TBK Madde 343E. Kira bedeli — I. Genel olarak
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, kira sözleşmesi kurulduktan sonra kiracı aleyhine değişiklik yapılmasını yasaklar ve bu yasağın tek istisnasının kira bedelinin belirlenmesi olduğunu düzenler. Kiracı lehine yapılan değişiklikler ile kira bedelinin sözleşmede ilk kez kararlaştırılması maddenin kapsamı dışındadır. Madde konut ve çatılı işyeri kiralarında devam eden kira ilişkilerine uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında, kiracı aleyhine değişiklik yapılamaz.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununda yer verilmeyen, ancak, 6570 sayılı Kanunun 9 un cu maddesini karşılayan "E. Kira bedeli /1. Genel olarak" kenar başlıklı yeni bir maddedir. Tasarının tek fıkradan oluşan 342 nci maddesinde, kira sözleşmesinde, kira bedelinin belirlen mesi dışında, kiracı aleyhine değişiklik yapılamayacağı düzenlenmektedir. Maddede yapılan düzenleme ile, kira sözleşmesinin kurulmasından sonra, sözleşmede kira be deli dışında kalan hususlarda kiracı aleyhine değişiklik yapılmasının önlenmesi amaçlanmıştır. Böylece, başlangıçta belirlenen kira bedelinin, özellikle kanun gereği sözleşmenin süresinin uza tıldığı ya da yenilendiği durumlarda, ekonomik koşullara bağlı olarak değiştirilmesi olanağı sağla narak, sözleşmede kiracı aleyhine değişiklik yapılması yasağına bir istisna tanımış olmaktadır. Bu is tisnanın kabulü, kiracının komnması ilkesinin gözetildiği yasal bir düzenleme içinde de olsa, kiraya verenin kiralananın dummuna uygun düşecek bir kira bedeli elde etme konusundaki menfaatlerinin de göz ardı edilmemesi zomnluluğundan doğmuştur. Nitekim, kira bedeline ilişkin böyle bir istisnanın öngörülmesinin haklılığı, öğretide ve yerleşmiş uygulamada da kabul edilmektedir. 6570 sayılı Ka nunun 9 uncu maddesinde yer verilen bu istisna, açıklanan sebeplerle Tasarıda da aynen korunmuştur. - 1 5 3 -
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Kira bedelinin belirlenmesi
- Kiracı aleyhine değişiklik
- Tek taraflı nispi emredici hüküm
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
483 karar arasından seçildi- 3. Hukuk Dairesi · E. 2024/1083 · K. 2025/1439 · T. 10.03.2025Daire kararıGönderme
Üstte açıklandığı üzere, Türk Borçlar Kanunu'nun konut ve çatılı işyeri kiralarındaki kira bedelini düzenleyen 343 ve 344. maddelerinde kabul edilen yönteme göre enflasyon karşısında kira bedelinin düşük kalmaması ve güncellenebilmesi için, ilk dört uzama yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek üzere artış yapılarak kira bedeli enflasyon ile uyumlu bir şekilde arttırılarak güncelliğini koruyacaktır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.