Üst hakkı nedir?

Bir kişiye başkasına ait arazinin altında veya üstünde yapı yapma ya da mevcut yapıyı muhafaza etme yetkisi veren sınırlı ayni haktır. Maddenin uygulanabilmesi için bu hakkın bir irtifak olarak kurulmuş olması gerekir.

Başkasının taşınmazı üzerinde yapı veya benzeri bir yapıya sahip olunmasını sağlayan sınırlı ayni haktır. Madde, ağaç ve ormanların bu hakka konu olamayacağını belirtir; dolayısıyla kalıcı bitkiler bakımından üst hakkı kurulamaz.

Taşınmaz malikinin, üçüncü kişi lehine arazisinin altında veya üstünde yapı yapma ya da mevcut yapıyı muhafaza etme yetkisi verdiği sınırlı ayni haktır. Hak sahibine yapı üzerinde mülkiyet hakkı sağlar.

Başkasına ait bir arazi üzerinde yapı yapma veya var olan yapıya sahip olma yetkisini veren ayni haktır. Madde, bu hakkın içeriğinin sözleşmeyle belirlenmesine ilişkindir.

Başkasına ait bir arazi üzerinde yapı yapma veya yapıyı sürdürme yetkisini veren, sınırlı ayni haktır. Madde, hakkın sona ermesi halinde arazi üzerindeki yapının akıbetini düzenler.

Başkasının taşınmazı üzerinde yapı bulundurma yetkisi veren sınırlı aynî haktır. Bu maddede söz konusu olan, üst hakkı sona erdiğinde yapıların taşınmaz malikine kalması ve bu durumda üst hakkı sahibine bedel ödenip ödenmeyeceğidir.

Başkasının taşınmazı üzerinde yapı yapma veya yapıyı elinde tutma yetkisi veren sınırlı aynî haktır. Madde, bu hakkın kurulmasında aranan resmî şekle tabi bedel ve arazi düzenlemelerini konu alır.

Bir taşınmaz üzerinde, başkasının taşınmazı üzerinde yapı yapma veya yapıyı sürdürme yetkisi veren, sınırlı aynî haktır. Maddenin uygulandığı ilişki bu hakka dayanır.

Başkasına ait taşınmaz üzerinde yapı yapma veya yapıyı tutma yetkisini veren sınırlı aynî haktır. Bu maddede üst hakkı sahibi, malik dışında bu yapıyı elinde tutan taraftır.

Başkasının taşınmazı üzerinde, yer altı veya üstü yapılar kurulmasına ya da bunların bulundurulmasına ilişkin sınırlı ayni haktır. Maddenin uygulandığı ilişkinin tarafları üst hakkı sahibi ile malik (üst veren) olarak ayrılır.

Başkasına ait taşınmaz üzerinde yapı yapma veya yapıyı sürdürme hakkını tanıyan aynî haktır. Madde bakımından, ipotek konusu olan şey üst hakkının kendisidir ve tapuya taşınmaz olarak kayıtlı olması gerekir.

Başkasına ait taşınmaz üzerinde yapı yapma veya yapıyı sürdürme hakkını ifade eden, taşınmaz üzerinde kurulmuş ayni haktır. Madde bu hakkın devam etmesini ipoteğin tescil edilebilmesi ve terkin edilmemesi bakımından ölçüt olarak alır.

Başkasına ait bir taşınmazın üstünde, yapı veya yapı benzeri bir varlığın bulunmasına imkân veren bağımsız bir sınırlı ayni haktır. Maddedeki düzenleme bu hakkın bağımsız olarak kurulması hâlini ele alır.

Tahsis edilen taşınmaz üzerinde yatırımcı lehine tesis edilen, yapının ayrı bir taşınmaz olarak kullanılmasına imkân veren irtifak hakkıdır. Kanun, bu hakkın tesisini Bakanlığın uygun görüşü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen koşullara bağlar.

Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmaz üzerinde yükleniciye tanınan, sözleşme feshi hâlinde kendiliğinden iptal edilen haktır. Fesih sonrasında yapı ve tesisler Hazineye geçer.