfasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklı, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir."
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi · E. 2020/1799 · K. 2023/1170 · T. 02.11.2023İstinafRet
haksız fesih olup olmadığının değerlendirilmesi gerekir Protokolün 12. maddesinde davacı dağıtıcı yönünden haklı fesih nedenleri düzenlenmiş ancak bayi yönünden haklı fesih nedenlerine ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 126. maddesinde, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklının, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, sözleşmeyi feshederek,
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi · E. 2020/1648 · K. 2024/241 · T. 26.02.2024İstinafGönderme
Türk Borçlar Kanunu'nun 126. maddesinde, ifasına başlanmış sürekli edimli sözleşmelerde, borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklı, ifa ve gecikme tazminatı isteyebileceği gibi, sözleşmeyi feshederek, sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir, düzenlemesi bulunmakta olup davacı ile davalı ... şirketi arasındaki bu sözleşme nedeniyle davalı ... şirketinin sözleşmeye konu yeri davacıya kullanıma hazır halde teslim etmesi gerektiği ancak bu yükümünü yerine getirmediğinden davacıya karşı sorumlu olduğu, anlaşılmaktadır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na göre, borç ilişkisinden doğan tali haklar aşağıdakilerden hangilerini kapsar?
- A) Sadece rehin ve kefaleti
- B) Sadece faiz ve ceza koşulunu
- C) Yenilik doğuran haklar ile defi ve itiraz haklarını
- D) Sadece alacak ve talep hakkını
- E) Asli edim ve yan edim yükümlülüklerini