Haklı neden nedir?

13 maddede geçiyor · 10 kanun

Kısaca

Haklı neden, 10 kanunda 13 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • HMK m.419 · hakemlerin sorumluluğu: Hakemin görevinden kaçınmasını meşru kılan, hukuki veya fiili nitelikteki sebeptir.
  • Anayasa m.10 · kanun önünde eşitlik: Farklı düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı olmadığını gösteren gerekçedir.
  • 6356 s. K. m.68 · işçi alma ve başka işe girme yasağı: İş sözleşmesinin işveren tarafından derhal feshini gerektiren ağır neden.

Kanunda nerede geçiyor

13 maddeden 11'i

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu

  • Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.24 · İşyeri sendika temsilciliğinin güvencesi

    Feshin dayanağı olarak işveren tarafından gösterilmesi gereken, işçinin davranışına ya da durumuna dayanan ve fesih için yeterli görülen sebeptir. Madde bu nedenin yazılı, açık ve kesin biçimde bildirilmesini ayrıca şart koşar.

  • Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.68 · İşçi alma ve başka işe girme yasağı

    İş sözleşmesinin işveren tarafından derhal feshini gerektiren ağır neden. Maddede, greve katılamayan işçinin yerine yeni işçi alınabilmesi için sözleşmenin haklı nedenle feshedilmiş olması aranır.

  • Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.70 · Kanun dışı grev ve lokavtın sonuçları

    İş sözleşmesinin bildirim süresine ve kıdem tazminatına bağlı olmaksızın derhal feshedilmesini sağlayan nedendir. Madde, kanun dışı grev ve lokavt hâllerinde işveren ve işçiler için haklı fesih olanağı tanır.

Avukatlık Kanunu

  • Av. K. m.23 · Stajın yapılması ve stajiyerin ödevleri

    Stajyerin devam edememesine yol açan, stajyerin iradesi dışındaki engeldir. Engelin kalkmasından sonra bir ay içinde başvuru yapılması ön koşuldur.

  • Av. K. m.86 · Toplantıya katılma yükümü

    Avukatın genel kurula katılmamasını veya oy kullanmamasını meşru kılan, madde metninde tanımlanmamış mazerettir. Haklı nedenin varlığı, cezaya karar verecek merci tarafından değerlendirilir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

  • Anayasa m.10 · X. Kanun önünde eşitlik

    Farklı düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı olmadığını gösteren gerekçedir. Anayasa Mahkemesi kamu yararı ve haklı nedenin anlaşılabilir, amaçla ilgili ve makul ve adil olmasını arar.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

  • HMK m.419 · Hakemlerin sorumluluğu

    Hakemin görevinden kaçınmasını meşru kılan, hukuki veya fiili nitelikteki sebeptir. Haklı neden bulunduğunda hakem sorumlu olmaz; haklı nedenin varlığı hakemin kaçınmasını gerektiren olguya bağlıdır.

İş Kanunu

  • İş K. m.24 · İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı

    Sözleşmenin bildirim süresine uyulmadan derhal sona erdirilmesine olanak veren, kanunda sayılan ağır aykırılık hâlleridir. Maddede sayılan haller dışında kalan sebepler bu sonucu doğurmaz.

Hakimler ve Savcılar Kanunu

  • Hakimler ve Savcılar Kanunu m.35 · Yer değiştirme suretiyle atanma

    Atama ve Nakil Yönetmeliğinde gösterilen kişisel veya aileye ilişkin sağlık ve diğer haklı nedenlerdir. Bu nedenlerle yer değiştirme isteyenlerin yerleri değiştirilebilir.

İşsizlik Sigortası Kanunu

  • İşsizlik Sigortası Kanunu m.52 · İşsizlik ödeneği ödenmesinde hak düşürücü nedenler

    Teklif edilen işin, eğitimin ya da Kurum çağrısının sigortalı tarafından yerine getirilmemesini makul kılan, sigortalının kusurunun bulunmadığı durum. Haklı nedenin varlığı sigortalı tarafından ileri sürülür ve ispatlanır.

Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu

  • Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu m.18 · Bilgi ve belge istenmesi

    İstenen bilgi ve belgenin süresinde verilmemesini hukuken meşru kılan olgudur. Maddede ölçütü somutlaştırılmamıştır; bu nedenle her olayda somut olarak değerlendirilmelidir.

Terim 2 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Haklı neden ile haklı neden yokluğu arasındaki fark nedir?

Sigortalı, çağrıya ya da teklife yanıt vermeyişini makul bir nedene dayandırabilirse yaptırım uygulanmaz.

Haklı neden gösterilemezse aynı davranış kesilme sebebi olur.

Haklı nedenin varlığı ödeneğin kesilmesini önler; bu durumda Kurumun kesilme kararı hukuka uygun değildir.

4447 s. K. m.52

Haklı neden bulunan kaçınma ile haklı neden bulunmayan kaçınma arasındaki fark nedir?

Hakemin görevinden kaçınmasını meşru kılan bir sebep varsa kaçınma haklıdır.

Haklı bir sebep yoksa kaçınma, hakemin görevini ihlal ettiği anlamına gelir.

Haklı nedenle kaçınan hakem zarar gidermekle yükümlü olmaz; haklı neden yoksa tarafların uğradığı zararı gidermesi gerekir.

HMK m.419

Süre içinde verme ile süre içinde vermeme (haklı neden yoksa) arasındaki fark nedir?

İstenen belge otuz gün içinde verildiğinde yükümlülük yerine getirilmiş olur.

Süre içinde verilmeyen ve haklı nedeni bulunmayan halde, ihlal söz konusu olur.

Haklı neden yoksa Başdenetçi veya denetçinin başvurusu üzerine ilgili merci hakkında soruşturma açar.

6328 s. K. m.18

Haklı neden ile yazılı bildirim arasındaki fark nedir?

Feshin haklı nedene dayanması, işverenin bu nedeni ayrıca bildirim anında yazılı, açık ve kesin olarak göstermesi gerekir.

Haklı neden var olsa bile bildirilmemişse ya da bildirim belirsizse fesih yine de yapılamaz.

Haklı neden varlığı tek başına yeterli değildir; yazılı ve açık bildirim yapılmamışsa fesih geçersiz kalır.

6356 s. K. m.24

Haklı neden ile haklı neden olmadan işi yapmama arasındaki fark nedir?

Haklı bir neden bulunan gemiadamının işi yapmaması ücret kesintisine yol açmaz.

Haklı neden olmadan işi yapmayan gemiadamı, bu süreye ait ücretten mahrum edilir.

Mahrumiyet ancak haklı neden yokluğu ve jurnal kaydı ya da tutanakla belgelenme şartı birlikte varsa gerçekleşir; işveren ayrıca zararını tazminat olarak isteyebilir.

854 s. K. m.29

Sınırın aşılmaması ile sınırın aşılması ve haklı neden arasındaki fark nedir?

Giderler sınırın içinde kalıyorsa fark doğmaz ve ödettirme söz konusu olmaz.

Giderler sınırı aşıyorsa aradaki fark doğar; ancak haklı neden varsa bu fark sorumlu kurul üyelerine ödettirilmez.

Sınır aşılmış olsa bile haklı neden bulunduğunda sorumluluk doğmaz; haklı neden bulunmadığında fark kurul üyelerinden istenir.

2860 s. K. m.24

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 1969/37 E., 1971/8 K., 21.01.1971
    İlgili madde: Av. K. m.86
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2020/59 E., 2022/109 K., 10.02.2022
    İlgili madde: İş K. m.24
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2019/835 E., 2021/513 K., 20.04.2021
    İlgili madde: İş K. m.24

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.