Yetkili mahkeme nedir?

Aynı görevdeki birden çok mahkemeden hangisinin davaya bakacağını belirleyen kuraldır. Bu madde, boşanma ve ayrılık davaları için özel bir yetki kuralı getirir ve genel yetki kurallarının yerine geçer.

Belirli bir davaya bakmaya yer bakımından yetkili olan mahkemedir. Madde, evlilik birliğinden doğan davalar bakımından bu yetkiyi eşlerin yerleşim yerine bağlar.

Rızanın açıklanabileceği yer mahkemesi, küçüğün veya ana ve babanın oturduğu yer mahkemesidir. Madde bu iki yerden birini seçimlik olarak öngörür.

Kararın verileceği mahkemenin belirlenmesinde esas alınan yerdir. Kural olarak evlât edinenin oturma yeri mahkemesi yetkilidir; birlikte evlât edinmede ise eşlerden birinin oturma yeri mahkemesi yetkilidir.

Davanın hangi yerdeki mahkemede görüleceğini belirleyen kuraldır. Bu maddeye göre kişisel ilişki düzenlemelerinde çocuğun oturduğu yer mahkemesi yetkilidir; yetki, çocuğun oturduğu yerle bağlanır.

Yetki kurallarına göre her bir bağlantılı dava bakımından yetkili olan mahkemelerdir. Birleştirme, bu mahkemelerden herhangi birinde yapılabilir; birleştirme yeri yetkili mahkemelerle sınırlıdır.

Süreye uyulduğunda usule ilişkin işlemleri yapacak olan mahkemedir. Dilekçe bu mahkemeye verilir; esas hakkında hangi mahkemenin karar vereceği ise 42. maddeye göre belirlenir.

Görevli yargı kolu ve mahkeme türü belirlendikten sonra, aynı tür mahkemelerden hangisinde davanın açılacağını gösteren kavramdır. Bu maddede yetki, coğrafi yargı çevresindeki vergi mahkemesi ölçüsüne bağlanmıştır.

Danıştayın bağlantı kararında belirlediği, bağlantılı davaların birlikte görüleceği idare veya vergi mahkemesidir. Bu belirleme, dosyaların bu mahkemeye gönderilmesi ve diğer mahkemelere durumun bildirilmesi anlamına gelir.

Adli yardım talebinin hangi mahkemeye yapılacağını belirleyen mahkemedir. Asıl dava, talep veya işin karara bağlanacağı mahkeme esas alınır; icra ve iflas takiplerinde takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesi yetkilidir.

Şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesidir. Taraflardan birinin istemi üzerine görev yapar.

Davanın hangi yer mahkemesinde görüleceğini belirleyen mahkemedir. Madde bu bakımdan genel hükümlere (5235 sayılı Kanun ve CMK'nın yetki kuralları) yollama yapar. Yer yetkisi ile görev ayrımı burada önemlidir.

Görevli mahkeme türü içinde hangi yer mahkemesinin davaya bakacağını belirleyen kuraldır. Bu maddede yetki, başvuru tarihinde çocuğun halen oturduğu yer veya koruma altına alındığı yer ile bağlantılıdır.

Aynı görevli mahkemeler arasında davanın hangi yer mahkemesinde görüleceğini belirleyen mahkemedir. Madde, yedinci ila on birinci bölümlerden doğan uyuşmazlıklarda bu yeri görevli makamın bulunduğu yer olarak belirler.