Ücret nedir?

Kanunda tanımlı · 2 kanun18 maddede geçiyor · 14 kanun

Kısaca

Ücret: 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (

Kanuni tanım: SGGSSK m.3/2-c

Kanuna göre anlamı

  • SGGSSK m.3/2-cSosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

    Ücret: 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (

  • SMK m.2/1-jSınai Mülkiyet Kanunu

    Ücret: Bu Kanun kapsamında yer alan hizmetlere ilişkin olarak ilgili mevzuat hükümlerine göre Kurum tarafından belirlenen varsa vergi ve harç dâhil ücreti

Aynı terim her kanunda o kanunun uygulanması bakımından ayrı tanımlanır; tanım yalnız kendi kanununda bağlayıcıdır.

Kanunda nerede geçiyor

18 maddeden 12'i

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.502 · A. Tanımı

    Vekilin iş görmesine karşılık vekâlet verenden isteyebileceği bedeldir. Yalnızca sözleşmede kararlaştırılmış olması veya teamülün bulunması hâlinde doğar; kanun kendiliğinden ücret öngörmez.

  • TBK m.532 · I. Tanımı

    Komisyoncunun işi üstlenmesinin karşılığıdır. Ücret unsuru zorunludur; ücretsiz üstlenilen alım veya satım işi komisyon sözleşmesi sayılmaz ve vekâlet hükümlerine göre değerlendirilir.

  • TBK m.561 · I. Tanımı

    Saklayanın saklama karşılığında saklatandan isteyebileceği bedeldir. Sözleşmenin zorunlu unsuru değildir; kanunda belirlenen bir oran ya da tutar yoktur.

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.22 · 4. Ücret ve sözleşme cezasının indirilmesi

    Hizmet ya da iş karşılığında ödenmesi kararlaştırılan bedeldir. Maddede TBK 525. maddesinde düzenlenen aracılık ücreti (simsarlık ücreti) örnek olarak anılır.

  • TTK m.241 · 3. Ortakların hakları

    Ortağın şirket işlerinde çalışması karşılığında şirketten isteyebileceği bedeldir. Maddede yer alan ücret, sözleşmesel olarak kararlaştırılmış ve ödenmemiş ücreti ifade eder.

  • TTK m.394 · V- Yönetim kurulu üyelerinin mali hakları

    Toplantı sayısıyla bağlantılı olmayan hizmet karşılığında belirli dönemler halinde veya aylık olarak ödenen mali haktır. Miktarı genel kurulca, şirketin faaliyet alanı, mali durumu ve üyenin konumu gibi ölçütlere göre saptanır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

  • Anayasa m.55 · VII. Ücrette adalet sağlanması

    Çalışanın yaptığı iş karşılığında aldığı edim olarak anayasal düzeyde emeğin karşılığı sayılır. Maddenin ifadesi, ücretin bir bağış ya da lütuf değil, çalışmanın bedeli olduğunu vurgular.

İş Kanunu

  • İş K. m.32 · Ücret ve ücretin ödenmesi

    Bir kimseye iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. Ödemenin para ile yapılması şarttır; ayni ödemeler bu tanıma girmez.

İş Mahkemeleri Kanunu

  • İş Mah. K. m.32

    Bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. Parayla ödenmeyen karşılıklar bu tanımın dışında kalır.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

  • SGGSSK m.3 · Tanımlar

    m.4 birinci fıkra (a) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılara saatlik, günlük, haftalık, aylık veya yıllık olarak parayla ödenen, süreklilik niteliği taşıyan brüt tutardır. Tanım, sürekli niteliği olmayan ödemeleri kapsam dışında bırakır.

Gelir Vergisi Kanunu (GVK)

  • GVK m.61 · Ücretin tarifi

    İşverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan, para ile temsil edilebilen menfaatlerdir. Tanımın ölçütü işyerine bağlılık ve hizmet karşılığıdır.

Kat Mülkiyeti Kanunu

  • KMK m.40 · IV - Hakları

    Ücretin miktarı madde metninde sayısal olarak belirtilmemiş; uygunluk ölçütü ile takdir edilir.

Terim 6 kanunda daha geçiyor.

Karıştırılan kavramlar

Ücret ile ortaklık payı arasındaki fark nedir?

Ücret, işyerine bağlı hizmet karşılığı ödemedir ve kazancın yüzdesi üzerinden yapılsa dahi ücret sayılır.

Ortaklık payı, taraflar arasında ortaklık münasebeti bulunan kişilere yapılan paydır ve ücret değildir.

Kazanç yüzdesi biçiminde yapılan ödeme, ortaklık ilişkisi bulunmadığı sürece ücret olarak vergilendirilir.

GVK m.61

İlk fıkra ücreti ile üçüncü fıkra sayılan ücret arasındaki fark nedir?

İlk fıkradaki ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı hizmet karşılığı ödemedir.

Üçüncü fıkradaki ödemeler, işyerine bağlılık aranmaksızın belirli sıfatlar dolayısıyla yapılan ödemelerdir.

Kanun, üçüncü fıkrada sayılan ödemeleri, tanım kapsamında olmasa dahi ücret sayar.

GVK m.61

Ücret ile asgari ücret arasındaki fark nedir?

Ücret, çalışanın yaptığı işe göre belirlenen karşılıktır ve işin niteliğine bağlıdır.

Asgari ücret, ücretin altına inilemeyecek alt sınırdır ve devletin tespit ettiği bir tutardır.

Asgari ücretin altında ücret kararlaştırılması, asgari ücret tespitinin koruyucu işlevine aykırı olur; sözleşmeyle ücret bu sınırın altına indirilemez.

Anayasa m.55

Adaletli ücret ilkesi ile asgari ücret tespiti arasındaki fark nedir?

Adaletli ücret ilkesi, her çalışanın yaptığı işe uygun ücret almasını hedefleyen genel bir devlet ödevidir.

Asgari ücret tespiti, geçim şartları ve ekonomik durum gözetilerek yapılan somut bir düzenleyici işlemdir.

Adaletli ücret ilkesi doğrudan bir miktar doğurmaz; alt sınırın belirlenmesi ayrıca asgari ücret mevzuatı ile yapılır.

Anayasa m.55

Genel ücret yasağı ile türk Hava Kurumu istisnası arasındaki fark nedir?

İzin verilen kamu görevlilerine, ad ne olursa olsun, ücret verilemez.

Türk Hava Kurumunun kurban derisi, bağırsak toplama, fitre ve zekat zarfı dağıtma işlerinde görevlendirdiği kamu personeline Kurumca ücret verilebilir.

Kurum dışındaki herhangi bir kurum veya dernek, izin verilen kamu görevlisine ücret ödeyemez; Türk Hava Kurumu ise yalnız sayılan işler için ödeme yapabilir.

2860 s. K. m.13

Asgari ücret ile serbest ücret arasındaki fark nedir?

Tarifedeki asgari miktar, meslek mensubu ile müşteri arasında kararlaştırılacak ücretin alt sınırını oluşturur.

Asgari miktarın üzerinde kalan kısım tarafların serbest pazarlığına bırakılmıştır.

Asgari miktarın altında yapılan ücret anlaşması ve buna dayalı iş kabulü yasaktır. Yasağa aykırı davranış disiplin cezasını gerektirir.

3568 s. K. m.46

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2024/125 E., 2025/178 K., 10.09.2025
    İlgili madde: 6698 s. K. m.13
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2025/12 E., 2026/19 K., 21.01.2026
    İlgili madde: SGGSSK m.3
  3. Hukuk Genel Kurulu, 2024/403 E., 2025/732 K., 19.11.2025
    İlgili madde: SGGSSK m.3

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.