TBK Madde 1502. Dönemsel edimlerde
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TBK m.150, ömür boyunca gelir ve benzeri dönemsel edimlerde zamanaşımının alacağın tamamı bakımından ne zaman işlemeye başlayacağını ve tamamın zamanaşımına uğramasının henüz ifa edilmemiş dönemsel edimler üzerindeki etkisini düzenler. Hüküm, ömür boyunca gelir ve benzeri dönemsel edimlerden doğan alacaklar bakımından uygulanır. Maddede süre ya da tutar bulunmamaktadır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Ömür boyunca gelir ve benzeri dönemsel edimlerde, alacağın tamamı için zamanaşımı, ifa edilmemiş ilk dönemsel edimin muaccel olduğu günde işlemeye başlar.
Alacağın tamamı zamanaşımına uğramışsa, ifa edilmemiş dönemsel edimler de zamanaşımına uğramış olur.
Madde gerekçesi
818 sayılı Borçlar Kanununun 129 uncu maddesini karşılamaktadır. Tasarının iki fıkradan oluşan 149 uncu maddesinde, dönemsel edimlerde zamanaşımı düzen lenmektedir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 129 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan "b. Muayyen zamanlarda verilen ivazlarda" şeklindeki ibare, Tasanda "2. Dönemsel edimlerde" şeklinde değiştirilmiştir. Maddede, dönemsel edimlerde zamanaşımının başlangıcı ile alacağın tamamının zamanaşımına uğramasının, henüz ifa edilmemiş dönemsel edimler üzerindeki sonucu açıklanmaktadır. Maddenin birinci fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 129 uncu maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "Kaydı hayat şartiyle irat ve muayyen zamanlarda tediye olunan sair şey lerin. .." şeklindeki ibare yerine, Tasarının 149 uncu maddesinin birinci fıkrasında, daha geniş bir terim olan "Ömür boyunca gelir ve benzeri dönemsel edimlerde..." şeklindeki ibarenin kullanılması ter cih edilmiştir. Ayrıca, 818 sayılı Borçlar Kanununun 129 uncu maddesinin birinci fıkrasında kullanılan "...müruruzaman ilk tediye edilmemiş olarak kalan taksitin muacceliyet kesbettiği günden başlar." şeklindeki ibare, Tasarının 149 uncu maddesinin birinci fıkrasında, "zamanaşımı ifa edilmemiş ilk dönemsel edimin muaccel olduğu günde işlemeye başlar." şeklinde ifade edilmiştir. 818 sayılı Borçlar Kanununun 129 uncu maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan "mütedahil tak sitler" şeklindeki ibare, Tasarıda "ifa edilmemiş dönemsel edimler" şeklinde değiştirilmiştir. Metninde yapılan anlaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Dönemsel edim
- Muaccel olma
- Alacağın tamamı
- Ömür boyunca gelir
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Alacaklı Selim, borçlu Mert aleyhine 12 yıl önce aldığı bir mahkeme ilamına dayanarak bugün icra takibi başlatmak istemektedir. Mert ise ilamın üzerinden çok uzun süre geçtiğini iddia ederek buna karşı çıkmaktadır. İlamlı icrada zamanaşımı hükümleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) İlamlar, son işlem tarihinden itibaren kural olarak 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
- B) İlamın zamanaşımına uğradığını iddia eden borçlu, icra mahkemesinden "icranın geri bırakılmasını" talep edebilir.
- C) Taşınmazın aynına (mülkiyetine) ilişkin ilamlar hiçbir şekilde zamanaşımına uğramaz.
- D) Aile ve şahsın hukukuna ilişkin ilamlar (örneğin boşanma) zamanaşımı kuralına tabi değildir.
- E) Nafaka alacaklarına ilişkin ilamlar, borçlu hayatta olduğu sürece 20 yıllık özel zamanaşımı süresine tabidir.
Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl